artikel

SELECT Synthese van oud en nieuw: Naturalis Leiden door Neutelings Riedijk Architecten

Architectuur

Door Marieke Giele – In Leiden is het vernieuwde Naturalis Biodiversity Center opgeleverd. Het ontwerp van Neutelings Riedijk vormt samen met het bestaande gebouw een nieuw ensemble dat zich presenteert naar de stad. De redactie van de Architect bracht samen met Michiel Riedijk een bezoek aan het museum. Meest opvallend is het centrale atrium dat de oudbouw en nieuwbouw bij elkaar brengt.

“Het is heel simpel,” tekent Michiel Riedijk (partner bij Neutelings Riedijk Architecten) voor. “Dit is het bestaande gebouw van Fons Verheijen met de collectietoren middenin het museaal gebied. Deze was in de loop der tijd te klein geworden. Bovendien was de interne logica van het museum verdwenen doordat het Rijksvastgoedbedrijf het vrijstaande entreegebouw aan de overzijde van de weg had verkocht.”


Michiel Riedijk over Naturalis Leiden. Beeld Marieke Giele

Riedijk schetst een nieuw bouwdeel op de plattegrond. “We hebben de museumzalen herbestemd tot depots en alle publieksruimtes ernaast gelegd. Daartussen loopt een grote passage. Dit centrale atrium ontsluit zowel de tentoonstellingszalen als de depots en de kantoren. Zo ontstaat een compositie waar oud en nieuw samengaan.”

Naturalis Biodiversity Center Leiden door Neutelings Riedijk Architects

Begane grond 1 Atrium 2 Restaurant 3 Museumwinkel 4 Expositie 5 Garderobe 6 Educatieruimte 7 Entree kantoren 8 Entree laboratoria 9 Laboratoria 10 Werplaatsen 11 Boekendepot

Bergpad naar boven

Even later staan we in het nieuwe publiektoegankelijke deel van het museum en kijken we precies door het atrium. Aan de ene zijde bevindt zich de doorgang naar het oude gebouw en aan de andere zijde liggen de museumwinkel en het restaurant. Boven ons zorgen cirkelvormige ramen voor een spannend spel van licht en schaduw.

Monografie Musea

In binnen- en buitenland openen veel nieuwe musea. Aan de hand van vijf actuele projecten bespreken we de toekomst van deze typologie.

Ga naar alle monografieën > 

Vanaf hier leiden eikenhouten trappen naar de roodkleurige tentoonstellingszalen op de verdiepingen. “We hebben de expositieruimten op elkaar gestapeld alsof een bergpad naar boven is uitgehouwen,” vertelt Riedijk. “Bij binnenkomst kan je het einde al zien. Zo is de volledige museale route direct helder voor bezoekers.”

Monumentale ruimte

Door de verticale oriëntatie krijgt het atrium een monumentale uitstraling. Ornamentele ramen vormen samen een glaskroongevel die verwijst naar de repetitieve motieven uit de natuur. Deze geven de ruimte een extra imposant karakter.

Naturalis Biodiversity Center Leiden door Neutelings Riedijk Architects. Beeld scagliolabrakkee / © Neutelings Riedijk Architects

Betonnen reliëfsculpturen door Iris van Herpen. Beeld scagliolabrakkee

Horizontale banden over de gevels van de tentoonstellingszalen versterken de monumentaliteit van het atrium. Deze zijn ingevuld met driedimensionale reliëfsculpturen naar ontwerp van modeontwerpster Iris van Herpen. “Dankzij een speciale techniek krijgen de betonpanelen een zijdezachte glans,” aldus Riedijk.

Publiek instituut

Binnen het nieuwe ensemble vormt het atrium een verbindende schakel. Vanuit hier zijn zowel de museumzalen, het restaurant en de winkel als de kantoren, laboratoria en depots van het natuurhistorisch instituut ontsloten. Het is de plek waar de oud- en nieuwbouw elkaar ontmoeten.

Naturalis Biodiversity Center Leiden door Neutelings Riedijk Architects. Beeld scagliolabrakkee / © Neutelings Riedijk Architects

Stapeling van museumzalen. Beeld scagliolabrakkee 

De opvallende gevel van het atrium zorgt voor een goede zichtbaarheid in de stad. Deze benadrukt het publieke karakter van het gebouw naar de buitenwereld. Dat sluit aan bij de wens van de opdrachtgever om een open instituut te maken dat voor iedereen toegankelijk is. Zo krijgt Naturalis een nieuwe betekenis voor de komende generaties.

Dit is het eerste deel van een serie over Naturalis Biodiversity Center in Leiden.

Lees verder

 

 

Projectgegevens

Opdrachtgever Naturalis Biodiversity Center
Ontwerp Neutelings Riedijk Architecten
Medewerkers Michiel Riedijk, Willem Jan Neutelings, Frank Beelen, Kenny Tang, Guillem Colomer Fontanet, Jolien Van Bever, Inés Escauriaza Otazua, Marie Brabcová, Cynthia Deckers
Adviseur bouwkundig ontwerp ABT BV Ingenieursbureau
Adviseur constructie Aronsohn Raadgevende Ingenieurs
Adviseurs installaties E&W Huisman en van Muijen
Adviseur bouwfysica DGMR Raadgevende Ingenieurs
Adviseur bouwkosten IGG / Bointon de Groot
Aannemer J.P. van Eesteren
Interieurarchitect publieke delen Neutelings Riedijk Architecten
Interieurarchitect kantoren Hollandse Nieuwe
Stedenbouwkundig ontwerp Studio Hartzema
Landschapsarchitect H+N+S, Amersfoort
Beeldend kunstenaar betonreliëf Iris van Herpen
Beeldend kunstenaar grafiek Studio Tord Boontje
Maquette Archimpact
Bruto vloeroppervlakte 38.000 m2 (20.000 m2 nieuwbouw en 18.000 m2 renovatie bestaande gebouwen)
Programma museum (17.000 m2), kantoren en depots (18.000m2), laboratoria (3.000 m2)
Aanvang ontwerpproces maart 2013
Aanvang bouw januari 2017
Oplevering mei 2019
Ingebruikname augustus 2019

Reageer op dit artikel