Projecten

Afgelopen oktober is in het grootste detentiecentrum van Nederland in gebruik genomen. Het fungeert als gevangenis voor 'illegale vreemdelingen met een onbekende identiteit of met een criminele achtergrond'. Onder invloed van de zich wijzigende maatschappelijke inzichten en door de nasleep van de brand op Schiphol zijn de eisen voor detentiecentra flink aangescherpt. Door te zorgen voor licht, lucht en ruimte, slaagde projectarchitect Remco Bruggink er in een menswaardige wereld te creëren.

In Zijlstroom willen de eigenaars het contact herstellen tussen mensen en hun dagelijks voedsel. Om het slow food-concept vorm te geven, liet Kingma Roorda architecten zich inspireren door de uitstraling van de bestaande meelfabriek. Het resultaat oogt agrarisch en industrieel tegelijkertijd en weerspiegelt zowel een grootstedelijke cultuur als de plek in het Groene Hart. De architecten slaan een brug tussen stad en platteland, zowel culinair als architectonisch.

Het landschap is de bindende factor tussen alle ingrepen die Jaco D. de Visser en Ex Interiors deden in het instituut voor blinden en slechtzienden in Huizen. De heldere, gedoseerde inrichting met zorgvuldig gekozen materialen en kleuren draagt bij aan een rustig en uitgebalanceerd totaalbeeld. Op dezelfde manier pakten beide bureaus een ander gebouw op het terrein aan: de voormalige muziek- en gymzaal werd omgetoverd in een auditorium met restaurant en een gastenverblijf.

Op een kavel langs een brede invalsweg naar het centrum van Enschede heeft Samyn en Partners een brandweerkazerne ontworpen. Zuinig materiaalgebruik, het ontbreken van ornament en een heldere belijning zijn het handelsmerk van het bureau, dat de schoonheid van de architectuur liever zoekt in een fijnzinnige detaillering en licht gedimensioneerde constructie. Het bureau benadert het vraagstuk van duurzaamheid vanuit een heldere, maar klassieke opvatting.

Het betonnen rudiment van het voormalige kraanspoor op de NDSM werf inspireerde Trude Hooykaas tot het realiseren van een ijl glaspaleis met weergaloos uitzicht. Haar stond een beeld voor ogen van een strakke glazen doos, zwevend boven het robuuste basement. Met een zorgvuldig gedetailleerde constructie van staal en glas is OTH erin geslaagd dit abstracte beeld overeind te houden. De nieuweling richt zich optimistisch op de toekomst, maar respecteert tegelijkertijd het verleden in maatvoering en detail.

De winkelketen Fragile is de Belgische marktleider op het gebied van zwangerschapsmode. Op een zeer smal bouwterrein naast het Antwerpse filiaal, ontwierp import.export Architecture een uiterst slank gebouw met een ongebruikelijke structuur. Het bevat een eigenzinnige showroom, een ruimte voor het ontvangen van distributeurs en een atelier waar patronen worden gemaakt voor nieuwe creaties.

De bibliotheek van de Tama Kunst Universiteit in Tokyo is met zijn gebogen vormen, grote ramen en ragfijne draagstructuur een gebouw geworden dat het gewicht van het programma opheft. Toch roept het interieur het beeld van een grot op. Architect Toyo Ito maakte een inspirerende omgeving die tegelijkertijd een zeepbel en een kathedraal is.

Vorige maand opende het Amsterdams Stadsarchief zijn deuren in het voormalige hoofdkantoor van ABN AMRO. Destijds zorgde de bouw van deze kantoorkolos voor commotie vanwege de impact op het stadsbeeld. Inmiddels is het zelf een monument en leidde het ontwerp voor herbestemming tot controverses. De hermetisch en solide opzet met dichte plinten, blinde nissen en een rijk gedecoreerde voorgevel strookt minder met de ambitie van het Stadsarchief, dat publieksgericht en zichtbaar wil zijn.

De Utrechtse wijk Ondiep is een van de veertig probleemwijken van minister Vogelaar. De onlusten van afgelopen maart dragen niet bij tot een positieve beeldvorming. Toch is er een interessant experiment gaande: in een onlangs opgeleverd hostel worden dakloze alcoholverslaafden opgevangen, vlak naast een woonwijk. De architect is erin geslaagd een impopulair programma op een prominente plek voor de omwonenden acceptabel te maken.

Door Marc Dubois - Zestig jaar lang was het Neues Museum in Berlijn niet meer dan een ruïne blootgesteld aan wind en regen. Eind twintigste eeuw besloot Berlijn het gebouw dan toch te renoveren. Na het uitschrijven van een prijsvraag selecteerde de stad het plan van David Chipperfield. De kracht van zijn ontwerp ligt in de gevoeligheid waarmee hij omgaat met de grote gelaagdheid van het complex. In oktober wordt het museum opnieuw voor het publiek geopend en is daarmee het derde gerenoveerde gebouw op het Museuminsel

Door Wil Jones - Het Sliding House heeft twee gezichten. Het kan transparant zijn als een kas of gesloten als een houten schuur. Het is het ultieme speeltje: een huis met afstandsbediening in de letterlijke zin van het woord. Doorstaat het ontwerp van de Rijke Marsh Morgan Architects (dRMM) echter een kritische beschouwing? Voldoet het huis goed in de praktijk of is het architectonisch gezien een folly?

De opdrachtgever moest vanwege zijn werk een villa op het platteland inruilen voor een woning in Turijn. Om hetzelfde geïsoleerde gevoel te ervaren als in zijn landhuis, schakelde hij architecten in om het door hem gekochte voormalige industriele pand in de dichtbevolkte binnenstad te transformeren. Grootste vondst is het wegbreken van de gevel waardoor daglicht het souterrain binnenvalt en daar de woonkamer kan worden gemaakt. Tweede belangrijke ingreep is het uitgraven van een pad naar het binnenhof, zodat de buitenruimte met de laagste verdieping van het huis is verbonden en er een doorlopend landschap ontstaat.

Door Merel Pit - Het ministerie van Financiën is één van de weinige toonaangevende brutalistische bouwwerken in Nederland. Reden genoeg voor voormalig Rijksbouwmeester Jo Coenen om te ijveren voor het behoud van het gebouw, ondanks dat het niet meer voldeed aan de huidige eisen wat betreft klimaat, logistiek en representatie. Meyer en Van Schooten Architecten kreeg als partner in Consortium Safire de opdracht het gebouw te renoveren en daarbij de oorspronkelijke stijl te behouden. Het omvangrijke eisenpakket van de opdrachtgever heeft de architecten niet weerhouden het gebouw ingrijpend aan te pakken. Doordat bij de realisatie is gekozen voor een DBFMO-contract, is het gebouw essentieel veranderd en grondig gemoderniseerd.

Door Herma Hekkema - In Sneek is een uniek bouwsel verrezen: een viaduct met een vrije overspanning van 32 meter, uitgevoerd in hout. Het stoere bouwwerk is ontworpen door een samenwerkingsverband van het Groningse architectenbureau Onix en Achterbosch Architectuur uit Leeuwarden. De complexe vorm, het gegeven dat een 32 meter lange vrije overspanning in hout nooit eerder is gerealiseerd, en het uitgangspunt van een belasting in de hoogste verkeersklasse, maken het ontwerp tot een technische balansoefening op het scherp van de snede.

Door Tomà Berlanda - In Tony Frettons werk keren steeds dezelfde thema's terug, zoals zijn verlangen om architectuur te maken waarmee mensen zich kunnen identificeren. De abstractie van vorm en materialen maken zijn werk vrij van vermaak en spektakel. Hij zoekt hiermee aansluiting bij de Moderne Beweging waarin veel aandacht is voor de sociale rol van de architect. Ook al is deze houding vandaag de dag ongewoon, het heeft geleid tot een subtiel en landschappelijk ontwerp voor het Fuglsang Kunstmuseum op Lolland.

Door Pierrijn van der Put - In Het Muziekkwartier in Enschede zijn drie muziekzalen onder één dak samengebracht. Poppodium Atak heeft twee popzalen en een café onder zijn hoede, Podium Twente zwaait de scepter over een operazaal met duizend stoelen. In het multifunctionele muziek- en theatercentrum zijn drie zones gemaakt met elk zijn eigen sfeer: een logistieke, een speel- en een publiekszone. In de foyers en in de zalen is gebruik gemaakt van materialen die voor een zintuiglijke ervaring zorgen. Een prikkelend kunstwerk van Petra Blaisse verbindt alle publieksdelen met elkaar.

Door Dominique Pieters - Een van de meest verspreide en aanvaarde architectuurtheorieën is die van het spel tussen privaat en publiek, huis en straat of plein, binnen en buiten. Zonder dit spel zou architectuur niet bestaan. Zij articuleert deze contrasten vaak in een subtiele schikking van de ruimte, door het aanduiden van grenzen of met geleidelijke overgangen, zoals circulaties en drempels. Hoewel het oeuvre van dmvA wordt gekenmerkt door conceptueel-praktisch denken, anders dan het onder de jonge Belgische architecten populaire theoretisch denken, maakt het bureau met haar nieuwste woonhuis in Turnhout toch een statement over de publieke betekenis van de woning.

Door Sander Woertman - Voor jonge architectenbureaus is een eerste grote zelfstandige opdracht een proeve van bekwaamheid. Nanne de Ru en Charles Bessard, de oprichters van Powerhouse Company, grepen de opdracht voor een villa in de bossen rondom Ede aan om hun ideeën omtrent het bedrijven van architectuur te vertalen naar de praktijk. Hierbij gaan ze niet uit van een eigen stijl of vormwil, maar stellen ze de Opdrachtgever centraal.