Toelichting door Tarra Architectuur & Stedenbouw en Buro Lubbers - Voor de ruimtelijke vertaling van deze visie hebben Tarra Architectuur & Stedenbouw en Buro Lubbers gezamenlijk een stedenbouwkundig plan opgesteld voor de buurt Celsius. Het plan bestaat uit 4 fases, per fase zijn de plannen in estafettevorm verder uitgewerkt. Tarra heeft het ruimtelijk verkavelingsplan en de uitwerking van de architectuur op zich genomen, Buro Lubbers de inrichting van de buitenruimte.
Fase 1 en 2 zijn nu voltooid, fase 3 en 4 zullen de komende tijd gebouwd worden.Celsius is een volkse buurt met levendige voortuinen, veel kinderen op straat, creatievellingen, startende ondernemers en kunstenaars in goedkope woningen. Het is echter ook een buurt met een hardnekkige sociaaleconomische achterstand, verouderde woningen en versteende straten. De aanpak voor de herstructurering uit zich vanuit de overkoepelende visie in de wens tot het realiseren van onderscheidende, kleurvolle buurten in de wijk. De buurt Volta Galvani vormt het vertrekpunt voor een reeks van bijzondere buurten. Van daaruit is voor de ontwerpaanpak van de buurten een estafette-stedenbouw bedacht.
Woonmodules
Sommige planelementen worden herhaald in een volgende buurt, terwijl weer andere worden ververst. Het betreft het gebruik van archetypische stedenbouwkundige elementen zoals een poort, de gesloten hoek, het bouwblok en de woonmodule. Het totale plan telt in de basis 3 woonmodules, voornamelijk grondgebonden, die door de stedenbouwkundige verkaveling leidt tot bijzondere en eigen planoplossingen.
Het pluriform kleurgebruik en de schakeling aan gevarieerde openbare ruimten maken de onderscheidende buurten kleurvol en karakteristiek. De woonmodules zijn in feite de standaard bouwmodules van bouwbedrijf Hurks. De modules zijn zo geschakeld dat een bijzondere stedenbouwkundige setting gerealiseerd kan worden. De gevels van de modules zijn zo bewerkt dat aan de buitenzijde niet te zien is dat met standaard bouwmodules is gewerkt. Zo maken we sociale woningbouw betaalbaar én bijzonder!
De centrale as: Edisonstraat
Het stedenbouwkundig plan op vier schaalniveaus - de wijk Woensel, de buurt Celsius, het woonkwartier en de woning - geeft handvatten voor de gebieds- en gebouwontwikkeling. De structuur van Celsius wordt gevormd door een centrale stedelijke as (de Edisonstraat) met daarop dwarsassen en groene scheggen. Deze structuur vormt een sterke ruimtelijke drager. Het wordt een levendige hoofdstraat, waar wonen, bedrijvigheid, verblijven en ontmoeten samenkomen. Daarachter liggen rustige woonbuurten, verassend van karakter, een plek waar de bewoners zich thuis voelen.
Herkenbaar basisprofiel
Een aantal fysieke ingrepen maken de Edisonstraat weer tot de verbindende, karakteristieke ruggengraat van de wijk. Ten eerste krijgt de Edisonstraat een herkenbaar basisprofiel dat de straat van zijn omgeving onderscheidt. Ten tweede wordt de straat aangeplant met verschillende soorten bomen die in alle seizoenen een herkenbaar en kleurrijk beeld geven. Ten derde adresseert de Edisonstraat elke buurt door herhaling van archetypische elementen, zoals de poort en het (gesloten) bouwblok.
Levendig hart
De Edisonstraat krijgt een duidelijke beëindiging in Celsius en het Celsiusplein met het nieuwe, nog te bouwen ‘waaggebouw’ (ontwerp Next architects). Het toekomstige Celsiusplein vormt onderdeel van fase 4, het zal het levendige hart van de nieuwe buurt worden die tevens betekenis heeft voor de hele wijk.
Vier kwartieren, vier fases
Nieuwe bebouwing in Celsius krijgt een gezicht aan de Edisonstraat. De bebouwing vormt hier een stedelijke wand met op de begane grond functies zoals kleine winkels en bedrijven die de straat verlevendigen. Achter deze wand liggen de vier kwartieren van de buurt. De basisprincipes voor Celcius zijn groen en kleurrijk, dit wordt doorgevoerd in zowel de architectuur als de stedenbouwkundige inrichting en beplanting. Alle vier kwartieren gaan uit van dezelfde basisprincipes, en onderscheiden zich van elkaar met elk een centraal binnenhof met een eigen kwaliteit. Het zijn groene woonhoven waar gewandeld en gefietst wordt; de auto wordt er geweerd.
Dwarsstraten
Tussen de vier kwartieren, dwars op de Edisonstraat, liggen rustige woonstraten met bomen langs het trottoir en langsparkeren. De dwarsstraten verbinden de buurten met de groene scheg aan de Groenewoudse weg. Vanuit de dwarsstraten worden ook de parkeerhoven ontsloten. Tussen de dwarsstraten en de hoven bevinden zich woonstegen en poorten die een dwalende route faciliteren door de vier kwartieren.
Celsius van der Bildt
Het eerste gerealiseerde kwartier ‘Celsius van der Bildt’ is opgebouwd uit een drie- tot vierlaags appartementengebouw aan de Edisonstraat, met erachter grondgebonden woningen in diverse bouwblokken. Parkeren is uit het zicht gesitueerd in de verschillende bouwblokken. Centraal in het plangebied staat een begroeid rug-aan-rug-bouwblok. Het gebruik van de bijzondere felle gevelkleuring ontregelt de afleesbare beukmaatrepetitie, zodat een ‘ander’ wijkbeeld ontstaat. De koppen van de woningen hebben bijzondere thematische schilderingen en geven oriëntatie en identificatie aan de woonbuurt. Tezamen met de architectonische specials in de gevel, zoals prefab gevelelementen en 'french windows', ontstaat een hip, levendig en kleurrijk straatbeeld.
Groene zones
De inrichting van de openbare ruimte creëert een zo groen mogelijk beeld. In het eerste kwartier worden op alle plekken in het hof waar geen kabels en leidingen liggen en waar geen calamiteitenroute is, beplantingszones aangelegd. Deze groene zones worden beplant met vlinder-, bij- en vogellokkende vegetatie en met diverse soorten bomen zodat er in alle seizoenen kleur in de openbare ruimte is. Het woonkwartier krijgt ook een groene uitstraling door gevels en erfafscheidingen te laten begroeien met klimplanten. Zo krijgt het bouwblok centraal in het hof groene gevels.
Celsius Snellius
Het tweede kwartier kenmerkt het “huiskamergevoel” van de wijk. De huiskamer op straat; want in Woensel-West wordt veel in de voortuin geleefd! Het binnenhof is dan ook als zodanig ontworpen. Via een entreehof kom je als het ware binnen in de stedenbouwkundige huiskamer. De drie entreehofjes zijn ingericht met dezelfde ingrediënten, maar verschillen subtiel van elkaar. Ze eindigen ieder in kleine torenwoningen die als hoekstenen het binnengebied markeren. Het thema kleurrijk uit het eerste kwartier komt ook in Celsius Snellius terug: in de voorportalen, de entreehofjes, de architectuur in het middengebied en in de beplanting.
Middengebied
De basisinrichting van het middengebied is gras met bomen. Het gras is een gebruiksruimte waar je kan zitten, picknicken, informeel sporten. De rand van het gras is een wadi, die functioneert als afwatering. De woningen aan het middenhof zijn allemaal met een veranda naar het groen georiënteerd. De veranda wordt omkaderd door stalen profielen waar klimplanten tegenaan groeien. Deze profielen dienen tevens als open goten die het hemelwater vanaf de daken zichtbaar naar de straat laten vloeien, vanwaar het in de wadi’s loopt. Zo wordt een duurzaam afwateringsprincipe zichtbaar gemaakt.
Veranda's
De veranda’s worden door de bewoners als verblijfsplek gebruikt: potten, bloembakken, bankjes en tafeltjes worden hier geplaatst. De levendige voortuinen die al decennia een kenmerk zijn voor Woensel-West, komen hier in de veranda’s op een nieuwe manier terug. Samen met de kleurrijke gevels en beplanting wordt Celsius zo een woonbuurt die de kleurrijke samenstelling van de bewoners weerspiegelt.
