Na diverse demonstraties en manifesten de afgelopen jaren, kaart nu ook het College van Rijksadviseurs de prangende woonopgave aan. Het nieuwste rapport verhult een uitgesproken visie - het koppelt een welhaast socialistisch wereldbeeld aan de actuele klimaatopgave. Voorbeeldprojecten dienen als reality check: het kan wél.
De woningcrisis wordt hardnekkig benaderd als een rekensom: te weinig huizen betekent meer bouwen. Maar wat als we het probleem verkeerd definiëren? Zolang woningen worden ontworpen als gestandaardiseerde marktproducten, die geen rekening houden met veranderende huishoudens, blijven we achter de feiten aan bouwen. De echte opgave ligt niet alleen in aantallen, maar in de plattegrond.
Een stalen balk uit een slooppand kan moeiteloos nieuwe verdiepingen dragen, maar zonder de juiste papieren geldt hij volgens de huidige regels vaak als waardeloos. De Test Site Materialenwerf in Rotterdam door Studio Acte maakt deze paradox tastbaar. Het circulaire paviljoen is het middelpunt van de Rotterdam Architectuur Maand en toont dat de grootste belemmeringen voor hergebruik niet technisch, maar systemisch zijn.
Bouwen met zand en klei was eeuwenlang gemeengoed totdat gewapend beton en staal hun intrede deden. Nu de bouwsector zoekt naar materialen met een lage CO2-voetafdruk, keert leembouw terug. Niet alleen als afwerking, maar ook constructief - mits architecten bereid zijn mee te bewegen met de eisen en mogelijkheden van het materiaal.
Veel woningbouwprojecten bevatten tegenwoordig een collectieve ruimte of gedeeld dakterras. Maar zulke plekken werken alleen als bewoners elkaar al kennen, stelt architect Ianthe Mantingh van Zijdekwartier. In woongebouw Sumatrahof in Leiden onderzocht het bureau hoe galerijen, entrees en looproutes kunnen bijdragen aan de alledaagse ontmoetingen waaruit gemeenschappen ontstaan.
Bouwers, ontwikkelaars en overheden zijn zeldzaam eensgezind over wat te doen met bouwregelgeving: niet schrappen, maar slimmer maken, is het devies. Een lastig proces, maar haast is geboden. Minister Boekholt-O'Sullivan presenteerde in mei de eerste plannen in een brief aan de Tweede Kamer: verlagen van eisen voor plafond- en deurhoogtes, het toestaan van steilere trappen, en minder strenge daglichteisen.
De verzorgingsstaat piept en kraakt en de eenzaamheid neemt toe. Hierdoor groeit de urgentie om gebouwen en buurten weer zo vorm te geven dat mensen elkaar ontmoeten. Van brede galerijen, collectief vergroende straten en een herdenkingsplek: Zijdekwartier architecten, Sander van der Ham en Studio LA laten op verschillende wijze zien hoe architectuur sociale relaties kan versterken.
Op zondag 7 juni 2026 reikte het Vlaams Architectuurinstituut (VAi) voor het eerst de Architectuur Prijs Vlaanderen uit. Met deze nieuwe prijs wil de jury de maatschappelijke meerwaarde van architectuur benadrukken. Uit meer dan driehonderd inzendingen werden twintig projecten genomineerd, waaruit de vakjury en publieksjury de winnaars kozen.
