blog

Blog – Maakt architectuur mensen gelukkig?

Architectuur

Blog – Maakt architectuur mensen gelukkig?

Door Harm Tilman – Architectuur kan mensen gelukkig maken, maar ze kan zo veel meer. Ze kan ook economische, culturele en ecologische condities beïnvloeden, afhankelijk van ontwerp en detaillering. Maar wat is daarvoor nodig en hoe gaat het in zijn werk?

“Waarom goede architectuur tot meer gelukkige mensen leidt.” Onder deze stellige kop verscheen afgelopen week een artikel van Neal Morris op de website van de RIBA. Opmerkelijk gezien de regelrechte oorwassing die de Ethics & Sustianable Development commissie de Britse architectenvereniging onlangs gaf.

Aanpasbare ruimtes

Het artikel stelt twee belangrijke zaken aan de orde. Een ontwerp voor ruimtes die bewoners kunnen aanpassen al naar gelang hun behoeften, zou leiden tot meer gelukkige en gezonde mensen. Op dit punt verwijst de auteur naar het werk van de Nederlandse architecten Aldo van Eyck en Herman Hertzberger.

Studentenhuis Weesperstraat Amsterdam 1959-1966. Herman Herzberger, Tjakko Hazewinkel en Henk Dicke. Beeld: Herman Hertzberger

Studentenhuis Weesperstraat Amsterdam 1959-1966. Herman Herzberger, Tjakko Hazewinkel en Henk Dicke. Beeld Herman Hertzberger

Gezond gedrag

Omgekeerd hebben ontwerpers een mate van controle die ze kunnen gebruiken om gezond gedrag onder de gebruikers van een gebouw te stimuleren en aan te moedigen. Als voorbeeld geeft Morris het gebruik van trappen: ze verbeteren je cardiovasculaire gezondheid en je spierontwikkeling en je verbrandt er meer calorieën mee dan met joggen.

De gele trap in de James Hunt Bibliotheek een sterke nudge in het interieur

De gele trap in de James Hunt Bibliotheek een sterke nudge in het interieur

Nudges beïnvloeden gedrag

Het idee is dat je door het ontwerpen en het plaatsen van nudges gedrag kunt beïnvloeden. Zo kan een open, glazen en van boven aangelichte trap mensen aansporen om naar de derde verdieping te lopen in plaats van de lift te nemen. Het zijn overwegingen die het vooral goed doen in commerciële kantooromgevingen.

Maatschappelijke behoeften

Als het gaat om de vraag op welke manier architectuur en ontwerp impact hebben op de samenleving en een positief effect op de wereld kunnen hebben, is het wel een heel beperkte opvatting. Zeker als je al architect je niet alleen bekommert om individuele maar ook om maatschappelijke behoeften.

Het typische kantoorgebouw

Neem Jonathan Ward van architectenbureau NBBJ uit Seattle. Nu mensen anders met elkaar omgaan, wil hij de gebruikelijke bouwtypologieën uitdagen. Het typische kantoorgebouw, ziekenhuis of appartementengebouw betekenen niet veel meer in deze wereld, aldus Ward. Mensen gaan immers op een veel meer diffuse, diverse en sociale manier met elkaar om.

Tencent Seafront Towers in Shenzen door NBBJ. Beeld NBBJ / Tim Griffith

Tencent Seafront Towers in Shenzen door NBBJ. Beeld NBBJ / Tim Griffith

Nieuwe typologieën

Volgens Ward zou dit architecten ertoe moet aanzetten om nieuwe typologieën te ontwikkelen. “Architecten kunnen veranderingen tot stand brengen door middel van ruimte, vorm, materialiteit en organisatie”, aldus Ward. “Ze kunnen de manier waarop mensen met elkaar omgaan verbeteren door architectuur in te zetten als aanjager voor het vormen van gemeenschappen. Dit is in ieder geval de manier waarop wij ons werk opvatten.”

Dakterras van Tencent Seafront Towers in Shenzen door NBBJ. Beeld NBBJ / Tim Griffith

Dakterras van Tencent Seafront Towers in Shenzen door NBBJ. Beeld NBBJ / Tim Griffith

Toren Tencent

Een mooi voorbeeld van deze houding is de toren die NBBJ in 2014 voor het internetbedrijf Tencent in Shenzen realiseerde. Een traditioneel gebouw zou niet voldoen voor de manier waarop dit bedrijf zaken doet, voor de producten die ze levert of voor de mensen die deze producten maken. In dit project is de toren getransformeerd in twee torens en zijn sociale elementen ingebracht in de vorm van bruggen tussen beide volumes. De architectuur is ingezet om actieve participatie en onderlinge samenwerking te stimuleren.

Lobby van Tencent Seafront Towers Beeld NBBJ / Tim Griffith

Lobby van Tencent Seafront Towers Beeld NBBJ / Tim Griffith

Nieuwe rol architecten

Het wijst op een nieuwe rol die architecten kunnen spelen en die verder gaat dan nudging. Blijkbaar zijn de mogelijkheden, inherent aan architectuur en stedenbouw met betrekking tot de gezondheid van de planeet en de potenties van de samenleving groter dan gedacht. Het is aan architecten om hun passie voor objecten, als artefact en tektoniek, te combineren met het inzicht hoe deze oplossingen bijdragen aan gemeenschap en ervaring.

Lees meer

Tentoonstelling Collective Comeback

Blog – Nudging voor architectuur

 

Reageer op dit artikel