blog

Blog – Zitten boomers jonge architecten dwars?

Architectuur

Door Harm Tilman – Dit jaar markeert het begin van het tijdperk van de jongere ouderen, zoals mensen in de leeftijd van 65 tot 75 worden genoemd. Tegelijkertijd komen deze boomers onder vuur te liggen. Ze zouden conservatief zijn geworden en volgende generaties de voet dwars zetten. Maar is dat ook zo?

2020 wordt het tijdperk van de ‘Yolds’ of de ‘Young Olds’, de jongere ouderen. Dat voorspelt het Britse tijdschrift The Economist in zijn special ‘The World in 2020’. Hoe zit dat? Het hoogtepunt van de babyboom die na de Tweede Wereldoorlog op gang kwam, is de periode 1955-1960. De komende vijf jaar zijn we 65 jaar verder. Het aandeel van het aantal mensen van 65 jaar en ouder is de afgelopen 20 jaar met veertig procent toegenomen.

Verstoringen in markten

Deze mensen blijven langer werken, verkeren veelal in goede gezondheid en kennen een hoge welvaart. Volgens The Economist zijn de gevolgen aanzienlijk. Het is niet zo moeilijk voor te stellen waarom dat zo is. Ze zorgen voor verstoringen in consumptie, in dienstverlening en op financiële markten. Bovendien zullen deze mensen, als ze langer blijven werken, minder een beroep hoeven te doen op de gezondheidszorg.

Ard Hoksbergen, Basisschool in Slotermeer, Amsterdam Beeld Milad Pallesh

Conservatieve boomers

Volgens Van Dale is boomer het woord van 2019. Boomers worden gezien als mensen die alle welvaart naar zich toetrekken. Daarmee zouden ze voor volgende generaties weinig over laten. Een nieuw generatieconflict is hiermee in de maak. Babyboomers staan bekend als progressief, maar met hun leeftijd veranderen hun belangen, schreef auteur Philip Huff eind vorig jaar in NRC. Ze worden conservatief en zetten volgende generaties de voet dwars.

Kansen op werk

Of dat in de architectuur ook zo is, valt te bezien. Zeker is wel dat jonge architecten 30-40 jaar geleden meer kansen kregen dan nu het geval is. Dat je nu als jonge architect het hoofdkantoor mag bouwen voor een omroep, een woongebouw op een prominente plek of een brug over een rivier, is ondenkbaar. Anders dan in Vlaanderen met zijn Open Oproep, zijn er in Nederland nauwelijks mechanismen die jonge architecten kansen op werk bieden.

Ard Hoksbergen, Basisschool in Slotermeer, Amsterdam Beeld Milad Pallesh

Architect beentje lichten

Mede daarom is het dubbel wrang dat de oudere generatie de jonge aanstormende generatie weinig lijkt te gunnen. Op het Binnenhof voerde bijvoorbeeld de architect van de vorige verbouwing een actieve lobby om de architect van de Tweede Kamer beentje te lichten en weg te werken. Minder succesvol was de poging van de oorspronkelijke architect van museum Naturalis in Leiden om ten koste van zijn collega-architect alsnog de opdracht voor de verbouwing in de wacht te slepen.

Scholenportefeuille

Maar het omgekeerde hoor je ook. Afgelopen vrijdag bezocht ik in gezelschap van Ard Hoksbergen de school die hij in Amsterdam-Slotermeer heeft gerealiseerd. Mij trof de vanzelfsprekende manier waarop Hoksbergen dit gebouw tot onderdeel van de stad heeft gemaakt. Ook was ik onder de indruk van de liefde en het vakmanschap waarmee hij aan dit project heeft gewerkt. Ad vertelde me hoe schatplichtig hij is aan Albert Herder die voor deze opdracht zijn gehele scholenportefeuille ter beschikking had gesteld.

Ard Hoksbergen, Basisschool in Slotermeer, Amsterdam Beeld Milad Pallesh

Heilige drie-eenheid

De kwestie lijkt dus eerder de manier te zijn waarop tegenwoordig opdrachten worden verleend in Nederland. Andere kant van deze medaille is de heilige drie-eenheid ontwerpdenken-marketing-geld, die de architectuur is gaan domineren. Ontwerpen is niet meer gebonden aan een specifiek domein, maar een zaak geworden van tool kits, post its en canvassen. Ontwerponderzoek speelt in Nederland, opnieuw anders dan in Vlaanderen, nauwelijks nog een belangrijke rol in de architectuur.

Van inclusiviteit naar uitsluiting

Het zijn vooral deze mechanismen die jonge architecten in de weg zitten. Ze zorgen ervoor dat architecten nauwelijks nog een positie lijken te hebben en cultureel gezien nog wel eens worden neergezet als schurken. Maar ook de situatie in de architectuur zelf is veranderd. Veertig jaar geleden was bijvoorbeeld sociale woningbouw een volledig inclusieve aangelegenheid. Op dit moment is echter vijftig procent van de mensen hiervan uitgesloten.

Wie gaat dit probleem oplossen?

Lees ook

 

 

Reageer op dit artikel