ARC22: Eikenburg, Eindhoven - FAAM Architects

Op kloostergoed Eikenburg realiseerde woningcorporatie Trudo met paviljoen Pannenhoef Leemerhoef 28 sociale huurwoningen vanuit grote duurzame, sociale en innovatieve ambitie. Als eerste paviljoen in een reeks transformaties op Eikenburg heeft dit project een voorbeeldfunctie. Er werd hoog ingezet op duurzaam bouwen door middel van hernieuwbare en circulaire materialen, collectieve installaties en energiebesparende maatregelen.

Toelichting FAAM Architects

Het ontwerp is sterk gericht op het collectieve karakter van de plek, en tracht dit te versterken op sociaal, ruimtelijk en ecologisch vlak. In een bijzonder proces, met de strategie Regeneratief Ontwerpen als leidraad, is een sociaal woonproject gerealiseerd dat optimaal profiteert van de kwaliteiten van de bosrijke omgeving. Hier woont men samen rond collectieve tuinen en zorgt men voor het gebouw, de plek en voor elkaar.

Het werken met cross-laminated timber(CLT) en met gerecyclede bouwmaterialen is (helaas) nog altijd geen gemeengoed. Gelukkig hadden de deelnemende partijen hierin een zeer open en constructieve houding. Er is wederzijdse interesse in en begrip voor elkaars werkzaamheden. Dit wordt aangemoedigd door Trudo, die tevens het project goed gedocumenteerd heeft en tracht het bouwproces van Pannenhoef Leemerhoef voor een groter publiek te ontsluiten zowel tijdens als na de bouwfase.

Het volledige casco is in CLT uitgevoerd, in 3D uitgewerkt, compleet met sparingen en leidingtracés. Veel aandacht is besteed aan het uitwerken van de akoestische details. Het installatieconcept maakt gebruik van collectieve en individuele elementen. Een collectief verwarmingssysteem houdt het volledige paviljoen op basistemperatuur. Daarmee worden noord- en zuidgeoriënteerde appartementen gebalanceerd. Wat een bewoner daarboven nog nodig heeft aan verwarming is individueel te regelen.

Beeld FAAM Architects
Beeld FAAM Architects

Naast een pure CLT-bouw werd er ingezet op hoogwaardig circulair materiaalgebruik. Dat houdt in dat materialen hergebruikt worden zoals ze bedoeld zijn: een balk blijft een balk, zonder het te vermalen tot secundair product. Het oude paviljoen bleek een goede bron van materialen. Zo werd het staalskelet gedemonteerd en hergebruikt. Profielen werden geselecteerd op basis van beschikbaarheid en de constructieve belasting. Omwille van brandveiligheid werden sommige kolommen dubbel uitgevoerd.

Landgoed Eikenburg is een gebied met een lange historie als ontginningsboerderij, productiebos en klooster voor de Broeders van Liefde; nu wordt er wonen toegevoegd. In opdracht van Trudo werd een masterplan voor Eikenburg opgesteld. De eerste fase, de herbestemming en transformatie van het hoofdgebouw, is reeds uitgevoerd. Ook een deel van de infrastructuur is al aangepast. De volgende fase is het stapsgewijs transformeren/herbestemmen van de paviljoenen, te beginnen met Pannenhoef Leemerhoef.

Het project Pannenhoef Leemerhoef is een prachtig totaalproject, waarin grote duurzame, sociale en innovatieve ambities waargemaakt zijn. Bovendien is het nog altijd sociale woningbouw, en komt het resultaat in dit geval ten goede aan kwetsbare doelgroepen die het momenteel moeilijk hebben op de woningmarkt. Een mooi nieuw hoofdstuk in het verhaal van landgoed Eikenburg, waarmee de link gelegd wordt met de historische bestemmingen als kloostergoed en als productiebos.

Eikenburg. Beeld Bas Gijselhart
Eikenburg. Beeld Bas Gijselhart
Eikenburg. Beeld Bas Gijselhart
Eikenburg. Beeld Bas Gijselhart
Eikenburg. Beeld Ton Langenberg
Eikenburg. Beeld Ton Langenberg
Eikenburg. Beeld Ton Langenberg
Eikenburg. Beeld Ton Langenberg
Eikenburg. Beeld John Ekkelboom
Eikenburg. Beeld John Ekkelboom
Eikenburg. Beeld Bas Gijselhart
Eikenburg. Beeld Bas Gijselhart
Eikenburg. Beeld Ton Langenberg
Eikenburg. Beeld Ton Langenberg
Eikenburg. Beeld John Ekkelboom