











Door het coronavirus blijven steden leeg en krijgen een surrealistische aanblik. Onderstaand een aantal impressies.












In hartje Rotterdam is het nieuwe Odeon gebouwd. Woningcorporatie Woonstad vroeg HappelCornelisseVerhoeven Architecten (HCVA) een plan te maken voor een woongebouw op deze plek. Het toen nog bestaande Odeon - ooit een sociale ontmoetingsplek waarboven gewoond werd - was sterk verouderd en vervallen. Voor de 44 kleine woningen in het oude gebouw kwamen 113 woningen van diverse grootten terug.

De kernopgave van het project Nieuw Bergen in het centrum van Eindhoven was het toevoegen van 237 woningen terwijl de menselijke schaal en leefkwaliteit van De Bergen behouden bleef. Stedelijke dichtheid werd gecombineerd met daglicht, groen, openbare ruimte en een mix van woningen voor verschillende doelgroepen. Het ontwerp richt zich op een duurzame, autoluwe en aantrekkelijke binnenstedelijke leefomgeving.

Samen met Molenaar&Co werkte Happel Cornelisse Verhoeven aan de renovatie van de Antwerpse Fierensblokken, in 1938 ontworpen door de Belgische architect Gustav Fierens. Bouwtechnisch leken de panden na tachtig jaar versleten maar activistische buurtbewoners kwamen in opstand tegen sloop. Happel: 'Als je nu de woonkwaliteit ziet, die hadden we nooit in nieuwbouw kunnen realiseren.'

Zo onopvallend mogelijk opgaan in de omgeving en toch een optimaal uitzicht bieden. Spothut de Joffers, ontworpen door Korteknie Stuhlmacher Architecten, doet het allebei. De folly is zorgvuldig vormgegeven met oog voor gebruiksgemak en detaillering. Verder biedt het ontwerp met duidelijk zichtbare nestkasten ruimte aan de 'kleine natuur' op Buitenplaats Koningsweg in Arnhem.

De bouwsector moet razendsnel verduurzamen, maar innovatieve materialen als mycelium, olifantsgras en gerecycled bouwafval passen slecht in regelgeving en procedures die zijn gemaakt voor beton, baksteen en staal. Volgens experts zijn er drie manieren om die impasse te doorbreken: grootschaliger experimenteren, vernieuwers een stem geven in normcommissies en wet- en regelgeving veel sneller aanpassen.

De schorsing van drie kwaliteitsborgers dreigt de voortgang van circa 1.300 woningbouwprojecten te raken. Vooral de schorsing van een van de grootste spelers in de markt kan gevolgen hebben voor projecten die al in uitvoering zijn. Wat betekent dit voor opdrachtgevers, aannemers en architecten?

'Could the lady please step aside so this shot can be pure architects?' Deze vraag aan architect Denise Scott Brown vat treffend samen waar 'Out Of The Picture' over gaat: de onzichtbaarheid van vrouwen in de architectuur. De documentaire van An Ash Smolar brengt twintig vrouwelijke architecten in beeld en maakt hun werk, ideeën en strijd zichtbaar. Door het vrouwelijk perspectief centraal te stellen, laat Smolar echter weinig ruimte voor twijfel, tegenspraak of nuance.