blog

Blog – Prestatie van formaat: 25 kwartalen Team V

Architectuur

Door Harm Tilman – Architectuur omvat meer dan gebouwen maken, ook de wereld eromheen is van belang. Architecten die beide registers beheren, zijn uitermate zeldzaam. Tot deze wonderlijke soort architecten kun je het Amsterdamse bureau Team V Architectuur absoluut rekenen. In slechts 25 kwartalen levert dit bureau een prestatie van formaat.

In het afgelopen week verschenen boek Architecture and Argument. Team V Architectuur typeert criticus Hans Ibelings Team V uit Amsterdam als een rationeel bureau. De logica van argumenten vormt de aanjager voor het werk van deze architect, aldus Ibelings. “Het succes van hun projecten is voor een groot gedeelte gerelateerd aan hun vermogen om samenhangend te redeneren, op basis van signalen uit uiteenlopende invalshoeken.”

Cover van Architecture and Argument. Team V Architecture Beeld Team V Architectuur

25 kwartalen bestaan

De presentatie van de monografie, afgelopen week in Amsterdam, viel samen met het 25 kwartalen bestaan van Team V. Veel bureaus vieren op dit moment hun jubileum in jaren (LIAG, DP, et cetera), de viering van kwartalen is een nouveauté. In 2013 besloten Jeroen van Schooten, Do Janne Vermeulen en Gerard van Hoorn (de drie V’s) zich los te maken van het toenmalige bureau Meyer Van Schooten Architecten en hun eigen bureau te beginnen. In een periode van zes jaar bouwde Team V een indrukwekkend oeuvre op met een grote formele en typologische diversiteit.

Viering in RCO House

Voor de viering in het RCO House was tout Amsterdam uitgelopen. Nu ja, bijna iedereen was er, van Herman Hertzberger en Jan Benthem (Benthem Crouwel Architects) tot Marijn Schenk (Next Architects) en Gijs Baks (Space Encounters). Er was champagne, er was eten en er waren speeches. BNA directeur Fred Schoorl sprak geestdriftig over de drie V’s, auteur Hans Ibelings over het maken van het boek. Jan Raes, directeur RCO, nam het eerste exemplaar van de monografie in ontvangst. Tot slot maakten de drie partners de benoeming van Irène Horvers tot associate partner binnen Team V bekend.

Irène Horvers, Team V Architectuur

Transformaties van bestaande gebouwen

Tot het werk van Team V behoren veel transformaties van bestaande gebouwen. Bekende voorbeelden zijn Atlas, RCO House en ASR. Het is tevens een belangrijk thema in de hedendaagse architectuur. Transformaties vertegenwoordigen buitengewoon complexe operaties. Projecten als Naturalis in Leiden (ontwerp Neutelings Riedijk) en het Binnenhof in Den Haag (ontwerp OMA) laten dat op hun manier ook zien.

Naturalis Biodiversity Center Leiden door Neutelings Riedijk Architects. Beeld scagliolabrakkee / © Neutelings Riedijk Architects

Naturalis Biodiversity Center Leiden door Neutelings Riedijk Architects. Beeld scagliolabrakkee / © Neutelings Riedijk Architects

Onderhandelingsproces

De genodigden aan het 25 kwartalenbestaan hadden de kans om het RCO House met eigen ogen te aanschouwen. In de publicatie doet Hans Ibelings verslag van het onderhandelingsproces dat ten grondslag ligt aan de accommodatie van het programma en de gebruikers in het bestaande monument Van Berlage. De uitkomst van dit onderhandelingsproces mag er wezen.

Nieuwbouw van RCO House Beeld Jannes Linders

Spiegelen

Twee aspecten vallen op, de nieuwbouw is gespiegeld aan het monumentale deel. De gevel van de nieuwbouw is bijvoorbeeld uitgevoerd in dezelfde rode baksteen als de oudbouw. Ook de ingemetselde raamkaders spiegelen de oorspronkelijke gevel. Tussen beide delen loopt een glazen lichtstraat.

Ensemblezaal Beeld Jannes Linders

Doos-in-doos

Door vier klaslokalen samen te voegen en een doos-in-doos te maken, is in het monument een ensemblezaal tot stand gekomen. Deze  laat zich aanpassen aan uiteenlopende muziekpraktijken dankzij draaibare wandpanelen. Hetzelfde is bereikt in de tien oefenlokalen die in de nieuwbouw rond een spiraaltrap zijn ondergebracht.

Spiraaltrap in RCO House met repetitielokaal Beeld Jannes Linders

Behoud en transformatie

Maar wat je het meest bijblijft, is de verhouding die in het RCO House is bereikt tussen behoud en transformatie. Ieder ontwerpproces bestaat uit series ontwerpbeslissingen waarbij latere beslissingen vanzelfsprekend zijn beïnvloed door eerdere. Team V beheerst dit als geen ander.

Voorgevel RCO House Beeld Jannes Linders

Abductie

Ibelings gebruikt voor dit proces het aan de systeemtheorie ontleende woord abductie. Het is mooi te zien hoe dit mechanisme deel is gaan uitmaken van deze architectuur. De architectuur van Team V zet de toon en kan veel opnemen, maar staat tegelijkertijd open voor toekomstige veranderingen. Dat is een prestatie van formaat.

Monografie

Architecture and Argument, Team V Architecture, redactie Team V Architecture, inleiding Hans Ibelings, Engels, 288 pagina’s, 250 afbeeldingen, gebonden, 22,00 x 33,00 cm, ISBN 978-3-7757-4591-8, Hatje Cantz, Berlijn 2019, €58,-.

Projecten van Team V Architectuur

Reageer op dit artikel