Winnaar ARC22: Stadhuis Leiden - Office Winhov

Toelichting Office Winhov | Beeld Stefan Müller en René de Wit

Het ontwerp van J.C. Blaauw kent een typologische structuur die terugvoert op een manipulatie van het klassieke Beaux Art model met twee binnenhoven. In deze structuur hadden de programma’s in het stadhuis hun eigen plek en werd door middel van de bekleding van de ruimtes een zichtbare hiërarchie aangebracht. In de renovatie zijn de programma’s in het gebouw opnieuw gerangschikt waarbij de installaties en de nieuwe toevoegingen binnen de typologische structuur zijn ingepast.

Het ontwerp voor het vernieuwde stadhuis van Leiden is gemaakt door de ontwerpcombinatie Office Winhov en Studio Linse in opdracht van de gemeente Leiden. De nieuwe tuin in de herstelde binnenhof werd ontworpen door H+N+S Landschapsarchitecten en wayfinding is een ontwerp van Reynoud Homan. In het ontwerp is nauw samengewerkt met Nelissen voor het ontwerp van alle installaties en de bouwfysica en met Van Rossum voor het constructief ontwerp.

Naast het inpassen van de nieuwe programmatische toevoegingen in het stadhuis en de herschikking van ruimtes binnen de historische typologische structuur is het aansluiten op de oorspronkelijke hiërarchie van afwerkingen in materiaal en detail een belangrijk uitgangspunt voor het ontwerp.

In de representatieve ruimten van het stadhuis zijn de bestaande marmeren vloeren uitgebreid met terrazzo. In de stucwerk afwerking van wanden en kolommen zijn lijnen aangebracht die de historische proporties van de marmeren wandafwerkingen volgen waarbij rond nieuwe openingen terrazzo kaders zijn aangebracht. In de kappen zijn werkruimtes toegevoegd. In deze ‘laagste in rang’ ruimtes, bepaalt het indrukwekkende, voorheen onzichtbare betonnen casco het beeld van de ruimtes.

In het detailleren en materialiseren van alle nieuwe toevoegingen is gekozen voor een assimilerende benadering. Nieuwe toevoegen zijn niet contrasterend maar voegen zich juist binnen het bestaande waarbij het verschil tussen ‘oud’ en ‘nieuw’ subtiel zichtbaar blijft. Het uiteindelijke resultaat is dat de grootschalige en ingrijpende renovatie en de inpassing van nieuwe programma’s niet het beeld domineren maar juist bijdragen aan de rijke, historische gelaagdheid van het stadhuis.

De bij de verbouwing vrijgekomen materialen zijn zoveel mogelijk hergebruikt. Dat geldt in belangrijke mate voor de aanwezige monumentale marmeren en houten wandbekledingen maar ook voor de natuursteen dorpels en neuten. De materialen die niet in het stadhuis konden worden gebruikt zijn zoveel mogelijk elders hergebruikt. Op het platte dak zijn – uit het zicht – PV-panelen geplaatst. De MPG score komt uit op een gemiddelde van 8,2. (De gemiddelde MPG score voor de verbouwing was 7,0.)