Sara Cultural Centre, Skellefteå, Zweden

Een nieuw cultureel centrum inclusief een hotel in Skellefteå (Zweden) door White Arkitekter heeft zijn deuren geopend voor publiek. Volgens de ontwerpers is het een voorbeeld van duurzaam bouwen en ontwerpen. Met een hoogte van 75 meter is het koolstofnegatieve gebouw één van 's werelds hoogste houten torens.

Gelegen in Skellefteå, een stad die een rijke traditie van houtarchitectuur kende voordat het stadscentrum werd gemoderniseerd, markeert het Sara Cultureel Centrum de heropleving van het erfgoed van de stad. Het nieuwe centrum is de thuisbasis van Skellefteå Art Gallery, Museum Anna Nordlander, Regionaal Theater Västerbotten, de nieuwe stadsbibliotheek en The Wood Hotel met restaurant, spa en conferentiecentrum. Het twintig verdiepingen tellende hotel biedt kilometers ver uitzicht over Skellefteå, net onder de Poolcirkel in Zweeds Lapland.

_{Sara Cultural Centre, Skellefteå, Zweden - White Arkitekter. Beeld Ake Eson Lindman}

Innovaties

Het gevarieerde programma van het centrum resulteerde in een reeks innovatieve oplossingen in houtbouw zoals omgaan met overspanningen, flexibiliteit, akoestiek en algemene statistieken. De regionale bosbouwindustrie, constructie- en bouwkundige kennis van bouwen met hout hebben een belangrijke rol gespeeld in het project. Door de samenwerking met bouwkundig ingenieur Florian Kosche zijn twee verschillende bouwsystemen ontwikkeld voor de ontwikkeling van het cultureel centrum en het hotel.

Het hoogbouwhotel is opgebouwd uit geprefabriceerde 3D-modules in Cross Laminated Timber (CLT), gestapeld tussen twee liftkernen volledig gemaakt van CLT. Het laagbouw cultureel centrum is gebouwd met zuilen en balken van gelijmd gelamineerd hout (GLT) en kernen en schuifwanden in CLT. Een geïntegreerd constructief ontwerp elimineerde de noodzaak van beton volledig uit de dragende structuur, waardoor de constructie werd versneld en de ecologische voetafdruk van het gebouw drastisch is verminderd.

Lokaal geproduceerd hout

Het Sara Cultureel Centrum is volledig gemaakt van lokaal geproduceerd hout uit regionale duurzame bossen, verwerkt in een zagerij op ongeveer 50 km van het gebouw. De houtstructuur van het centrum scheidt meer dan twee keer de koolstofemissies veroorzaakt door operationele energie en koolstof van de productie van materialen, transport en constructie ter plaatse.

Het bewuste ontwerp, samen met een baanbrekend energiesysteem ontwikkeld door Skellefteå Kraft en ABB, vermindert het energieverbruik van het gebouw. Zonnepanelen op het dak produceren duurzame energie die, in combinatie met de houtstructuur, compenseren voor de CO2-uitstoot van het gebouw. Het gebouw is ontworpen voor een levensduur van minimaal 100 jaar en zal binnen 50 jaar CO2-negatief zijn.

Cultureel centrum

Centraal in het streven van het ontwerp stond de ambitie dat het een cultureel centrum zou worden voor de hele gemeente. De locatie van het gebouw in het centrum van de stad, de transparante gevels en de integratie van ingangen aan de zijkanten van het gebouw werken samen om een open en uitnodigende locatie te creëren. In termen van inclusiviteit is het ontwerp gebaseerd op twee volledig toegankelijke begane gronden, terwijl eenvoudige bewegwijzering de interne lay-out heeft geleid. Bij het hart van het gebouw is een ongeprogrammeerde openbare 'huiskamer' bedoeld om bezoekers te verwelkomen, terwijl foyers zijn ontworpen om tentoonstellingen en evenementen te huisvesten om nieuw publiek naar het culturele centrum te trekken.

De principes van flexibiliteit en connectiviteit hebben de organisatie van het gebouw ingedeeld. De duurzaamheid moet het gebouw in staat stellen zich aan te passen aan een toekomstige vraag. Spanten boven de vleugels in de foyers zijn samengesteld uit GLT. Stalen hybride zorgen voor een flexibele, open ruimte die plaats biedt aan een reeks van activiteiten en functies terwijl podia zich in het hart van het gebouw bevinden met openbare foyers en ateliers om hen heen geplaatst. Zij zijn ontworpen om het ambacht achter het creatieve proces te vier. Open lay-outs gecombineerd met royale beglazing onthullen wat er zich achter de schermen afspeelt, zowel voor bezoekers als voor passanten.

Om menselijke schaal op straatniveau te bieden, is het gebouw samengesteld uit houtvolumes van verschillende schalen en transparantie, variërend van lagere volumes tot smalle straatjes, tot het monumentale hotel met 20 verdiepingen het centrale plein. Houten elementen van het project maken deel uit van de architecturale expressie. Een dubbelwandige glazen gevel onthult de houten kernstructuur van de hoogbouw, terwijl het ook de Scandinavische lucht weerspiegelt.

Naast het verrijken van de lokale en regionale gemeenschap is het Sara Cultural Center ontworpen als een nieuwe bestemming die zoveel nationaal en international bezoekers trekt en daarmee de lokale houtindustrie nieuw leven inblaast.