artikel

Vijf Bauhaus-locaties om te bezoeken in Dessau

Architectuur

Vijf Bauhaus-locaties om te bezoeken in Dessau
Bauhaus in Dessau door Walter Gropius, beeld Marieke Giele

Door Marieke Giele – In 1925 verhuisde het Bauhaus naar Dessau waar de school haar hoogtijdagen kende. Hier kregen docenten en studenten de mogelijkheid om hun ontwerpen daadwerkelijk te realiseren, waardoor Dessau tegenwoordig bekend staat als de stad met de meeste Bauhaus-gebouwen. Wij nemen je mee langs de vijf belangrijkste projecten.

Dit jaar staat in het teken van het 100-jarig jubileum van het Bauhaus. Reden dus voor een bezoek aan Weimar, waar de school werd opgericht, of Berlijn, waar de school juist in het laatste jaar naar verhuisde.

En natuurlijk aan Dessau, waar het Bauhaus van 1925 tot 1932 gevestigd was. Gedurende deze zeven jaar werkten docenten en leerlingen vanuit de nieuwe school aan diverse ontwerpen, waarvan een aantal daadwerkelijk is uitgevoerd. Deze zijn vandaag de dag, verspreid door heel Dessau, te bewonderen.

 

1. Bauhaus

Meest bekend is het onderkomen van het Bauhaus. Dit complex is in 1926 gerealiseerd, naar ontwerp van Walter Gropius, en bestaat onder andere uit onderwijsruimtes, werkplaatsen, een mensa en een auditorium. In de brug, die de twee gebouwdelen met elkaar verbindt, was het bureau van Gropius gevestigd.

Tegenwoordig is de Stiftung Bauhaus Dessau in het gebouw gevestigd en is het complex opengesteld voor het grote publiek. Voor het authentieke Bauhaus-gevoel is het overdag mogelijk om te eten in de mensa, hoewel de krukjes van Marcel Breuer geen lange pauzes stimuleren. Voor meer comfort kunnen bezoekers ook terecht in de Café-Bistro, die tegenwoordig in het souterrain is gevestigd.

Daarnaast is het mogelijk om in de ‘Atelierzimmern’, waar vroeger 28 studenten woonden, te overnachten. De interieurs van deze kamers herinneren in alles aan de voormalige bewoners, waaronder Franz Ehrlich, Hannes Meyer, Marcel Breuer en Anni Albers. En gasten hebben vanuit elke kamer toegang tot een van de kenmerkende balkonnetjes van het gebouw.

Bauhaus in Dessau door Walter Gropius, beeld Marieke Giele

beeld Marieke Giele

2. Meisterhäuser

Iets verderop liggen de ‘Meisterhäuser’, die Walter Gropius gelijktijdig met het nieuwe Bauhaus-complex ontwierp. In deze vier villa’s woonden de beroemde docenten van de school: Gropius, Moholy-Nagy/Feininger, Muche/Schlemmer en Kandinsky/Klee. Later trokken bijvoorbeeld ook Hannes Meyer en Ludwig Mies van der Rohe in een van de woningen.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn de huizen van Gropius en Moholy-Nagy/Feininger volledig verwoest. Op basis van een historische reconstructie heeft het Berlijnse bureau Bruno Fioretti Marquez in 2014 op dezelfde plek een moderne interpretatie van de woningen gerealiseerd. Daarnaast is de Trinkhalle, een kiosk naar ontwerp van Mies van der Rohe, weer in ere hersteld.

Tegenwoordig nodigt Stiftung Bauhaus Dessau kunstenaars van over de hele wereld uit om te wonen en werken in een van de villa’s. Elke kunstenaar sluit dit programma af met een expositie en laat een kunstwerk achter in Haus Gropius. Deze tentoonstelling is onder de naam ‘Zeitgenössische Positionen im Haus Gropius’ te bezoeken.

Meisterhaus Muche/Schlemmer in Dessau door Walter Gropius, beeld Marieke Giele

beeld Marieke Giele

3. Kornhaus

Aan de oevers van de Elbe ligt het Kornhaus. Dit restaurant is in 1929 gerealiseerd naar ontwerp van Carl Fieger en fungeerde als een populair toevluchtsoord voor de Bauhäusler. Hier konden zij, met uitzicht over de Elbe, elkaar ontmoeten of juist even tot rust komen.

Het Kornhaus is grotendeels in originele staat bewaard gebleven. Bezoekers kunnen er nog steeds terecht voor een koffie op het terras of een diner op het glazen balkon.

Kornhaus in Dessau door Carl Fieger, beeld Marieke Giele

beeld Marieke Giele

4. Siedlung Dessau-Törten

In 1926 kreeg Walter Gropius vanuit de gemeente Dessau de opdracht voor een nieuwe wijk met betaalbare woningen. Gropius ontwikkelde voor Dessau-Törten in totaal 314 rijtjeshuizen, die elk over hun eigen voorzieningen beschikten. Daarbij experimenteerde hij met verschillende typologieën, bouwtechnieken en materialen.

Centraal in de wijk ligt het ‘Konsumgebäude’, eveneens naar ontwerp van Gropius. Het gebouw bestaat uit een laagbouw met daartegenaan een hoger blok met appartementen. Vroeger was in de laagbouw de supermarkt Konsum gevestigd, maar tegenwoordig doet deze dienst als een informatiepunt met tentoonstelling over de wijk.

Later is de wijk uitgebreid met de ‘Laubenganghäuser’, die Hannes Meyer in 1929 samen met de architectuurafdeling van het Bauhaus ontwierp. De vijf gebouwen bestaan in totaal uit 90 woningen. Kenmerkend is dat de toegang van elke woning aan de galerij is gelegen, een unieke oplossing voor die tijd.

5. Arbeitsambt

Op weg naar Dessau-Törten kom je langs het Arbeitsambt, dat in 1927 door Walter Gropius is ontworpen. Dit gebouw kenmerkt zich door de stalen constructie met een gevel van gele baksteen.

Opvallend zijn de hoge ramen, die onderdeel uitmaken van het zaagtanddak. Deze brengen veel daglicht naar binnen en zorgen er tegelijkertijd voor dat de privacy van de arbeidszoekenden gewaarborgd blijft.

Arbeitsamt in Dessau door Walter Gropius

Nieuw: Bauhaus Museum Dessau

In het kader van 100 jaar Bauhaus opent in september dit jaar het Bauhaus Museum Dessau. Het nieuwe gebouw, naar ontwerp van het Spaanse addenda architects, komt in het Stadtpark te liggen. Uitgangspunt voor het ontwerp is een ‘Huis in een huis’, waarbij een zwarte doos met expositiezalen in een transparante gebouw komt te hangen.

De opening van het Bauhaus Museum Dessau vindt plaats op 8 september 2019.

Bauhaus Museum Dessau door addenda architects

beeld addenda architects

Lees verder

 

 

Reageer op dit artikel