Luchtfoto 'De Oliemolenhof'. Beeld The Timewriters

Nominatie ARC21: De Nieuwe Stad, Amersfoort - ZUS

In 2013 kocht Schipper Bosch de Prodentfabriek van Unilever en doopte het complex om tot De Nieuwe Stad. Met de Prodentfabriek als uitgangspunt en katalysator wordt het hele gebied getransformeerd. In co-creatie met de gemeente Amersfoort, stedenbouwkundig bureau ZUS, een alliantie bestaande uit belangrijke stakeholders en bewoners wordt er gebouwd aan de een innovatieve microstad: authentiek en avontuurlijk, met rijke historie en heel veel toekomst.

Tekst ZUS [Zones Urbaines Sensibles]

Allereerst is er een Ambitiedocument opgesteld als kompas. De ambities in dit document zijn gestoeld op 5 pijlers: Verbonden Identiteit, Industriële Poëzie, Mix van functies, 18-Uursdynamiek en Innovatieve Duurzaamheid. De ontwikkeling wordt opgevat als Permanente Tijdelijkheid: de ruimtelijke ontwikkelingen, het programma en tijdelijke activiteiten vormen samen een geheel. Een Regieteam geeft sturing en laveert tussen de hoofdstructuur en het kleine initiatief.

DNS. Beeld Walter Herfst
DNS. Beeld Walter Herfst

Naast de ontwikkelaar, gemeentelijke projectleider en stedenbouwkundige is er vooral samengewerkt met de bonte verzameling ondernemers en gebruikers uit het gebied. Voor het optimaliseren van het plan is met verkeerskundigen, duurzaamheidsexperts, architectuurhistorici samengewerkt en zijn de deelplannen altijd een innige samenwerking tussen ontwikkelaar, stedebouwkundige, architect en landschapsarchitect.

Het uitgangspunt is dat er geen materiaal het gebied uit gaat en materiaal dat erin komt duurzaam en circulair is. Voor de zijstraten, stegen en passages binnen De Nieuwe Stad wordt materiaal toegepast, gemaakt van hergebruikt, vermalen asfalt. Nieuwe materialen worden afgeleid van de bestaande industriële bouw, aangevuld met duurzaam hout, circulair beton, schelpen en tegelwerk. Beplanting is zoveel mogelijk inheems en biodivers.

De Nieuwe Stad is er enkel ruimte voor elektrisch vervoer, deelauto’s en fietsvriendelijke bouw. De Oliemolenhof is een laadplein met ruimte voor 20 elektrische voertuigen. Er is een eigen warmtenet aangelegd, gevoed door een biowarmte-installatie en zonnepanelen waarmee een groot deel van de energie wordt geleverd aan het lokale net. Ook wordt er ingezet op meer producten uit de regio via streeksupermarkt Het Lokaal.

De Nieuwe Stad door ZUS i.s.m. Space Encounters. Beeld Peter Tijhuis
De Nieuwe Stad door ZUS i.s.m. Space Encounters. Beeld Peter Tijhuis

De Nieuwe Stad ligt op een zeer strategische plek in de nabijheid van de binnenstad en het centraal station. Door de routes rondom te verlengen door het gebied, via het centrale plein de Oliemolenhof, wordt De Nieuwe Stad breed toegankelijk en verbonden met de context. Straten en stegen sluiten fijnmazig aan op alle omliggende straten en adressen waardoor een zeer doorwaadbaar, maar spannend weefsel ontstaat. Ecologisch sluiten we met het watersysteem aan op de Eem.

De Nieuwe Stad is een pilot in de revolutie om een duurzame samenleving en stad voort te brengen. Daarmee is het niet enkel een stedenbouwkundig experiment, maar ook een sociaal-economisch model, waarbij de stenen en de mensen altijd samen worden gedacht. Enkel door de gebruikers een rol te geven in de gebiedsontwikkeling kan de noodzakelijke mentaliteitsverandering gestimuleerd worden. De Nieuwe Stad slaat al bijna 10 jaar nieuwe wegen in om dat te bereiken.

Lees ook:

DNS. Beeld Walter Herfst
De Nieuwe Stad door ZUS i.s.m. Space Encounters. Beeld Peter Tijhuis
De Nieuwe Stad - Het Platform door ZUS i.s.m. Space Encounters. Beeld Peter Tijhuis
De Nieuwe Stad - MBO Amersfoort door ZUS i.s.m. Space Encounters. Beeld Dirk Verwoerd
Multifunctionele publieke ruimte door ZUS. Beeld Walter Herfst
'Het gebouw en het plein grijpen als het ware in elkaar' Beeld Peter Tijhuis
Restaurant Hoog Vuur als huiskamer van de Nieuwe Stad

Projectgegevens

  • Opdrachtgever

    Schipper Bosch en Gemeente Amersfoort

  • Ontwerpbureau

    Stedebouwkundig plan: ZUS [Zones Urbaines Sensibles] Buitenruimte: ZUS [Zones Urbaines Sensibles] Architectuur: Schipper Bosch, Space Encounters

  • Projectarchitect(en)

    Elma van Boxel, Kristian Koreman (ZUS), Bart Schoonderbeek, Mendel Robbers (Schipper Bosch)

  • Medewerkers

    Alexandra Sonnemans, Tim Peeters, David Sonntag, Erica Chladova, Kim Jespergaard-Baake (ZUS), Emile de Wit (Schipper Bosch)

  • Oplevering

    9 juli, 2017

  • Programma

    Werken, Leren, Recreëren, Horeca en in de nabije toekomst wonen

  • Plaats

    Amersfoort

  • Adviseur installaties

    Building Services, Bectro Installatietechniek, RT2000

  • Aannemer

    VIC Landscape, Karbouw, Van Bekkum

  • Interieurarchitect

    diverse partners, waaronder Lensvelt, Siersema

  • Landschapsarchitect

    ZUS [Zones Urbaines Sensibles] (Masterplan, Landschapsontwerp Oliemolenhof openbare ruimte) en VIC Landscapes (Realisatie & onderhoud buitenruimte, o.a. bestrating, drainage, beplanting, ondergrondse containers en straatmeubilair)

  • Beeldend kunstenaar

    Studio Tjeerd Veenhoven (lichtkunstwerk Wishful Thinking, Wishful Doing)

  • Bouwmanagement

    Aannemers: Karbouw, Van Bekkum

  • Bruto vloeroppervlakte (m2)

    3500

  • Voorlopig ontwerp

    7 juli, 2013

  • Bouwsom inclusief installaties (€)

    4.065.000

  • Bouwsom exclusief installaties (€)

    3.765.000