Zichtbaar zijn als vrouw in de architectuur, moet je dat willen? Vijf jaar geleden vond ik dit geen vraag, maar een must. Te weinig vrouwelijke architecten verschenen op dat moment in vakpublicaties en mochten meepraten in publieke debatten. Dat moest en kón anders, vond ik. Vol verve hees ik negentien vrouwelijke architecten op het podium in de eerste uitgave van Mevr. De Architect. Hiermee wilde ik de volgende generatie voorzien van rolmodellen om hun eigen weg te vinden in de praktijk.
'Schoonheid gaat voor ons over wat achter de motorkap zit', vertelt Martijn van Gameren van Paul de Ruiter Architects. Op geleende bouwschoenen en met een helm op loop ik achter hem aan door Coolsingel 93 (C93) in Rotterdam. Het voormalige bankgebouw van 26.000 vierkante meter wordt fors uitgebreid door er 20 meter bovenop te zetten. Vorig jaar is de bouw gestart.
Heel even had de jury van de ARC25 Renovatie en Transformatie Award stilgestaan bij de vier nieuwe entrees van twee flatgebouwen uit de jaren tachtig in Vlaardingen. 'Elegant', noemde juryvoorzitter Jan Peter Wingender ze. De juryleden keken geboeid naar de foto's en tekeningen, ingestuurd door hp architecten. Toch besloten ze door te gaan naar het volgende project - deze aanbouwtjes waren te klein om als kanshebbers door te gaan. Ik besloot er wel naartoe te gaan.
Nog geen twee jaar geleden werd de verbouwing en renovatie van het rijksmonumentale Stationspostgebouw in Den Haag door KCAP en Kraaijvanger opgeleverd. Nu wordt een groot deel van het interieur alweer gesloopt. Op momenten als deze waarbij veel waardevolle materialen vrijkomen die normaliter bij het afval belanden, wordt architect Bruno Vermeersch gebeld.
Nadat ik enkele boeken heb ingeleverd, loop ik naar de publieksbalie om mijn nieuwe paspoort op te halen. Ik meld me aan bij een zuil en neem plaats op een bank in het lichte atrium. Om me heen zie ik overal mensen neuzen in volle boekenkasten. Via de vide kijk ik naar beneden de kelder in, waar ik straks mijn dochtertje ophaal van haar muziekles. Boven me zie ik de burgemeester een vergaderzaal in schieten.
Hoe ontwerp je een werkelijk duurzaam gebouw? Een simpele vraag, maar met een complex antwoord. Als oplossing kiezen veel idealistische architecten ervoor om zich te focussen. Bijvoorbeeld op het gebruik van zoveel mogelijk biobased of afgedankte materialen, energiebesparing, demonteerbaarheid of CO2-reductie. Allemaal legitieme uitgangspunten die verdere ontwikkeling verdienen.
Balkonhekjes hergebruiken nadat het beton is vervangen vanwege betonrot. Een dak van een afgedankt gebouw een tweede leven geven op een nieuw gebouw vijf kilometer verderop. Van oude treinramen een fietsenstalling bij een groot station maken. Allemaal 'no-brainers' en toch gebeurt het niet.
Acht jaar lang woonde ik in Eindhoven, maar hier ben ik nog nooit geweest. Ik sta met Fieke van den Beuken van wooncorporatie Trudo en redacteur Floortje Keijzer op het Edisonplein in Woensel-West, het zogenoemde Wilde Westen van Eindhoven. Of zoals Hans Teeuwen dertig jaar geleden zong: 'Het Red Light District van de stad.' Volgens Van den Beuken terecht: 'Het werd studenten afgeraden om er te gaan wonen.'
