artikel

Gasbedrijf Midden-Kennemerland in Heemskerk 

Architectuur

Gasbedrijf Midden-Kennemerland in Heemskerk 
Luchtfoto van het Gaskasteel uit 1994 Beeld Collectie Piet Blom Museum

In stad en land stuiten we voortdurend op gebouwen die een geweldige indruk maken, maar waarvan we de architect vergeten lijken te zijn. Ditmaal Gasbedrijf Midden-Kennemerland in Heemskerk uit 1994 van architect Piet Blom (1934-1999).

Tekst Arjan den Boer

Architect

“Piet Blom is weer terug,” schreef dagblad Trouw in 1994 bij de voltooiing van het ‘Gaskasteel’. Na de veelbesproken kubuswoningen in Rotterdam durfde geen enkele opdrachtgever het meer aan met hem in zee te gaan.

Eerder realiseerde Blom kubuswoningen en theater ’t Speelhuis in Helmond en de Groningse Academie Minerva. In de jaren zestig ontwierp hij de Bastille, een mensa voor de Technische Hogeschool Twente, alsmede de Kasbah in Hengelo. Blom studeerde in 1959 af aan de Academie van Bouwkunst Amsterdam, waar hij les kreeg van Aldo van Eyck. Hij werd sterk beïnvloed door diens structuralisme en baseerde al zijn ontwerpen op modulaire eenheden.

Gebouw

Een door Blom zelf gemaakt organisatieschema van het gasbedrijf vormt de basis voor de indeling van het kantoorgebouw. Het is opgebouwd uit kleine en grote zeshoeken die bloemmotieven vormen. Een nieuw element in het werk van Blom zijn de postmoderne, historische verwijzingen. De betonnen wenteltrappen, de torens met gemetselde koepels, de borstwering van het dakterras en de gebogen weermuur langs de slotgracht refereren aan de kastelen die Heemskerk rijk is. Doordat Blom vlakbij een kleiner gebouw ontwierp voor de Gasservice (een apart bedrijf), kon hij een stedenbouwkundig ensemble creëren. Het fungeert als poortgebouw bij het ‘kasteel’, terwijl ze samen een beëindiging en afscherming van de achterliggende woonwijk vormen.

Bestemming

In 2004 fuseerde het Gasbedrijf met Eneco en werd woningcorporatie Pré Wonen de nieuwe eigenaar. Abel Blom, zoon van de architect, breidde het gebouw vervolgens uit met een woonvleugel. Ook hij baseerde zich op zeshoeken en gebruikte kasteelachtige elementen, zoals een dakspits en torens. Toen recent sloop dreigde drongen Abel Blom en de lokale Heemsstichting aan op de monumentenstatus voor beide gebouwen. De argumenten: de architectuurhistorische waarde als enige kantoor binnen het oeuvre van Piet Blom en de gezamenlijke ensemblewaarde. Terwijl de eigenaar van het kleinere Gasservice-gebouw het liefst wil slopen, denkt de woningcorporatie ongeacht de monumentenstatus twintig tot dertig appartementen te realiseren in het ‘Gaskasteel’.

Reageer op dit artikel