blog

Blog – Crisis van woningbouw! Welke crisis?

Stedenbouw

Blog – Crisis van woningbouw! Welke crisis?
Oosterwold, Almere, 2018

Door Harm Tilman – Nederland heeft te kampen met ernstige woningnood, tenminste als je de berichten in de media moet geloven. Als je maar genoeg kan bouwen, zou het probleem in de kortste tijd uit de wereld zijn. Een discussie over de vraag waar en hoe we willen wonen, wordt uit de weg gegaan.

Afgelopen week gaf de wakkere krant voor aannemers Cobouw minister Ollongren ongewoon advies om de nieuwe woningbouwcrisis uit het slop te trekken. Crisis, zult u zeggen, wat is er aan de hand? Tijdens de crisis zijn er minder woningen gebouwd. Begin vorig jaar was er daardoor een tekort van 225.000 woningen.

Oproep innovaties woningbouw

Habitat 67 in Montreal. Een pilot project van Moshe Safdie’s om het wonen in appartementen opnieuw uit te vinden. Foto: Landscape / Bron: Guardian

Tips

Vervolgens geeft Marc Doodeman in zijn boeiende artikel tien tips om de woningbouw aan te zwengelen, variërend van vliegende ambtenaren brigades tot bestuurlijke moed en het bundelen van de woningvraag. Ook het bouwen van fabriekswoningen, het bouwen in het weiland en het zelf bouwen worden als oplossingen gepresenteerd.

Wensen van gebruikers

Grappig genoeg speelt de vraag of de nieuwe woningbouw goed is ontworpen en voldoet aan de wensen van de gebruikers, geen enkele rol. Terwijl deze discussie toch eerst zou moeten worden gevoerd voordat nagedacht wordt over het beleid  en de instrumentalisering ervan.

Woningbouw Churchillpark Leiden door Hans van der Heijden Architect, beeld Stefan Müller

Woningbouw Churchillpark Leiden door Hans van der Heijden Architect. Beeld Stefan Müller

Ontwerpdialoog

In veel van de ons omringende landen wordt dit debat wel degelijk gevoerd. Zo verklaarde de Engelse minister van Volkshuisvesting bijvoorbeeld onlangs dat de door hem geïnitieerde ontwerpdialoog van groot belang is voor de nieuwbouwopgave van 300.000 woningen. Want alleen “than we get everyone singing from the same hymn sheet.”

Waarom?

Waarom kan dit niet in Nederland?

Effecten op mobiliteit en gezinsleven

De woningbouw crisis heeft grote effecten op mobiliteit, gezinsleven en economische groei. De huizenprijzen zijn geëxplodeerd, starters maken geen enkele kans op de woningmarkt en je kunt niet of amper de woning vinden die je wilt. Oplossingen zijn volop aanwezig, denk aan tiny houses, enz , maar dat de politieke wil lijkt te ontbreken om deze te promoveren tot succesvol beleid.

Woningbouw in Oud-Empel door Hilberink Bosch architecten

Hardnekkig misverstand

Het misverstand is hardnekkig dat grote aannemers in staat zouden om de woningen in de aantallen en tegen de gewenste kosten te leveren. Feit is dat zij dit nooit hebben gekund, het op dit moment zeker niet kunnen en het is maar de vraag of ze het ooit zullen kunnen. Evenmin lijkt een aanpassing van de regels voldoende soelaas te bieden. Feitelijk komt het komende tijd aan op de initiatieven van wooncoöperatieven, gemeentes, corporaties en kleine aannemers.

Marc Koehler, Superlofts Blok Y. Beeld: Stijn Poelstra

Sociale woningbouw

Naast deze bottom-up initiatieven kan ook de overheid het nodigde doen. Ze zou de sociale woninggebouw tot haar belangrijkste uitdagingen kunnen rekenen. Deze komt op dit moment om tal van redenen niet van de grond, terwijl het een majeure maatschappelijke kwestie is. Als enigen kunnen architecten de komende jaren op dit terrein grote stappen zetten.

Ontwikkelaars

Tot slot kan ik me voorstellen dat we goed kijken naar ontwikkelaars. Op dit gebied zien we veel tekenen van creatief denken. Neem bijvoorbeeld de winnaar van de ARC18 Development Award, het Kaaspakhuis in Gouda. Robert Winkel ontwierp deze appartementen voor White House Development. Of neem de Superloft projecten van Marc Koehler, genomineerd voor de zelfde prijs.

Kaaspakhuis Gouda door mei architects and planners. Beeld: Ossip van Duivenbode

Wat we al hebben

Prof. Thijs Asselbergs, hoogleraar Architectural Engineering aan de TU Delft vindt dat we niet méér moeten bouwen, maar vooral moeten kijken naar wat we al hebben. “Het rare is dat we denken dat we heel veel moeten toevoegen”, zei hij onlangs in het radioprogramma van Jort Kelder, “terwijl het er eigenlijk al staat. Elke dag komt er een boerderij vrij, elke week komt er een kerk vrij.” Volgens Asselbergs gaat het om creatieve energie die je moet honoreren en inzetten.

Crisis, welke crisis?

Al met al zijn op dit moment meer interessante ideeën over woningbouw aanwezig dan ooit het geval was. Crisis, welke crisis? Het lijkt me niet al te ingewikkeld om dergelijke initiatieven en dito manieren van leven op te schalen. De overheid is aan zet. Van Oosterwold in Almere tot hoogbouw in Rotterdam, van woningen in bestaande gebouwen tot fabriekswoningen, er zal weinig veranderen als de overheid de woningbouw haar politieke en financiële ondersteuning blijft onthouden.

Woongebouw in Oosterwold, Almere door Bureau SLA en ZakenMaker

Lees verder

Reageer op dit artikel