nieuws

Ruimtelijk raamwerk voor M4H het Rotterdam Makers District

Stedenbouw

Ruimtelijk raamwerk voor M4H het Rotterdam Makers District
Beeld DELVA Landscape Architecture / Urbanism, KettingHuls en A2 Studio

DELVA Landscape Architecture / Urbanism presenteert samen met het Havenbedrijf en de gemeente Rotterdam ‘De Toekomst in de Maak – het ruimtelijk raamwerk Merwe-Vierhavens te Rotterdam’.

Toelichting DELVA Landscape Architecture/Urbanisme  – Merwe-Vierhavens, een havengebied zo groot als de binnenstad van Rotterdam, wordt doorontwikkeld tot broedplaats van de innovatieve maakindustrie samen met het creëren van stuk stad. Naast innovatieve maakbedrijven biedt M4H hiermee plek voor kennis- en onderwijsinstellingen, creatieve makers en ondersteundende dienstverlening, woningen, culturele voorzieningen, horeca en winkels.

Wonen, werken, innoveren

Samen met RDM Rotterdam – de oude Rotterdamse Droogdokmaatschappij aan de zuidzijde van de Maas en tegenwoordig een florerende innovatiehub – vormt M4H het Rotterdam Makers District. Hier is ruimte gecreëerd voor (jonge) ondernemers en kennisinstellingen uit de nieuwe economie.

De innovatieve maakindustrie die hier groeit, kan verder opbloeien in een stadsdeel als ‘een bruisende stedelijke omgeving met woningen, horeca, onderwijs en cultuur’. Het gebied is tegelijk de kraamkamer, proeftuin én etalage voor de circulaire economie van de toekomst voor de hele regio. Collectiviteit vormt hierbij de basis voor circulariteit: kennis, ruimte en stromen worden in fysieke en digitale netwerken gedeeld.

Het ruimtelijk raamwerk benoemt een aantal deelgebieden met elk hun eigen profiel. Het Galileipark in het hart van het gebied heeft de ruimte om de grotere maakbedrijven te accommoderen. Hier is geen plek voor wonen, maar wel voor onderwijs, sport, cultuur en horeca. Daaromheen bevinden zich verschillende woonwerkmilieus. De hoogste dichtheden in het Marconikwartier. Keilekwartier en Gustoweg vormen de overgang naar werkgebieden. Hier passen creatieve en ambachtelijke maakbedrijven, op de plekken waar mogelijk gecombineerd met wonen. In de Merwehaven ligt het accent op wonen, maar ook hier is ruimte voor kleine en lichte bedrijven, bijvoorbeeld in woon-werkcombinaties en in de plinten.

Door de combinatie werken en wonen, levert M4H een substantiële bijdrage aan de binnenstedelijke bouwopgave van 50.000 woningen in de regio Rotterdam. Tot 2035 gaat het in M4H om ongeveer 3500 tot 5000 woningen.

Impressie Galileipark. Beeld @ DELVA Landscape Architects / Urbanism

Impressie Galileipark. Beeld DELVA Landscape Architecture / Urbanism, KettingHuls en A2 Studio

Duurzame mobiliteit

De opgave voor het ruimtelijk raamwerk bestaat niet alleen uit het realiseren van goede verbindingen, maar ook uit het bereiken van een andere verhouding tussen individueel autoverkeer en andere vormen van vervoer. De veranderende samenstelling van het verkeer in het gebied, biedt kansen om deze mobiliteitstransitie vorm te geven. Dit betekent een heldere ordening van het auto- en vrachtverkeer ten opzichte van het langzaam verkeer, een fijnmazig netwerk voor fietser en wandelaar, collectieve vervoerssystemen en parkeeroplossingen in HUBs inplaats van de auto op straat.

Programmatische mix

De huidige variatie in bebouwing – hoog en laag, breed en smal, solitaire en geschakeld – vormt de basis voor de nieuwe volumes. De variatie in bouwvolumes past bij de programmatische mix. De uitstraling van het gebied mag het idee geven van een organisch gegroeid beeld, met verschillende korrelgroottes in bebouwing en met duidelijke contrasten.

Het basisweefsel van de bebouwing bestaat uit blokken van verschillende maat en schaal met een maximale hoogte van 40 meter, er wordt enkel een uitzondering gemaakt als er sprake is van een uitzonderlijke meerwaarde voor M4H. Om de makers te kunnen huisvesten, zijn de plinten van de gebouwen flexibel en hebben plinten in gebieden met een groot werkprogramma een minimale vrije hoogte van 6 meter.

Bebouwingsstructuren Marconikwartier-Ferro. Beeld DELVA Landscape Architecture / Urbanism, KettingHuls en A2 Studio

Klimaatadaptief

M4H verkleurt van een stenige vlakte aan het water naar een groen dooraderd gebied. Groen dat leefkwaliteit genereert, hittestress reduceert en biodiversiteit introduceert. Gebouw, straten, pleinen en parken vormen samen met het water een onlosmakelijk geheel om te komen tot een interessant ecosysteem. Elke ingreep, transformatie of doorontwikkeling levert op zijn eigen wijze en mogelijkheden een bijdrage om te komen tot een klimaatadaptief en natuurinclusief M4H. Groene, al dan niet collectieve, openbare ruimte faciliteert sport en spel, testopstellingen voor bedrijven of wateropvang. Ook de bekkens doen op bepaalde plekken mee door het introduceren van getijdenparken. Samen leveren ze, op schaal van M4H, maar ook op schaal van het stedelijk weefsel, een positieve bijdrage aan de biotopen van stad en haven.

Leidende principes

Voor de verdere ontwikkelingen van M4H zijn de leidende principes vormgegeven. Uit elk van de principes spreekt de ambitie om M4H te ontwikkelen tot een toekomstbestendig gebied. Toekomstbestendig in de zin van vitaal, inclusief en circulair – en met impact op stad en haven. De acht leidende principes voor duurzame gebiedsontwikkeling passen allemaal binnen een overkoepelend Leitmotiv: collectiviteit als basis voor circulariteit. Niemand kan in z’n eentje circulair zijn. Samenwerking brengt iedereen verder. En dat niet alleen in verduurzaming maar óók in innovatie. Samenwerking vergroot immers de kans op cross overs, die op hun beurt weer bijdragen aan nieuwe vindingen en plannen. Zo beschouwd draagt de inzet op collectiviteit niet alleen bij aan verduurzaming, maar ook aan economische ontwikkeling. Samenwerking leidt daarnaast tot nieuwe contacten en vergroot daarmee de sociale cohesie in het gebied.

Projectinformatie:
Opdrachtgever: Programmabureau Rotterdam Makers District
Locatie: Merwe-Vierhavens, Rotterdam, NL
Status: Ruimtelijk Raamwerk (goedgekeurd door Stad en Haven Rotterdam)
Team: DELVA Landscape Architecture / Urbanism + Gemeente Rotterdam + Havenbedrijf Rotterdam
Andere teamleden: SITE urban development, Skonk, Goudappel Coffeng, KettingHuls, Plusoffice Architects
Artist Impressions: DELVA Landscape Architecture /Urbanism  + A2 Studio

Het raamwerk is gevormd in een intensief proces met interne en externe betrokkenen. Twee inspiratiesessies met ondernemers en ontwikkelaars boden inzicht in de verwachtingen van deze groepen voor het gebied. Samen met de opbrengsten van alle eerdere plannen, zijn deskundigen van gemeente, Havenbedrijf, DCMR (milieudienst) en gemeente Schiedam vervolgens aan de slag gegaan. Dit leidde in juni 2018 tot het ruimtelijk raamwerk 1.0. De IABR (Internationale Architectuur Biënnale Rotterdam) die in juni in het HAKA-gebouw werd gehouden, bood het podium en het platform om dit tussenproduct te presenteren en te bediscussiëren. De reacties en inhoudelijke input hiervan vormden de ingrediënten in het vorm geven van het uiteindelijke ruimtelijk raamwerk 2.0.

Het gebied wordt samen met ontwikkelaars en andere ‘stadsmakers’, opnieuw vormgegeven. Dat willen de partijen doen volgens een andere dan de traditionele benadering ‘haven eruit, stad erin’. Het Ruimtelijk Raamwerk dat nu is vastgesteld biedt de eerste richtlijnen voor de invulling van het gebied.Met het raamwerk weten ontwikkelaars, bedrijven en andere geïnteresseerden in het gebied welke kansen er liggen, welk kwaliteitsniveau wordt gevraagd en wat er van hun wordt verwacht. Het Ruimtelijk Raamwerk vormt de basis voor een nieuw bestemmingsplan en de onderbouwing voor toekomstige investeringen.

 

 

Foto's

Reageer op dit artikel