blog

Blog – Natuur maakt gelukkige architectuur!

Architectuur

Door Daan Bruggink – Architecten hebben een morele verplichting om te zoeken hoe zij hun gebouwen zo kunnen ontwerpen dat ze het welzijn van de gebruikers ten goede komt. Maakt architectuur mensen gelukkig, is vaak de vraag. Hoe geef je daar antwoord zonder te verliezen in persoonlijke overwegingen, tijdsbeelden en voorkeurs-typologieën? Architecten zijn er wel mee bezig uiteraard, je komt dan ook van alles tegen, van serieus tot hilarisch. Een paar voorbeelden:

Nathalie de Vries en Fred Schoorl schreven namens de BNA een fraaie kerstboodschap eind 2018: “…voor ons komt de architectuur met dit soort gebeurtenissen en verhalen nog weer dichter bij waar het om gaat, inderdaad: gebouwd geluk voor mensen. Met een gezonde aarde als voorwaarde, dat wel. (…) Gebouwd geluk als uiting van de maakbare samenleving.” Klinkt goed, maar hoe maak je dat dan?

Ben van Berkel, UN Studio, vertelt veel over dat gebouwen gezonder moeten worden. Mensen meer laten bewegen door liften te verstoppen, logische routing en verticale luchtventilatie. Van Berkel is overtuigd dat vooral met de moderne technologieën en onderzoekstechnieken we data kunnen verzamelen over het effect van gebouwen op gezondheid en die toepassen. Dat zijn mooie stappen vooruit, echter technische oplossingen en soms zelfs voorbeelden van choice architectuur.

Ook labelsystemathiek zoekt ernaar. Het ene label is meer gebouwgerelateerd label, dan het andere label juist meer op het gebruik van het gebouw. Gaat de goede kant op, maar toch stiekem een beetje afvinklijstjes natuurlijk en toetsing vooraf. Hoe weet je nu of het ons welzijn gaat bevorderen? Waarop is het gebaseerd? Bovendien lijkt het alsof andere onderdelen van het gebouw niet meespelen in het effect op mensen.

Blog Daan Bruggink - Natuur maakt gelukkige architectuur

Overlap tussen Breeam en Well inzichtelijk, uit: Synergie tussen BREEAM-NL In-Use en WELL, mei 2018, DGBC

Diverse whitepapers zijn er te vinden over het maken van gezonde gebouwen: installatie technisch, oppervlakkig, soms Feng Shui achtig. Allemaal goed en vooral doen, hoor, maar natuurlijk minder architectuur gerelateerd en het betreft ook vaak symptoombestrijding:

Blog Daan Bruggink Natuur maakt gelukkige architectuur

Uit Whitepaper VBI ‘Bouwen aan gezondheid’

Als we kijken naar de tabel uit het Whitepaper van de VBI ‘Bouwen aan gezondheid’, lees ik: rode kolom = probleem, grijze kolom = tegenovergestelde, dus geen probleem, blauwe kolom = technische oplossing, dan zijn we er. Maakt dit architectuur?

Dan ook nog Neal Morris, aangestipt door Harm Tilman in een blog in januari. Hij schreef ‘Why good architecture leads to happier people’ voor de website van de RIBA, hij refereert met name naar het boek ‘Happy by Design: A Guide to Architecture and Mental Wellbeing’ van de hand van Ben Channon. Bij vlagen hilarisch! Het boek leert ons hoe we elke kamer in huis beter kunnen ontwerpen en beoordelen. Van de verfkleur tot het creëren van een ​​goede nachtrust. Neigt naar een wat Marie Kondo-achtig niveau…

Als je eens terugbladert in de architectuur zie je dat architecten zich dat in iedere tijdsperiode afvragen en antwoord proberen te geven met nieuwe architectuur-typologieën. Maar het typische gebouw uit een bepaalde tijd mist nu zijn effect. Tijdsbeelden zijn veranderd, mensen gaan anders met elkaar om, sociale structuren en wereldbeelden zijn veranderd en blijven veranderen. De mens zit een stuk complexer in elkaar. We moeten dus iets tijdloos vinden, iets dat mee evolueert, niet besmet is door tijdsbeelden en persoonlijke voorkeuren. Mmmm….

‘Als er een betere oplossing voor een probleem te vinden is, dan heeft de natuur deze ongetwijfeld al gevonden.’ vertelde Aristoteles ons al. Maar wat weet hij nu van architectuur? Frank Lloyd Wright dan misschien: ‘Ik ga elke dag naar de natuur voor inspiratie in mijn dagelijkse werk. Ik volg de principes die de natuur in haar eigen domein heeft gebruikt.’ Dat klinkt als intuïtief, maar een goede architect werkt intuïtief. F.L. Wright raakt hier de kern van biophilic architectuur: meer natuur in de architectuur bevordert ons welzijn. Het heeft grote esthetische voordelen, maar ook juist veel psychische voordelen.

Blog Daan Bruggink - Natuur maakt gelukkige architectuur

Diverse biophilic principes in het Johnson Wax Building van Frank Lloyd Wright

Biophilic in de moderne gebouwde omgeving is de respons op onze inherente behoefte om verbonden te zijn met de natuur. Mensen, dus ook architecten, hebben een levensstijl of ontwerpwijze ontwikkeld die te ver verwijderd is van wat als natuurlijk zou kunnen worden beschouwd. Diverse onderzoeken hebben bevestigd dat psychologische gezondheid gekoppeld is aan natuurgerelateerdheid. Breng je natuur terug, dan bevorder je geluk en welzijn. Smaak, stijl, typologie of data doen niet ter zake…

Culturele en technologische veranderingen die door de industrialisatie zijn veroorzaakt hebben negatieve psychologische effecten veroorzaakt. We zien daarentegen steeds meer Biophilic elementen, zoals hout, natuurlijke verlichting, planten en water, maar om biofilisch ontwerp echt te integreren, dien je de achtergronden goed te doorgronden.

Biofilische architectuur, of het nu op de werkplek of in een openbare ruimte wordt geïmplementeerd, heeft enorme voordelen die variëren van verbetering van de prestaties op het werk tot lagere bloeddruk. Eerdergenoemd in een blog, maar uit een wereldwijd onderzoek van Human Spaces blijkt dat werknemers in omgevingen met meer natuurlijke elementen een 15% hoger welzijnsniveau hebben en 6% productiever zijn. Biophilic architectuur kan op iedere schaal, door het simpelweg introduceren van meer planten in een kantoorruimte bleek de productiviteit met 15% te verhogen en treden er al positieve gezondheidseffecten. Op de ORGA-site (www.orga-architect.nl) nog meer voorbeelden van de voordelen van biophilic architectuur.

Blog Daan Bruggink Natuur maakt architectuur gelukkig

Basisschool De Verwondering in Almere waar natuur in de architectuur geïntegreerd is, ORGA architect. Start bouw okt/nov 2019.

Het toepassen van deze kleine biofiele principes in bestaande omgevingen is fraai, maar de architect kan alleen met architectuur die inherent biophilic is, de gezondheidsvoordelen in zijn architectuur maximaliseren. Teveel natuur bestaat niet…

Lees ook:

 

 

Reageer op dit artikel