nieuws

Visie op herstel Haagse grachtengordel – een gezamenlijk initiatief van bewoners en MVRDV

Stedenbouw

Visie op herstel Haagse grachtengordel – een gezamenlijk initiatief van bewoners en MVRDV

In Den Haag zijn vele grachten gedempt. Momenteel maakt een aantal bewonersorganisaties zich sterk voor het heropenen van een aantal gedempte grachten en verbetering van het oude centrum. Met MVRDV als partner ontwikkelden ze hiervoor een visie, Haagse grachtengordel, die op 19 september in het Stadhuis is aangeboden aan wethouder Stadsontwikkeling en Wonen Boudewijn Revis.

Toelichting MVRDV – Elke stad ontleedt zijn identiteit en aantrekkelijkheid voor toeristen aan het historische stadscentrum. De Haagse grachtengordel was ooit het economische centrum van de hofstad. Omdat het transport zich door de eeuwen heen ontwikkelde van trekschuiten en boten via het water tot autoverkeer via wegen, werden veel grachten gedempt. Het ooit levendige zeventiende-eeuwse oude centrum raakte vervolgens in verval en is in de jaren zeventig zelfs voor een deel gesloopt. Dit omwille van een geplande snelweg die er uiteindelijk na groot protest van de bewoners niet kwam. Waar in andere steden de grachtengordel tot geliefd cultureel en toeristisch centrum werd getransformeerd, is in Den Haag een verwaarloosd stuk stad ontstaan, geteisterd door verloop, overlast en criminaliteit.

De Amsterdamse Veerkade Den Haag – nu een doorgaande weg – kan in de toekomst een aantrekkelijke verblijfsplek worden. Beeld: MVRDV

Bewoners en lokale ondernemers zijn nu in actie gekomen om het oude centrum te verbeteren en in oude luister te herstellen. Wijkorganisatie Oude Centrum presenteerde een eerste plan om de overlast te beperken, Spinozakracht. In 2018 ontstond een buurtinitiatief om twee prostitutiestraten te sluiten, daarna volgde de bewonersvisie Spinozakracht 2.0. De betrokken buurtorganisaties Initiatiefgroep Grachten Open en Buurtplatform Oude Centrum een nieuw doel: het heropenen van tenminste een deel van de gedempte grachten. Een van de drijvende krachten was bewoonster Shireen Poyck, die het initiatief nam tot het Grachten Open-initiatief en haar buurman MVRDV-partner Jan Knikker vroeg om medewerking. Met hulp van MVRDV ontwierpen de buurtbewoners vervolgens samen met Wijkorganisatie Oude Centrum een ruim 200 pagina’s tellende visie Haagse grachtengordel, die 19 september is gepresenteerd.

Visie openen grachten Den Haag MVRDV

De Paviljoensgracht in Den Haag zou door openen en toevoeging van een bruggetje zoveel meer uitstraling krijgen. Beeld: MVRDV

Met onderzoek naar de historische Haagse grachtengordel van BAU als basis wordt in de visie een aantal stedenbouwkundige oplossingen gepresenteerd om de woningen betaalbaar te houden en de kloof tussen verschillende bevolkingsgroepen te verminderen. Het herstellen van de grachten is in geval van de Paviljoensgracht, Voldersgracht, de Veerkades en de Herengracht relatief eenvoudig te realiseren. Minder eenvoudig is het openen van grachten waar de HTM haar tramlijnen heeft gelegd: bijvoorbeeld rondom het Spui, de Brouwersgracht en de Prinsengracht. Lastigere locaties voor historisch herstel zijn plekken waar ondergrondse obstakels liggen, zoals de tramtunnel of de parkeergarage van het stadhuis, of als er gebouwen op geplaatst zijn. Hiervoor zijn alternatieven bedacht.

Visie openen van Haagse grachten door MVRDV

Visualisatie van hoe de Brouwersgracht in Den Haag eruit zou komen te zien. Beeld: MVRDV

De visie voorziet in het openen van de grachten waardoor de stad mooi wordt. Er is ruimte voor waterrecreatie, terrasjes langs het water en natuur middenin de stad. Een aantal steekhavens en doodlopende grachten is ontworpen als gracht vol kooi-karpers, een zwemgracht, een surfgracht en zelfs een ‘Hemaworst’-gracht, waar de geliefde snack op de trapjes langs de oever kan worden gegeten. Het plan voorziet ook in verbetering van de groenvoorzieningen, meer speelplekken, woonruimte voor gezinnen en gymtoestellen voor ouderen.

Visie openen Haagse grachten door MVRDV

De onderbenutte Gedempte Gracht heeft enorm veel potentie. Beeld: MVRDV

De opening van grachten is voor alles een slimme investering in de aantrekkelijkheid en culturele identiteit van Den Haag. De visie, waaraan MVRDV pro bono meewerkt, biedt ook opties voor verduurzaming van woningen en de energietransitie. Dit alles gesitueerd in een groene, waterrijke en cultuurhistorisch gerespecteerde omgeving met voldoende uitdagingen voor een fitte en gezonde levensstijl, met medewerking van bewoners, ondernemers, instellingen en bedrijven in de omgeving.

Lees ook

 

 

Reageer op dit artikel