artikel

Stedelijke dromers op architectuurfilm festival

Stedenbouw

Door Harm Tilman – Het Architectuur Filmfestival Rotterdam (AFFR) dat woensdag 9 oktober van start gaat, onderzoekt wat nodig is voor een meer leefbare en gelijkwaardige samenleving. ‘Stedelijke dromers’ (City Dreamers) van Joseph Hillel belooft het absolute hoogtepunt te worden. Wat kunnen we verder aan films verwachten?

Jaren geleden mocht ik Denise Scott Brown en Robert Venturi interviewen voor de Architect. Denise Scott Brown vertelde me toen dat zij en haar partner Robert Venturi een tijd lang het spel “I can like something worse than you can like” speelden. Je moeten leren houden van wat je haat, aldus Scott Brown. Alleen zo leer je de wereld te zien zoals ze is en niet zoals ze zou moeten zijn. De wereld die Scott Brown en Venturi zo ontdekten, noemde ze een “messy vitality”.

Learning from Las Vegas

Deze houding ligt ook ten grondslag aan het project dat Venturi, Scott Brown en Izenour in 1968 deden in Las Vegas. Drie weken lang toerden ze met studenten door Los Angeles en daarna tien dagen door Las Vegas om greep te krijgen op de Amerikaanse sprawl, de auto-gerichte stad en de maatschappelijke gevolgen hiervan. In de weken daarop schreven ze het geweldige ‘Learning from Las Vegas’, het boek dat voorgoed veranderde hoe naar architectuur wordt gekeken. Het vormde de basis voor Scott Browns levenslange betrokkenheid bij de architectuur van de stad.

Perspectief op de stad

Ik kijk dan ook met veel belangstelling uit naar de film ‘City Dreamers’ van Joseph Hillel, waarin naast Scott Brown tevens de levens worden belicht van Phyllis Lambert, Blanche Lemco van Ginkel en Cornelia Hahn Oberlander. Deze documentaire over vier vrouwelijke (landschaps)architecten van de twintigste eeuwig is een film om naar uit te zien. Maker Joseph Hillel toont aan de hand van zeldzaam archiefmateriaal en interviews hoe deze vrouwen in een door mannen gedomineerde wereld een nieuw perspectief op de stad ontwikkelden.

Klimaatverandering

Deze film vormt het absolute hoogtepunt van de elfde editie van het Architectuur Filmfestival Rotterdam dat op woensdag 9 oktober wordt afgetrapt met de film ‘The Real Thing’ Benoit Felici, 2018). Daarna volgen vier dagen met nieuwe filmproducties, afgewisseld met debatten en talkshows. Dit maal vraagt het festival onder de noemer ‘Lost in Transition’ aandacht voor onderwerpen als bevolkingsgroei, klimaatverandering, massamigratie en toenemende sociale ongelijkheid.

Leefbare en gelijkwaardige samenleving

Met hun programmering willen de curatoren onderzoeken “hoe onze manier van denken en leven drastisch zal moeten veranderen om een meer leefbare en gelijkwaardige samenleving te garanderen. Hoe gaan ontwerpers, stadmakers en bouwers de nieuwe wereld vormgeven? Bieden nieuwe inzichten en technologische oplossingen al zekerheid voor de toekomst of zijn we verlamd geraakt en ‘Lost in Transition’?” Het belooft dus een interessante editie te worden. Hierbij een voorproefje van de meest interessante films.

Anthropocene

Het Antropoceen wordt beschouwd als het tijdperk waarin menselijke activiteiten de grootste veranderingen op aarde veroorzaken. In ‘Anthropocene: The Human Epoch’ doen filmmaker Jennifer Baichwal en fotograaf Edward Burtynsky verslag van het veranderende ecosysteem, onder andere via de bruinkoolmijnen in Duitsland, de ontbossing in Canada en de gifgroene lithium meren van de Andes.

‘Anthropocene: the human epoch’ door Jennifer Baichwal en Edward Burtynsky

Almost nothing

Het onderzoekslaboratorium Cern is een van de grootste bouwwerken in de wereld, maar is geheel aan het oog onttrokken. In deze film ‘Almost Nothing. Cern: The Discovery of The Future’ laat Anna de Manincor zien hoe de populatie van internationale wetenschappers te werk gaat in deze indrukwekkende omgeving.

Almost Nothing

City of Gold

De documentaire ‘City of Gold’ van Laura Gabbert uit 2015 schetst een portret van Los Angeles door de ogen van de in 2018 overleden voedselrecensent Jonathan Gold. De Pulitzer Prize winnaar bezoekt onopvallende restaurants, bistro’s en foodtrucks, en ontdekt de stad als een complexe broedplaats van honderden verschillende eetculturen.

City of Gold

City Dreamers

City Dreamers is een documentaire uit 2018 over vier vrouwelijke architecten Phyllis Lambert, Blanche Lemco van Ginkel, Cornelia Hahn Oberlander en Denise Scott Brown. Vier vrouwen die misschien niet dezelfde naamsbekendheid kregen als hun mannelijke collega’s maar minstens zoveel bereikten in een wereld die volledig door mannen werd gedomineerd. Met behulp van zeldzaam archiefmateriaal en interviews toont Joseph Hillel hoe deze vrouwen een nieuw perspectief op de stad ontwikkelden.

Gateways to Europe

De naar Amerika geëmigreerde Zwitserse ingenieur Othmar H. Ammann ontwierp  bruggen die het gezicht van New York bepalen, waaronder de George Washington Bridge, de Verrazano-Narrows Bridge en de Bayonne Bridge. De documentaire ‘Gateways door New York’ (2019) is gemaakt door Martin Witz.

Gateways to New York door Martin Witz gaat over de Zwitserse ingenieur Othmar H. Ammann

I am Gentrification

‘I am Gentrification’ (2019) is het aanstekelijke levensverhaal van de Zwitserse journalist Thomas Haemmerli. Hij vraagt zich af, of hij de veroorzaker van gentrificatie is of er alleen profijt van heeft. Haemmerli begint zijn verhaal als non-conformistische vrije geest in verzet tegen de heersende klasse en eindigt als vader van twee kinderen in een luxe appartement in Zurich. Volgens de aankondiging een film waarin “niets en niemand wordt ontzien”.

I am gentrification

Mario Botta

Deze film van Loretta Dalpozzo volgt de Zwitserse architect Mario Botta op zijn zoektocht naar de ultieme sacrale ruimte. Als één van de weinigen ontwierp hij kerken, synagoges en een moskee. ‘Mario Botta. The Space Beyond’ laat de architectonische zoektocht van Botta  zien door middel van gesprekken met familieleden, bevriende kunstenaars en collega’s.

Mario Botta in de film City of Gold

Lees terug

Reageer op dit artikel