artikel

Hout-hybride oplossing met uitzicht – HAUT in Amsterdam door Team V Architectuur

Architectuur Premium

Hout-hybride oplossing met uitzicht – HAUT in Amsterdam door Team V Architectuur
Aan de Amsterdamse Amstel verrijst de woontoren HAUT Beeld Zwartlicht

Door Harm Tilman – Bouwen in hout is een effectieve manier om gebouwen of delen daarvan duurzamer te maken. Maar het is niet geschikt voor alle onderdelen van je gebouw, aldus Do Janne Vermeulen van Team V Architectuur. Zij ontwierp in Amsterdam HAUT, het hoogste hout-hybride woongebouw dusver ter wereld.

HAUT is een houten woongebouw met een hoogte van 73 meter. Op 21 verdiepingen zijn 52 appartementen ondergebracht. Per verdieping wisselen twee- en driespanners elkaar af. In de wandschijven met liggers en kolommen zijn forse openingen aangebracht die niet boven of tegenover elkaar liggen. Dankzij deze openingen is een variatie in woontypologieën mogelijk.

Op de begane grond komt een overdekte publieke stadstuin: HAUT’s Hortus Beeld Zwartlicht

Op de begane grond komt een overdekte publieke stadstuin: HAUT’s Hortus Beeld Zwartlicht

In HAUT is een substantieel deel van de constructie in hout uitgevoerd, maar niet alles is van hout. Volgens Vermeulen moet je dat ook niet willen. Als je alles zou afwerken in hout, zou dat kunnen leiden tot een goedkoop saunaeffect. Tijdens het ontwerpproces is een hout-met-staal constructie afgewogen tegen een houtconstructie in combinatie met een betonnen kern. Uiteindelijk is om redenen van stijfheid gekozen voor de laatste, hybride oplossing, met een betonnen podium en deels betonnen wanden. Binnen deze opzet wordt de torsie ten gevolge van de puntvormige uitkraging het beste opgevangen.

De uitdagingen voor hoog bouwen in hout zijn vooral technisch van aard, aldus Vermeulen. Naast stijfheid, dien je de nodige aandacht te schenken aan trilling, brandveiligheid en akoestiek. Tot slot moet je goed nadenken over het installeren op de bouwplaats. Anders dan beton, kun je hout niet heel lang in weer en wind laten staan. Aangezien de gevel snel wind- en waterdicht moet zijn, ligt een geprefabriceerd gevelsysteem voor de hand.

Team V Architectuur heeft gekozen voor verdiepingshoge glazen gevels, die uitzicht bieden over de omgeving Beeld Zwartlicht

Team V Architectuur heeft gekozen voor verdiepingshoge glazen gevels, die uitzicht bieden over de omgeving Beeld Zwartlicht

Dankzij hout verbetert de ruimtelijke akoestiek aanzienlijk, maar de geluidsoverdracht tussen de woningen is juist groter. Door op de vloeren een toplaag van beton aan te brengen, is de stijfheid van de vloeren versterkt. Daarnaast zijn voorzetwanden van gips gebruikt. Beide verbeteren niet alleen de akoestiek maar ook de brandveiligheid. De houten plafonds zijn echter niet ingepakt.

De grootste attractie van hoog wonen is volgens Do Janne Vermeulen het uitzicht. Om deze reden is niet gekozen voor een dragende gevel, ofschoon die de gewenste stijfheid van het gebouw ten goede zou zijn gekomen. De woningen hebben glazen gevels van vloer tot plafond gekregen en zijn uitgerust met ruime balkons. In de dichte delen van de gevel zijn de zonnecellen opgenomen.

Dankzij de flexibele opzet zijn er ook loftachtige woningen mogelijk in het gebouw HAUT Amsterdam Beeld Zwartlicht

Dankzij de flexibele opzet zijn er ook loftachtige woningen mogelijk in het gebouw Beeld Zwartlicht

De plattegronden zijn flexibel van opzet. Rondom de betonnen kern waar je een woning binnenkomt en het plafond lager is, zijn de installaties opgenomen. In deze zone liggen ook de schachten. Zowel woningen met kamers als loftachtige indelingen behoren daarmee tot de mogelijkheden. Bovendien kunnen dankzij deze zonering in iedere woning de constructieve houten plafonds zichtbaar blijven.

Kwalitatieve hoogbouw vereist ook dat je mooie, goede toegangen en trappenhuizen maakt. In HAUT ligt het trappenhuis aan de gevel en de liftkern naar binnen. De gangen op de verdiepingen hebben uitzicht en laten daglicht binnen. Ook aan inrichting van het straatniveau rondom de toren is de nodige aandacht besteed. De toren heeft een kleinere footprint dan het podium waarop hij staat. In de plint komt onder andere een health & fitness club. Die is vormgegeven als een kas met glazen puien en slaat een verbinding naar het aangrenzende park.

 5. De constructief houten plafonds zijn in het zicht gelaten Beeld Zwartlicht HAUT Amsterdam

De constructief houten plafonds zijn in het zicht gelaten Beeld Zwartlicht

Bij deze manier van bouwen zijn de details net even anders dan anders. Bij koudebruggen hoef je bijvoorbeeld minder te doen dan wanneer je in beton zou bouwen. Belangrijk is dus om vroeg in het ontwerpproces al te beschikken over de juiste kennis over materiaal, maten en efficiëntie. Ook verdient het aanbeveling om als architect zelf met de onderaannemer voor de houtconstructie aan tafel te gaan voordat de aanbesteding met de hoofdaannemer plaatsvindt.

Projectgegevens

HAUT in Amsterdam door Team V Architectuur
Opdrachtgever Lingotto, Amsterdam
Ontwerp Team V Architectuur, Amsterdam
Projectarchitecten Do Janne Vermeulen, Thomas Harms
Medewerkers Bart-Jan Hopman, Onno van Ark, Job Stuijt, Coen Ooijevaar, Lisen Hablé, Loes Groenendijk
Adviseur constructie Arup, Amsterdam
Adviseur installaties Arup, Amsterdam
Adviseur bouwfysica Arup, Amsterdam
Adviseur duurzaamheid Arup, Amsterdam
Adviseur akoestiek Arup, Amsterdam
Aannemer J.P. van Eesteren
Onderaannemer houtbouw Brüninghoff Bausysteme met ASSMANN BERATEN + PLANEN AG, Holzbau
Interieurarchitect TANK Architecten
Beplantingsdeskundige Francien van Kempen
Bruto vloeroppervlakte 14.440 m2
Programma 52 appartementen, Health&fitness voorzieningen
Datum voorlopig ontwerp oktober 2016
Datum definitief ontwerp april 2017
Aanvang bouw december 2018
Oplevering 2021

Dit artikel verschijnt in het juninummer van de Architect
Meer weten over een abonnement? Bekijk hier de mogelijkheden>>

 

Reageer op dit artikel