Harm Tilman (1954, Rotterdam) is auteur, docent, moderator en zelfstandig redacteur op het gebied van architectuur en stedenbouw. Tot 2021 was Harm hoofdredacteur van de Architect. Daarvoor werkte hij o.a. als coördinator en docent stedenbouwkunde aan de Academie van Bouwkunst Rotterdam.
"To really appreciate architecture, you may even need to commit a murder," dichtte de Zwitserse architect Bernard Tschumi enkele decennia geleden. Zijn voorspelling komt uit, echter geheel anders dan destijds bedoeld. Architecten zijn opvallend vaak betrokken bij duistere zaken. Dat staat niet op zichzelf. De zoektocht naar ruimtes voor een betekenisvol leven is langzaam verdrongen door het bouwen tegen iedere prijs. Wordt het niet tijd hier tegen in het geweer te komen?
Architectuur wordt tegenwoordig gerekend tot de creatieve industrie. Deze is echter geen voortzetting met andere middelen van de sterarchitectuur. Alles draait om samenwerken en verbinden. Willen architecten hierin meekomen, zullen zij zich sterker moeten richten op hun vak.
Ik groeide op met Theo Koomen, een van de meest markante sportverslaggevers van de jaren '70. De man was zo populair dat zijn zogenoemde 'fouten' voor lief werden genomen. Zo zag hij het doelpunt van Wim Jansen in de door Feyenoord met 2-0 gewonnen Europacupwedstrijd tegen Milan in eerste instantie over het hoofd, maar hij werd er niet op 'afgerekend'. Van dat verslag werd zelfs een 45 toerenplaat geperst. Ook bleek hij sommige etappeverslagen van de Tour de France bij elkaar te hebben gefantaseerd, maar dat bleek pas later, na zijn voortijdige dood als gevolg van een verkeersongeval.
Aan de economische crisis die de architectuur zwaar heeft getroffen, lijkt zich de vergruizeling van de architectonische infrastructuur toe te voegen: Deze week zette Vestia een streep door haar nieuwbouwplannen, stapte de leiding van de Design Academy uit onvrede over bestuurlijk functioneren massaal op en wees het Stimuleringsfonds voor Architectuur de subsidieaanvraag van Europan af. Woningmarkt, ontwerponderwijs en talentbevordering worden zo verder ontregeld.
Na het vastlopen van het IJ-oeverproject, begon de gemeente Amsterdam twintig jaar geleden aan de verdere ontwikkeling van de Zuidas tot A-locatie van kantoren. Ofschoon het bedrijfsleven niet wil meebetalen, blijft de gemeente vasthouden aan het in een tunnel onderbrengen van aanwezige infrastructuur. In de huidige tijd lijkt een dergelijke op speculatie gebaseerde stedebouw echter niet meer te werken.
Heeft kunst invloed op architectuur, is architectuur soms zelf kunst? In Nederland wordt nauwelijks nog nagedacht over dit onderwerp, in België is het denken op dit vlak voortgeschreden, zo bleek afgelopen weekeinde in het Antwerpse Middelheim. Keerzijde daarvan lijkt de grotere achting te zijn die architecten in Vlaanderen ten deel valt.
Wat vier jaar geleden begon als een bankencrisis, is uitgegroeid tot de grote crisis waarvan het einde nog niet in zicht is. De kleine opleving die de markt vorig jaar doormaakte heeft niet doorgezet. Op dit moment maken we een double dip mee. Zijn er kansen voor architecten? Kunnen we überhaupt over kansen spreken?
Renovatie is de opgave voor de toekomst. Is het denkbaar dat bij dergelijke opgaven de context aan belang wint? De architect Reimar von Meding stelde vorige week in een tweet dat 99 % van de toekomstige opgave gaat over ontwerpen die zich naar de context voegen. Volgens hem doet ontwerpend Nederland daar niets mee. Maar is dat ook zo?
In Arnon Grunbergs laatste roman 'De man zonder ziekte' reist een jonge, idealistische architect naar Irak met het winnende ontwerp voor een operagebouw onder zijn arm. Volgens hem moet een architect het leven van mensen mooier en comfortabeler maken. Maar door het ongeluk dat hem daar treft, komt hij tot nieuwe inzichten.
Op de affiche van de tentoonstelling Rollercoaster in het MOTI in Breda zien we tv-coryfee Albert Verlinde en museumdirecteur Rudy Fuchs in een achtbaan. Zo te zien hebben ze dolle pret. De Koning van de roddel en de paus van de cultuur, verenigd in een beeld, een mooiere illustratie van het naar elkaar toe groeien van hoge en lage cultuur bestaat haast niet. <iframe src="http://player.vimeo.com/video/40508476?title=0&byline=0&portrait=0" width="610" height="300" frameborder="0" webkitAllowFullScreen mozallowfullscreen allowFullScreen></iframe>
