blog

Blog – Woonhuis met doe-plattegrond wint Architectuurprijs Achterhoek 2019

Architectuur

Door Harm Tilman – Afgelopen week is in de Cultuurfabriek van Ulft de Architectuur Prijs Achterhoek 2019 uitgereikt aan ‘De Twee Beuken’ van architect en opdrachtgever Erik Wamelink. Dit woonwerkhuis is uitgerust met een heuse doe-plattegrond. Wat is dat en waarom maakt die dit gebouw zo goed?

Denk je dat je gaat winnen, vroeg Wendelien Wouters aan Erik Wamelink, een van de drie architecten die ze op het podium had uitgenodigd. Geheel naar waarheid zei Wamelink te verwachten dat cepezed zou gaan winnen, hoewel hij het niet het beste gebouw van ze vond. Ook liet hij weten voorafgaande aan de prijsuitreiking dit gebouw te hebben bezocht om met de architect van het in zijn ogen winnende plan te kunnen praten. Hij wilde immers weten waar hij het over had.

Erik Wamelink ontvangt de APA 2019 Award uit handen van Annemarie Jorritsma voor Woonhuis ‘De Twee Beuken’ in Groenlo.

Kwaliteit architectuur

Het speelde zich af vlak voor de bekendmaking van de winnaar van de Architectuur Prijs Achterhoek (APA) van dit jaar, afgelopen vrijdag in de Dru Cultuurfabriek te Ulft. Deze prijs is in 2000 ingesteld met als doel een bijdrage te leveren aan de kwaliteit van de architectuur in de Achterhoek. Terecht werden de initiatiefnemers van destijds, de architecten Gerhard Simonetti en Abel de Vries, die dit jaar de organisatie van de APA aan de Gruitpoort hebben overgedragen, uitgebreid in het zonnetje gezet.

Structuralistisch bibliotheekgebouw

Samen met het Graafschap College in Doetinchem door cepezed en het woonhuis Lochem van Maas Architecten was Erik Wamelink met De Tweee Beuken genomineerd voor de APA 2019. De jury die ik mocht voorzitten, koos deze twee woonhuizen en de school uit zeven ontwerpen die we in september alle bezochten. Tot deze behoorden het bedrijfsgebouw van Melis Transport in Duiven, een schapenschuur in Hummelo, de verbouwde boerderij van de familie Heutinck in Bronkhorst en de Steck in Doetinchem, de transformatie van een structuralistisch bibliotheekgebouw uit 1975.

Woonhuis in Lochem door Maas Architecten was genomineerd voor de APA 2019

Particulier opdrachtgeverschap

Een aantal zaken vielen ons tijdens deze tocht wel op. De architectuur in de Achterhoek is van een redelijke degelijkheid. Vooral de woonhuizen springen er in positieve zin uit. Daarnaast is opvallend veel sprake van particulier opdrachtgeverschap. De publieksprijs van de Gelderlander werd bijvoorbeeld gewonnen door Museum Staal van architect en opdrachtgever Pien Pon. Tot slot is duurzaamheid voor de architecten in de Achterhoek een soort dagelijks brood. De oproep die Thomas Rau tijdens zijn voordacht deed om verder te gaan dan duurzaamheid, viel dan ook op vruchtbare aarde.

Het Graafschapcollege in Doetinchem door cepezed was genomineerd voor de APA 2019

Een blokje

Het woonwerkhuis ‘De Twee Beuken’ in Groenlo van Erik Wamelink is de winnaar van de APA 2019, daar waren we het in ons afsluitende juryberaad vrij snel over eens. Het is een bescheiden huis van 12 bij 12 meter, een blokje volgens de architect. De familie vertelde na afloop van de prijsuitreiking, dat minstens tien ontwerpen in de familie-app waren gepasseerd. Omdat de architect een oude beukenboom op de locatie wilde handhaven, moest de grond opnieuw worden verkaveld, hetgeen de gemeente gelukkig een goed idee vond.

Tuinzijde van woonhuis ‘De Twee Beuken’ in Groenlo van Erik Wamelink, winnaar van de APA 2019

Doe-plattegrond

De Twee Beuken is ontwikkeld op basis van de gedachte van wat je er kunt doen. De doe-plattegrond is daarop afgestemd. De kleinkinderen kunnen bijvoorbeeld met hun fietsen door het huis rauzen, iets wat ze bij hun ouders niet mogen. Ook kan het gebouw zich veranderen en zich zo aanpassen aan de nieuwe situatie. Door de centrale ontsluiting met aan de ene zijde de werkruimte van de architect en aan de andere kant de woonvertrekken, kun je het huis splitsen en van de werkruimte een klein appartement maken.

Schets van ‘De Twee Beuken’ door Erik Wamelink

Huis dat je kunt meenemen

Ander betoverend onderdeel van de avond vond ik het gesprek met de drie leerlingen die winnaar waren van het scholenproject van de APA. Een van de drie leerlingen had een huis ontworpen dat je kunt opklappen en meenemen. Ook gaf deze leerling aan dat ze haar ontwerp had gemaakt met behulp van lege melkpakken. Ze had niet verwacht te winnen. De jongens uit haar klas hadden immers met 3D printers prachtige maquettes gebouwd.

Van Achterhoek naar Voorhoek

Het tekent de cultuur van de Achterhoek. Ze maken daar de mooiste dingen maar met een bescheidenheid waar je u tegen zegt. Thomas Rau hield ze voor dat ze zich nu beter de Voorhoek kunnen noemen. Bij de huidige zeespiegelstijging komt deze regio immers aan de kust te liggen.

Door de zeespiegelstijging komt de Achterhoek aan de kust te liggen. Daarmee wordt ze volgens Thomas Rau de Voorhoek.

Mooie gebouwen

Ook de architectuur kan een boost gebruiken. De leerling die het meeneemhuis had ontworpen, zei bijvoorbeeld tegen ieders verwachting in, dat ze geen architect wilde worden. Voor de architectuur een krachtige oproep om haar verantwoordelijkheid te nemen en vooral dat te doen waarin ze goed is, namelijk mooie gebouwen maken. Gebouwen derhalve die aan de strengste constructieve en technische maatstaven voldoen, maar die de gebruikers ook iets te bieden hebben.

Informatie

Op 1 november 2019 is de Architectuur Prijs Achterhoek uitgereikt in de Dru Cultuurfabriek in Ulft. Thomas Rau hield een lezing Van Vastgoed naar Losgoed. De jury van de Architectuur Prijs Achterhoek 2019 bestaat uit Fons Catau (corporatiedirecteur b.d.), Jan Willem van de Groep (duurzaamheidsondernemer), Harro de Jong (landschapsarchitect), Geert Jan Jonkhout (rayonarchitect Gelders Genootschap), Paul Toornend (architect en beeldend kunstenaar) en Harm Tilman (hoofdredacteur De Architect, voorzitter)

Lees ook

Reageer op dit artikel