artikel

Gevelbekleding nieuwbouw onderstreept duurzame karakter Rudolf Steiner College

Techniek

Gevelbekleding nieuwbouw onderstreept duurzame karakter Rudolf Steiner College

Partnerartikel – Een krappe twee jaar had het bouwteam de tijd om de oude Ambachtsschool in Rotterdamse wijk Crooswijk om te bouwen tot nieuwe – energiezuinige – behuizing voor het Rudolf Steiner College. In die tijd moesten twee bestaande vleugels grondig worden gerenoveerd en kreeg het gebouw een nieuw hart. Dankzij de opvallende gevelbekleding van Eternit, waarin het patroon van een boom met bladeren is verwerkt, heeft de nieuwbouw een bijzondere uitstraling gekregen, die naadloos aansluit bij de oorspronkelijke bouw. “Het gebouw past als een handschoen bij de school”, vindt Frido van Nieuwamerongen van Arconiko Architecten.

Om het gebouw uit 1909 geschikt te maken voor zijn nieuwe onderwijsfunctie heeft het architectenbureau bij ontwerp en inrichting goed gekeken naar de uitgangspunten van de vrije school. Centraal staat de persoonlijke ontwikkeling van de leerling, waarin denken (hoofd), doen (handen) en gevoel (hart) even belangrijk zijn. In het vernieuwde gebouw bracht het architectenbureau die drie elementen op een evenwichtige manier samen. De ene vleugel bevat de leslokalen en vertegenwoordigt het hoofd, in de andere  – de handen – zijn werk- en atelierruimtes ondergebracht. Het voormalige middendeel is vanwege de slechte constructieve staat gesloopt en vervangen door nieuwbouw. Dit nieuwe hart verbindt de oude vleugels en fungeert als aula en theater.

EQUITONE-TAMBOERSTRAAT-10-Rotterdam-1

Grote vrijheid

Door de vorm van aanbesteding van de school had het bouwteam, dat naast Arconiko bestond uit aannemer Comeg en installateur Van Dorp, een grote vrijheid om het plan in te vullen. Alles slopen en vervangen door nieuwbouw was ook mogelijk. “Van de partijen die een plan hebben ingediend waren wij degene die het meeste behielden”, aldus Van Nieuwamerongen. Twee van de drie bestaande vleugels bleven intact. Dat was niet zonder risico’s vanwege scheefstand en scheuren als gevolg van een verzakking, maar het bouwteam en de opdrachtgever durfde dat aan omdat het plan goed was doorgerekend. Ter versteviging kreeg het gebouw 350 nieuwe stalen buispalen als vervanging voor de oude houten funderingspalen.

EQUITONE-TAMBOERSTRAAT-10-Rotterdam-1

Gevel met reliëf

Bij de keuze van de gevelbekleding voor de nieuwe middenbouw kreeg Arconiko de vrije hand. Dat was even zoeken, herinnert Van Nieuwamerongen zich. “We wilden geen baksteen, maar licht materiaal met weinig onderhoud, dat demontabel is, zodat het kan worden hergebruikt.” Daar kwam bij dat de architect reliëf in de gevel wilde brengen door zowel te frezen als te snijden, zonder dat er kleurverschil in het materiaal zou optreden. Daardoor zou het bladerpatroon van de boom, dat wordt voortgezet in de ruiten, een bijzonder effect krijgen dat overdag en ’s avonds verschilt. Zo kwam Arconiko uit bij EQUITONE [tectiva], vezelcement gevelpanelen van Eternit, die mooi aansloten op die wensen. Voor een warme uitstraling werd gekozen voor een natuurlijke, aardetint (okergeel in het EQUITONE -kleurengamma), die goed past bij het metselwerk van de bestaande bebouwing van de school.

Elk paneel is anders

Om het bladerpatroon goed te kunnen verwerken zijn tevoren wat proefstukken gemaakt, in nauwe afstemming met Eternit. Dat was nodig om goed te kunnen bepalen hoe diep er kon worden gefreesd en hoe ver de bladeren uit elkaar moesten liggen, ter voorkoming van scheurvorming in de panelen. Van Nieuwamerongen: “Eternit heeft meegedacht. Alles wat wij wilden, konden zij voor elkaar krijgen. Natuurlijk waren er wel spelregels, zoals de afstand van de bladeren tot de rand van het paneel, maar daarbinnen was veel vrijheid.” De uiteindelijke productie was maatwerk. “Elk paneel is anders.” De panelen zijn onzichtbaar bevestigd door ze te lijmen op een houten ondergrond. Zichtbare schroeven of beugels zouden het ontwerp van de boom immers verstoren.

Een voordeel van de EQUITONE -panelen is volgens Van Nieuwamerongen dat ze niet alleen buiten, maar ook binnen zijn te gebruiken. “We hebben een aantal meubels en balustrades van dit materiaal gemaakt, zoals de entreebalie en de uitgiftebalie voor de catering.” Het zijn meubels die wel wat te lijden hebben, maar gebleken is dat de vervuiling zich goed laat reinigen.

EQUITONE-TAMBOERSTRAAT-10-Rotterdam-1

Ontwerpvrijheid en hergebruik

Voor Arconiko was de renovatie en uitbreiding van het Rudolf Steiner College het eerste project waarin EQUITONE  toegepast is. Van Nieuwamerongen kan zich voorstellen dat zijn bureau er vaker voor zal kiezen. Naast de ontwerpvrijheid spreekt de mogelijkheid van hergebruik van de panelen hem erg aan. Dat laatste past ook bij de filosofie van Arconiko, waarin duurzaamheid een belangrijke rol speelt. Zo probeert het bureau in renovatieprojecten net als bij de school in Rotterdam zo veel mogelijk van het oorspronkelijke gebouw te behouden. Duurzaam werken kost misschien wat meer inspanning, zeker als je dat op een concurrerende manier wilt doen, maar dat heeft Van Nieuwamerongen er graag voor over. “Duurzaamheid hoeft niet duurder te zijn, je moet alleen beter zoeken.”

Dit artikel is gesponsord door Eternit/EQUITONE

Renovatie en uitbreiding Rudolf Steiner College
Opdrachtgever: Cluster Stadsontwikkeling Rotterdam
Contract: Design & Build
Oppervlakte: 6.360 m2
Architect: Arconiko Architecten
Aannemer: Comeg Zoetermeer
Constructeur: Pieters Bouwtechniek
Installatieadviseur: Van Dorp Installaties
Interieurbouwer: Van ’t Wout Interieurbouw
Gevelbeplating nieuwbouw: Eternit /EQUITONE [tectiva]

 

 

 

Reageer op dit artikel