artikel

Archi-Tectonics – Helder, licht en radicaal duurzaam

Architectuur Premium

Archi-Tectonics – Helder, licht en radicaal duurzaam
Tafeltennisstadion voor de Aziatische Spelen van 2022 in Hangzhou. Archi-Tectonics won samen met landschapsarchitect !Melk de prijsvraag voor dit park.

Architectuur voorbij het alledaagse: dat is het waar Winka Dubbeldam en Justin Korhammer van het bureau Archi-Tectonics uit New York naar streven. Hun jongste projecten zijn dit voorjaar gepresenteerd in de Architektur Galerie Aedes te Berlijn, in een solotentoonstelling met de toepasselijke titel ‘Flat Lands and Massive Things – From NL to NYC & Beyond’. Kenmerkend zijn de hybride vormen en de constructieve vermetelheid van de gebouwen.

Tekst: Claus Käpplinger

Het werk van het in New York gevestigde bureau Archi-Tectonics bestrijkt een gebied van Nederland tot aan China. In de miljoenenmetropool Hangzhou verrijst het tot nu toe grootste project van het bureau: een 47 hectare groot sportpark voor de Aziatische Spelen van 2022. De manier van kijken is op een vrolijke manier heterogeen, materieel en conceptueel van karakter en laat een grote veelzijdigheid zien in de toepassing van architectonische media. In deze benadering staan de hybriditeit in al zijn vormen en de constructieve mogelijkheden van nieuwe technologieën centraal.

Hangzhou tafeltennisstadion door Archi-Tectonics

Ontwerp van het sportpark waarin het tafeltennisstadion, het hockeystadion en de Retail Village liggen

Als je maar durft

‘Alles is mogelijk als je maar durft’, luidt de boodschap van Archi-Tectonics. Het bureau is euforisch over globale mogelijkheden en samenwerking in hun werk en richt zich volledig op de transformatie van het bestaande. Deze houding bestempelde de Nederlandse cultureel attaché Tom Maasen bij de opening van de expositie in Berlijn als ‘typisch Nederlands’. Nederlandse ontwerpers zijn immers als geen ander in staat om met behulp van innovatieve methoden en ontwerpen vlakke, weinig aantrekkelijke landschappen door plaatsing van gebouwen te veranderen in nieuwe, boeiende topografieën. Hierbij worden horizontale lijnen omgezet in verticale, en worden zeer specifieke identiteiten ontwikkeld.

Maasens typering vormt een bijzonder treffende samenvatting van de zeven projecten van Archi-Tectonics, die in Berlijn zijn te zien. De dimensies en specifieke concepties ervan kennen onderling sterke verschillen. Tegenover sportstadions en bijzonder grote hoogbouwprojecten staan ook enkele zeer kleine projecten, waaronder enkele ‘townhouses’ en een indoor meditatie concept. Gemeenschappelijk aan al deze projecten is het architectonische uitgangspunt om altijd de mogelijkheden van nieuwe digitale ontwerp- en productieprocessen te onderzoeken en te testen.

Soho Tower Archi-Tectonics

De Soho Tower in New York is een massa die gesitueerd is in een glazen envelop. De envelop omarmt de massa en biedt haar comfort en uitzicht.

Stedelijke complexiteit

In Soho (New York) realiseerde Winka Dubbeldam voor een gezin het acht verdiepingen hoge Townhouse ‘512GW’. Dit huis getuigt van een fascinerende ruimtelijkheid en een nauwkeurig ontworpen constructie. Het gebouw bereikt van binnen een grote complexiteit door middel van meerdere ruimtes met vides. Deze zijn verbonden door een acht verdiepingen hoog glazen trappenhuis met glazen lift, en worden verlicht door een even hoog glazen raam. Het gebouw en de buitenruimtes ervan zijn omhuld met een licht frame van staal en trespa latten. Deze bijna virtuele ruimte beschermt de privé buitenruimten tegen buren en klimaat, en is compleet te openen. Dit ontwerp nodigt uit om licht en ruimte, gebruik en stedelijke context op een veelzijdige en veranderbare manier te ervaren. Niet ver daarvandaan ligt het appartementencomplex ‘497 GW’ uit 2004, met een gevouwen glazen gevel die Winka Dubbeldam dankzij de toegepaste parametrische ontwerp- en internationale productietechnieken definitief op de internationale kaart plaatste.

Van een even grote complexiteit is het meditatieconcept voor ‘Inscape’. Deze geïmplanteerde, ellipsoïde koepelruimte is gemaakt van een spiraalvormig grid van bamboe bekleed met linnen, en kent een uitgekiende maar volledig onzichtbare geluid-, licht- en ventilatietechniek. Deze complexe geometrie kon alleen tot stand komen dankzij de nieuwste CNC-processen. Het ontwerp is ontwikkeld en getest in als 1:1 prototype en is door Wired magazine in 2016 uitgeroepen tot een van de 25 beste internationale architecturen.

Soho Tower Archi-Tectonics

Plattegrond hotel verdieping

Het project ‘V33’ in de wijk TriBeCa ontwikkelt een nieuwe typologie voor de stadsvilla. De ruime koopwoningen beschikken over veelvormige en royale buitenruimten en een autolift. Deels zijn deze huizen ook translucent. De karakteristieke pixellering en 3D-textuur van de straatgevel is bereikt door een combinatie van helder en doorzichtig glas, in combinatie met 2 mm doorschijnende marmeren panelen, mogelijk gemaakt door de nieuwste façade-systeemtechnologieën. Dit materiaalpatroon creëert identiteit en privacy, maar misschien belangrijker, ook een zachte, sfeervolle licht in de appartementen.

Soho Tower Archi-Tectonics

Doorsnede

 

Passie voor precisie, prototyping en prefabricage

Alle projecten van dit architectenbureau stralen een grote passie voor precisie, prototyping en prefabrication uit. Steeds weer wordt de stand van zaken beproefd. Archi-Tectonics daagt de architectonische productie en conventies uit en zoekt bij ieder project naar nieuwe methoden en specifieke digitale instrumenten. Winka Dubbeldam profiteert daarbij ongetwijfeld van haar leerstoel aan de University of Pennsylvania School of Design, die zij sinds 2013 bekleedt. Het vergemakkelijkt haar intensieve uiteenzetting met technologische en digitale productieprocessen en verrijkt deze op een doorslaggevende manier.

De huidige projecten van Archi-Tectonics kennen duidelijk andere dimensies. Het betreft twee hotelcomplexen in New York en Leiden en een kantoor/woontoren in Rotterdam. Voor Archi-Tectonics betekenen deze projecten nieuwe uitdagingen. Hiermee maakt het bureau de stap naar verticaal gevouwen landschappen en iconen. De complexe ontstaansprocessen hiervan zijn nauwelijks nog aan te sturen vanuit singuliere aspecten. Deze projecten concentreren zich om deze reden strategisch op de uiterlijke verschijning van de gebouwen en hun ruimtelijke raakvlakken met de stad. Daarnaast richten zij zich op de publieke bruikbaarheid van de begane grond en op de ontmoetingsruimtes op de hogere verdiepingen, ‘een stad in een stad’, met als doel zo veel mogelijk en zo veelzijdig mogelijke openbare ruimtes in de gebouwen te maken.

Archi-Tectonics inscape Centrum Manhattan

In Manhattan creëerde Archi-Tectonics in het Inscape Centrum een meditatieruimte die werkt als een oase in het hectische straatleven van de stad

De ‘Unknot Tower’ aan de Plesmanlaan in Leiden is een hybride gebouw dat bestaat uit drie programmatische elementen die geheel met elkaar zijn verweven tot een complexe programmatisch element . In het gebouw zijn twee hotels en 27 luxe appartementen ondergebracht. Ze delen verrassend veel openbaar toegankelijke ruimtes met elkaar. De toren zal ongetwijfeld een nieuw landmark voor de stad Leiden worden. Nog veelvormiger oogt de Soho hoteltoren in New York. Deze is bekleed met een zeer complexe, tweelaagse gevel van glas en hout. Met diverse openbare functies zoals een Art Center is dit project ook functioneel gezien een hybride.

De Blaak Tower ontwikkelt het idee van hybride typologie verder, maar hier zijn momenten van programmatische en ruimtelijke intensiteit gearticuleerd als ‘anomalieën’ binnen de heldere lijnen van het stedelijke object. De optimalisatie van de toren is te vinden in het feit dat 80 procent ervan is ontworpen als simpele vliesgevel, maar dat de 20 procent speciale ‘sky lobby’s’ het gebouw karakter en identiteit geven. De toren is een iriserende, sterk verjongende ‘stibniet formatie’ met royale sky lobby’s en tal van groene terrassen en daken.

Inscape Archi-Tectonics

De ruimte is gemaakt van multiplex met behulp van 3D ontwerptechnieken

Architectonische revolutie

Samen met het bureau !Melk Landscape Architecture van de Nederlandse landschapsarchitect Jerry van Eyck werkt Archi-Tectonics momenteel aan een 47 hectare groot park voor de Aziatische Spelen 2022 in Hangzhou. In dit park realiseren ze een ‘Table Tennis Stadium’, een ‘Field Hockey Stadium’ en een ‘Retail Valley Village’ dat de twee stadions met elkaar verbindt. Het Tafeltennisstadion met de doorkruising van twee ellipsvormen is in belangrijke mate geïnspireerd op de cong, een antieke Chinese artefact. Vanwege het feit dat de Games maar twee weken duren, zijn het park en ook de gebouwen niet alleen voor het evenement ontworpen, maar ook voor het toekomstig gebruik van de stadbewoner. Dit gebouw is ontworpen als een hybride vorm tussen een arena en een muziekhal. Het wordt gekarakteriseerd door veel doorlatendheid en constructieve lichtheid. Constructief nog indrukwekkender is het Hockeystadion dat is geïnspireerd op een Meinong bamboe paraplu. Dit gebouw combineert een draagconstructie van slechts twee in de lengte gespannen, stalen bogen met een zelfdragende kabelstructuur die 125 meter overspant.

7-Inscape Archi-Tectonics

De bezoekers betreden de meditatieruimte vanuit een soft verlichte welkomstruimte

Al deze bouwwerken ogen bijzonder helder en licht. Ze zijn ook radicaal duurzaam. Daarmee wekt Winka Dubbeldam zonder twijfel haar credo van een intelligente architecturale revolutie volgens geheel nieuwe maatstaven op een mooie manier tot leven.

Lees ook:

Reageer op dit artikel