artikel

Priorij Emmaus, buitenplaats Doornburgh, Maarssen – Jan de Jong

Architectuur

Priorij Emmaus, buitenplaats Doornburgh, Maarssen – Jan de Jong

In stad en land stuiten we voortdurend op gebouwen die een geweldige indruk maken, maar waarvan we de architect vergeten lijken te zijn. Ditmaal de Priorij Emmaus in Maarssen uit 1956 van architect Jan de Jong (1917–2001).

Tekst Arjan den Boer

Jan de Jong was de belangrijkste leerling van monnik‐architect Dom Hans van der Laan, voorman van de Bossche School. Na zijn HBO Bouwkunde in Tilburg volgde De Jong de cursus Kerkelijke Architectuur bij Van der Laan. Hij raakte in de ban van diens theorie over het ‘plastische getal’. Vanaf 1956 realiseerde hij gebouwen volgens dit verhoudingensysteem, terwijl Van der Laan zelf nog nauwelijks bouwde. Door zijn strakke, sobere stijl stuurde De Jong de traditionele Bossche School in een modernistische richting. Hij evenaarde Van der Laan maar bleef in diens schaduw staan. Behalve de priorij in Maarssen, ontwierp Jan de Jong de Gerardus Majellakerk in Gemert en de Kerk van de Heilige Kruisvinding in Odiliapeel. Als magnum opus geldt zijn eigen woonhuis met kantoor in Schaijk. Hij ontwierp ook enkele gemeentehuizen.

Gebouw

In 1957 betrokken de Kanunnikessen van het Heilig Graf de buitenplaats Doornburgh aan de Vecht bij Maarssen. Nabij het achttiende-eeuwse landhuis lieten zij een nieuw kloostercomplex met pandhof bouwen. De Priorij Emmaus werd in 1966 ingewijd door kardinaal Alfrink. Centraal ligt de binnenplaats met een galerij van bakstenen zuilen. Net buiten het midden van de patio staat een kruis als metrisch centrum van waaruit het gehele gebouw is ontworpen. Rondom het binnenhof geeft een kloostergang toegang tot de sobere kapel, kapittelzaal, refter en bibliotheek. De zustercellen liggen op de verdieping. De aankleding is spartaans met vloeren van grindbeton, bakstenen muren en ongeverfde deuren. Ook het eenvoudige houten meubilair is van Jan de Jong.

Bestemming

In 2016 is de priorij uitgeroepen tot rijksmonument, als een van negentig belangrijkste bouwwerken uit de wederopbouwperiode. Nadat een jaar later de laatste zusters waren vertrokken, kwam de buitenplaats in 2017 in handen van de MeyerBergman Erfgoed Groep (bekend van de Westergasfabriek en Paleis Soestdijk). Doornburgh wordt met de priorij als centrum ontwikkeld tot een ontmoetingsplek annex laboratorium voor kunst en wetenschap. Sinds dit najaar zijn er tentoonstellingen, lezingen en evenementen rond het thema transitie. Ook is in de priorij restaurant De Zusters geopend.

 

Reageer op dit artikel