blog

Blog – Afstudeerwerk tussen verbazing en luciditeit: de historische landschappen van Sarajevo door Veronica Della Ventura en Fernanda Romeu

Architectuur

Door Harm Tilman – In de tentoonstelling ‘The Grid’ presenteerden eind juni 2019 Tilburgse architectuurstudenten hun afstudeerontwerpen. De projecten tonen welke invloed architectuur kan hebben op de maatschappij. In een poëtisch project onderzoeken Veronica Della Ventura en Fernanda Romeu de onrustige geschiedenis van Sarajevo en verbinden deze in historische landschappen kundig met architectuur.

De zomermaanden naderen, het moment waarop vrijwel alle scholen afstudeertentoonstellingen organiseren en open stellen voor het publiek. Niets is leuker dan deze bezoeken, nu ja er zijn leukere dingen te bedenken, maar een afstudeertentoonstelling is in de regel een feest.

Architectuur vieren

De reden hiervoor is tamelijk eenvoudig te benoemen. De tentoonstellingen vieren de architectuur. Studenten werken aan opdrachten maar tegelijkertijd aan veel meer. Architectuur is immers omvattender dan problemen oplossen. Juist in het onderwijs kun je op zoek gaan naar wat architectuur kan zijn.

Invloed op maatschappij

Wanneer studenten zich met de wereld engageren doen ze dat met architectuur. Ze laten in hun projecten zien welke invloed architectuur kan hebben op de maatschappij. Studenten hoeven niet spectaculaire musea te ontwerpen. Uiteindelijk draait het in architectuur om utilitaire gebouwen en om de rol die ze spelen in de samenleving.

The Grid

De uitnodiging van Claudia Linders, directeur Fontys Hogeschool Academie voor Architectuur en Stedenbouw, om naar de Wagenmakerij in de Spoorzone van Tilburg te komen en de afstudeerprojecten van 2019 in ‘The Grid’ te bekijken, greep ik dan ook met beide handen aan. Extra uitdagend was dat ik de Next Up 2019 Award mocht uitreiken aan het beste afstudeerproject.

De Next Up Award 2019 werd uitgereikt op The Grid in Tilburg

Spanning

Wat blijkt? Architectuur is een vak dat haar successen niet viert, maar tot onderwerp van studie maakt. Daarmee bouwt ze een behoorlijke spanning op. De studie is immers eindeloos en het aantal wegen dat je kunt inslaan is talloos.

Verbazing en luciditeit

Om met historicus Aby Warburg te spreken, een studie komt nooit tot een einde maar dat wil je ook niet. Architectuur studeren is je verbazen, door zaken getroffen worden waarvan je je daarna nooit meer los kunt maken. In een studie wisselen verbazing en luciditeit elkaar af. Je wordt heen en weer geslingerd tussen ondergaan en handelen

Potentie

Daarom hecht ik aan het woord potentie, een woord dat ik ontleen aan het werk van filosoof Giorgio Agamben. Niets is fijner dan om lang na te denken over je opgave, tegelijkertijd voel je de onweerstaanbare dwang met die opgave aan de slag te gaan en hem te voltooien.

Groot aandeel buitenlandse studenten

In Tilburg presenteerden 17 studenten hun afstudeerwerk. Voor de Next up 2019 Award kwam het werk van 13 studenten in aanmerking. Opvallend vond ik het hoge aantal buitenlandse studenten. Het is iets wat je bij veel andere opleidingen ook ziet, bepaald een verschil met de tijd dat ik zelf les gaf op Academies. Het verklaart misschien ook dat veel studenten hun opgave buiten Nederland zoeken. Bovendien lijken de buitenlandse studenten door hun vooropleiding een kleine voorsprong te hebben op hun Nederlandse lotgenoten.

Warme deken

Twee projecten in ‘The Grid’ vielen me op door de onverwachte manier waarop ze nieuwe bestemmingen voor eigentijdse opgaven aanbieden. Shelly Van Gogh ontwierp een warme en comfortabele deken voor naoorlogse woningbouwprojecten in Sint-Petersburg.

A Warm & Comfortable Fur Blanket For The Giant Sleeper door Shelly van Gogh

Open campus

Sebastian Bommelstein ontwierp in Den Haag een open en groene campus in gedrukt plastic, en opent een discussie met Shell en de wereld over een duurzame toekomst.

Plastic Plausible door Sebastiaan Blommestijn

Rurale resten

Onder de indruk was ik van Paula Cores Barral die in haar project ‘From the rural ashes’ de verlatenheid van het rurale landschap in Galicië (Spanje) adresseert. De titel van haar project kun je letterlijk opvatten. Uit de rurale resten construeert ze een mogelijke toekomst, met behulp van een bibliotheek van gereedschappen. De wisselwerking  die ze creëert tussen interventies en bestaande structuren is haast betoverend te noemen.

From The Rural Ashes door Paula Cores Barral, render

Poëtisch project

Maar uiteindelijk viel ik voor het project ‘Historical landscapes of Sarajevo’ van Veronica Della Ventura en Fernanda Romeu. Het  is een prachtig poëtisch project dat de onrustige geschiedenis van deze plek onderzoekt en verbindt met architectuur. De voormalige bobsleebaan van de Sarajevo-winterspelen die door het bos en over de hellingen van de Trebevic berg kronkelt, is getransformeerd tot een promenade architecturale die de bezoekers authentieke ervaringen biedt in een reeks zeer nauwkeurige interventies.

The Historical Landscapes Of Sarajevo, Veronica Della Ventura en Fernanda Romeu

Winnaar van de Next up 2019 Award

Ook dit project laat zien dat architectuur een rol kan spelen in de samenleving. Misschien is die invloed vooralsnog verwaarloosbaar, maar het principe is en blijft belangrijk. Daarmee was voor mij ‘Historical landscapes of Sarajevo’ van Veronica Della Ventura en Fernanda Romeu de terechte winnaar van de Next Up 2019 Award.

Lees ook

Reageer op dit artikel