De drie biggen, Chaam - Bruno

Na tientallen jaren trok schijfster Liesbeth Vos de deur van de 240 m2 grote gezinswoning achter haar dicht. Kijkend in de woestijn met de huidige woningvoorraad was het wel de vraag welk onderdak ze zou vinden. Dit vond Liesbeth uiteindelijk op het vakantiedomein 'El dorado'. Een kleine vakantiewoning bestaande uit twee losse bouwdelen met een woonkamer aan de ene en slaapkamer aan de andere zijde en daartussen een gat. De opgave was eenvoudig: maak van twee één. De kaders waren echter beperkt.

Aanpak

Twee bouwdelen, één van hout, één van steen en een te realiseren tussendeel. Vanaf schets één koos ik voor eenheid door diversiteit en niet de uniformiteit. Ik werk niet met met renders of mooie plaatjes, maar met ruwe schetsen en maquettes. Van ontwerp tot oplevering doen de handen en machines het ontwerpend onderzoek en het werk om zo het maximale uit de beschikbare ruimte te halen.

Samenwerking met andere disciplines

De circulaire transitie in architectuur ontstaat niet achter een bureau. Bouwen 'met wat er is' vraagt om brede materiaalkennis en een architect die als bouwmeester opnieuw de bouwplaats opgaat. Hij moet de samenwerking met de bouwdisciplines herstellen door er zelf opnieuw onderdeel van te zijn en het proces van sloop tot bouw beheersen. Daarom werk ik met een geïntegreerd team van ambachten: van sloop tot opbouw, van maquette tot gebouw: alles in één proces.

Duurzaamheid

Met een CO₂-besparing van 4.115 kg (32.147 km autorijden), 2.562 liter water en 2.190 kWh energie toont dit project dat klein bouwen dé duurzame strategie is. Door lokaal geoogste, losmaakbare materialen te gebruiken, in te zetten op mankracht en niet op hijskranen en verspilling te vermijden, bewijst deze renovatie dat 100% circulair denken in het klein meer impact heeft dan streven naar percentages in grootschalige projecten. Enkel niet bouwen zou duurzamer zijn.

Materiaal en techniek

Volledig hergebruik vormt de basis: gevels van opgeschuurde polycarbonaatplaten en trespabureaubladen, een structuur van grenen balkmateriaal uit Rijswijkse arbeiderswoningen, betimmerd met Undelayementplaten van de Bloemveiling en afgewerkt met het Kraaienvanger-interieur van PostNL. Kozijnen zijn van hardhout uit Haagse puincontainers, glas is geoogst uit buurtprojecten. Dakplaten, Velux, goot en tuindeur kregen een twee leven. De drie biggen, met een huis van steen, hout en plastic.

Maatschappelijke impact

Het gebrek aan betaalbare woonruimte voor alleenstaanden is in Nederland enorm. Ik zie het als mijn taak om niet klein te zijn in grote, maar groot in de kleine projecten waarbij acute persoonlijke vraagstukken worden omgezet in betaalbare en bouwbare architectuur. Hierin zijn het herwonnen vakmanschap, tijd en aandacht cruciaal. Door circulair te bouwen, met mankracht in plaats van hijskranen en lokaal geoogste materialen kan ik met een miniscule footprint de grootst mogelijke impact maken.

Fysieke impact

Het bestemmingsplan liet slechts beperkte ruimte voor uitbreiding. Met de nog 6,5 beschikbare vierkante meters een een bouwhoogte van 5 m werd het maximale eruit gehaald. Het resultaat is een ensemble van drie eigenwijze ruimtelijke karakters die zich op deze manier in schaal nog steeds verhouden tot zowel het bouwkundige verleden als het ruimtelijke karakter van de plek. Drie bouwdelen, drie functies, drie materialen.

Overig

Straten puilen uit met bouwcontainers vol afgedankte bouwmaterialen die voor nieuwe plaats moesten maken. Met mijn werk geef ik deze materialen opnieuw de aandacht die ze verdienen, ik bewerk ze en plaats ze opnieuw in de etalage om ons maatschappelijk bewust te maken dat het containers vol gemiste kansen zijn. De wegwerkcultuur regeert nog steeds. Dringend tijd om die te doorbreken. Met dit huis doen we goed.

PDF bestanden