artikel

Zojuist verschenen: de Architect Monografie Stedenbouw – Circulaire stedenbouw

Stedenbouw

Zojuist verschenen: de Architect Monografie Stedenbouw – Circulaire stedenbouw

Door Harm Tilman – Met trots presenteren wij de monografie ‘Circulaire Stedenbouw’, de derde die dit jaar verschijnt. In deze monografie presenteren we projecten die met behulp van verschillende methoden en op uiteenlopende schaalniveaus uitvoering geven aan circulaire ambities.

In de circulaire stad kunnen gebouwen zo zijn gemaakt dat ze zelf veranderen kunnen en zich aan veranderende omgevingen kunnen aanpassen. CiWoCo 1.0 in Amsterdam, een ontwerp van GAAGA, voegt zich naar het gebruik dat de bewoners ervan maken. Maar ook kun je gebouwen zo maken dat ze tijdelijk kunnen bestaan en uit elkaar gehaald kunnen worden gehaald, zodra ze niet meer beantwoorden aan menselijke behoeftes. Vervolgens kunnen ze opnieuw worden ontworpen.

Beide richtingen zijn legitiem en bieden binnen de duurzaamheidsagenda veelbelovende aanknopingspunten voor architectuur en stedenbouw. Naast nieuwbouw op circulaire basis, wordt in de huidige tijd ook veel nagedacht over renovatie waarbij een groot deel van de bestaande structuur wordt hergebruikt, zoals bij IBA Parkstad in Limburg. In deze manifestatie vinden experimenten plaats die volgend jaar aan het publiek zullen worden gepresenteerd.

Ga direct naar de Monografie Stedenbouw>>

Hoofdkantoor Triodos Nederland in Driebergen-Zeist door RAU. Beeld Bert Rietberg voor J.P. van Eesteren

Hoofdkantoor Triodos Nederland in Driebergen-Zeist door RAU. Beeld Bert Rietberg voor J.P. van Eesteren

In deze monografie komen tien projecten aan bod die een voorbeeld zijn van circulaire stedenbouw. Zo wordt de Triodosbank in Driebergen-Zeist besproken, het meest recente project van Thomas Rau en Odette Ex. Dit circulaire gebouw kan uit elkaar worden gehaald op zo’n manier dat de materialen niet aan waarde inboeten. Daarnaast zijn de functies in dit bankgebouw opgevat als tijdelijke bezigheden. Scheidingswanden kunnen worden verschoven om de inrichting aan te passen.

Ga direct naar de Monografie Stedenbouw>>

Het Treebeekplein in Brunssum, het hart van een voormalige mijnwerkerskolonie, wordt opnieuw ingericht op basis van plannen van het Rotterdamse stedenbouwkundige bureau Ziegler Branderhorst. De bouw- en sloopmaterialen uit de te slopen portiek-etagewoningen aan het plein worden hergebruikt, bijvoorbeeld voor de verharding of de keermuren van de parkeervoorziening. Ook in wijk Bleijerheide van Kerkrade worden op basis van plannen van Maurer United Architects materialen uit de leegstaande hoogbouwflats uit de jaren zestig hergebruikt voor de bouw van 130 nieuwe woningen en de inrichting van het openbare gebied.

Ontwerp van Treebeekplein door Ziegler Branderhorst: op de voorgrond de verdiepte parkeerplaats, daarachter de speelvelden en de middenvijver.

Circulaire stedenbouw gaat verder dan alleen hergebruik van materialen. Voor het Bajeskwartier in Amsterdam ontwikkelde OMA een strategie waarbij enerzijds gebouwen een nieuw leven krijgen, anderzijds al dat wat weggehaald wordt, in kaart is gebracht en binnen en buiten het plangebied wordt hergebruikt. Maar onderdeel van deze strategie is ook dat de makers de fysieke geschiedenis willen laten zien en aan de maatvoering gebouwen en publieke ruimtes vasthouden.

In Kopenhagen werkt Vandkunsten aan de circulaire renovatie van 1001 atriumwoningen in Alberstlund Zuid uit de jaren zestig die bij de bewoners zeer geliefd zijn maar in slechte technische staat verkeren. Alle woningen zijn gebouwd rondom een hof. Een patiowoning vertegenwoordigt een zeer interessant idee. Alle bewoners van deze huizen hebben immers direct een stuk natuur in het centrum van hun woning tot hun beschikking.

Het bureau ontwikkelde een ontwerpbenadering die zich onderscheidt door circulariteit en bewonersparticipatie. De gedemonteerde componenten vormen een nieuwe laag van bouwkundige voorzieningen. Daartoe behoren veranda’s, bijgebouwen, terrassen en luifels. Ook worden afgedankte vloeren ingezet als scheidingswanden in de woningen.

Monografie stedenbouw oktober 2019Monografie Stedenbouw – oktober 2019

In deze monografie presenteren we projecten die met behulp van verschillende methoden en op uiteenlopende schaalniveaus uitvoering geven aan circulaire ambities.

Ga direct naar de monografie>>

Architectuur, stedenbouw en interieur

De vakgebieden ArchitectuurStedenbouw en Interieur doen er opnieuw en in grote mate toe. Dit keert terug in de beschrijvingen, tekeningen en objecten. In de monografieën zijn de projecten van een oeuvre of rond een thema gegroepeerd op basis van hun technische en esthetische kenmerken, aangevuld met een introductie en interview die de achterliggende principes en opvattingen toelichten en verklaren.

Website en nieuwsbrief

Voor actuele nieuwsberichten, relevante projecten en uiteenlopende artikelen kun je terecht op onze website deArchitect.nl en in de nieuwsbrief die we dagelijks versturen. Op de pagina’s van de printeditie en de monografieën gaan we diepte in. Ik wens je veel plezier met deze Monografie Stedenbouw.

Nieuwsgierig? Ga direct naar alle monografieën > 

Nog geen abonnee? Neem een abonnement >

Lees verder

 

 

 

Reageer op dit artikel