De Mies van der Rohe Award ging dit jaar naar een renovatie: het naoorlogse Palais des Exposition in Charleroi. De jury kreeg in totaal meer dan 400 projecten te zien uit heel Europa. Het ontwerp voor het Waalse congrescentrum sprong eruit vanwege de gedurfde, vindingrijke aanpak. De prijswinnende architecten vertellen hoe ze tot de keuze kwamen van een enkele toevoeging en vooral 'dingen wegnemen'.
Hoe ontwerp je een groot commercieel kantoorgebouw zonder automatisch naar beton, staal en veel glas te grijpen? Met het houten gebouw Hortus in Basel zocht Herzog & de Meuron naar een radicaal ander antwoord. Het kantoorgebouw fungeert als grootschalig experiment in circulair en emissiearm bouwen - en voldoet nu al aan de Zwitserse klimaatdoelen voor 2050.
Waar in de Kolenkitbuurt in Amsterdam-West de ene na de andere portiekflat plaatsmaakt voor nieuwbouw, bewijst architect Marjolein van Eig dat het ook anders kan. Met gerichte ingrepen en oog voor detail transformeert zij een verouderd halfopen woonblok in de Akbarstraat tot toekomstbestendige sociale huurwoningen. Ze laat daarmee zien hoe deze naoorlogse typologie nog altijd bijdraagt aan ontmoeting, een gevarieerde woningvoorraad en stedelijke kwaliteit. En wat we kwijtraken bij sloop.
Dat een verbouwing nooit klaar is weet elke doe-het-zelfverbouwer, maar Aura Luz Melis en Barend Koolhaas doen er in hun huis in Amsterdam nog een schepje bovenop. Voor hen is het bouwproces een uitgelezen kans om te experimenten met de wisselwerking tussen materiaal, ruimte en beplanting. En na vijf jaar verbouwen spat het plezier er nog steeds van af.
Wat gebeurt er als een architect bewust afstand doet van het auteurschap? Op Deelerf BuitenDelen in Lettele leidde dat niet tot een vormeloos compromis, maar juist tot een hecht samenhangend woonerf. Architect Daniël Venneman van Woonpioniers toont hoe pragmatisch ecologisch ontwerpen kan leiden tot een collectief woonproject, dat betaalbaar, bezield en verbonden met het landschap is.
Met de renovatie van Huis73 in de Bossche binnenstad tilt Korteknie Stuhlmacher Architecten het begrip 'gelaagdheid' naar een hoger plan. Oorspronkelijke details in de twee samengevoegde, monumentale panden zijn zichtbaar gemaakt en latere toevoegingen gerespecteerd. Het resultaat is een poëtisch ensemble dat onderdak biedt aan een bibliotheek en kunstencentrum.
Eindhoven is een vriendelijk icoon rijker: Nieuw Bergen, een binnenstedelijk verdichtingsplan ontworpen door MVRDV op basis van een eenvoudig ontwerpconcept. Het meest opvallend zijn de onder een hoek van 45 graden geplaatste groene dakvlakken. Deze ontwerpkeuze bleek tijdens het ontwikkelproces gewaagd, maar pakt enorm goed uit. Het resulteert niet alleen in optimistische architectuur met eigenzinnige silhouetten, maar ook in woonappartementen met een onverwachte ruimtelijkheid.
Weinig architecten krijgen de kans om een voltooid gebouw nog eens fundamenteel te herzien. UNS wel. Vijfentwintig jaar na oplevering van het Valkhof Museum in Nijmegen keerde het bureau terug naar een van zijn eerste publieke gebouwen. Met meer budget, strengere museale eisen en een frisse blik is het ontwerp niet alleen gerenoveerd, maar ook opnieuw geïnterpreteerd. Het resultaat: een zorgvuldige herlezing van een vroeg ontwerp.
