artikel

‘Gebiedsagenda Den Haag mist integrale stedenbouwkundige structuurvisie’

Stedenbouw

‘Gebiedsagenda Den Haag mist integrale stedenbouwkundige structuurvisie’
Hoogbouw langs Station HS Den Haag

Rond de drie grote stations (CS, HS en station Laan van NOI) komen in totaal achttien hoge woontorens. Dat blijkt uit de gebiedsplannen van wethouder Boudewijn Revis. De nieuwe gebiedsagenda mist echter de nodige kracht, zeggen experts. ‘Een integrale visie is zeer gewenst.’

Tijdens het STAD consult op 10 januari 2019 bespraken experts op verzoek van Platform STAD de Gebiedsagenda station Hollands Spoor / Laakhavens die wethouder Revis (Stadsontwikkeling, Wonen en Scheveningen) eerder die week presenteerde. De deskundigen zijn bezorgd dat de gebiedsagenda onvoldoende richting geeft aan de verdere uitwerking voor realisatie van een aantrekkelijke wijk in extreem hoge dichtheid. De uitstekende bereikbaarheid is nu de enige waardevolle kwaliteit van Laakhaven. Er is nog iets bijzonders nodig. Zoals bijvoorbeeld een stadspark op het dak van de Mega Stores. En maak de onderste lagen van de het gebouw open. Dichte gevels zijn dodelijk voor een levendige Waldorpstraat.

De toekomstige skyline van Den Haag? Niet als het aan de deelnemers van het Stadconsult ligt. Beeld: Gemeente Den Haag

Vrees voor monocultuur van kleine woningen

In de gebiedsvisie wordt een mix van woningtypen beloofd. De deskundigen voorzien grote problemen in de programmatische uitwerking. Het zal uiterst moeilijk zijn om kleinere en grotere, betaalbare woningen te realiseren, laat staan 30 procent sociaal. Zeker niet in hoogbouw. De experts zijn het er over eens dat een monocultuur met een grote hoeveelheid kleine woningen in eenzelfde prijsklasse voorkomen moet worden.

Identiteit te onduidelijk voor bloeiende economie

Voor een gezond stedelijk gebied is naast wonen een goede mix aan functies (voorzieningen en werken) noodzakelijk. Deze programmering komt bij de huidige uitnodigingsplanologie echter niet vanzelf. Er is, net als in de Binckhorst, gemeentelijke regie nodig voor bijvoorbeeld betaalbare bedrijfsruimten. Daarnaast moet verder worden bekeken in welke mate het College Campus HS zich, ondanks de prima bereikbaarheid, kan richten op grootschalige ontwikkeling van kantoren en hotels. Deze functies lijken meer op hun plek in de andere twee gebieden die verdicht moeten worden (Policy Campus Centraal / Centraal station en ICT Security Campus / Laan van NOI). In de Laakhavens staat nu een deel van de bestaande kantoren leeg.

In de concurrentie die zal ontstaan tussen de drie stationsgebieden vreest men dat Laakhaven de strijd gaat verliezen door een slecht imago. Het is essentieel om het gebied goed te positioneren in buitenruimte en architectuur. Hoort het in uitstraling straks bij de binnenstad? Of moet het aansluiten bij de karakteristiek van het voormalig havengebied? De naam van het stuk is College Campus, maar hogeschool studenten zorgen niet automatisch voor een bruisend imago, zij wonen immers in veel gevallen nog bij hun ouders. Laakhaven ligt ook niet tussen de betere wijken van Den Haag.

Laakhaven Den Haag

Onvoldoende vertrouwen in kwaliteit buitenruimte

Je gaat hoog wonen, omdat het beneden leuk is. De terecht gewenste atria en publieke ruimten op de begane grond, lijken hier echter een illusie vanwege de kleine kavels. Noodzakelijke interne infrastructuur in hoge torens vergt zeer veel ruimte, juist op de begane grond. Denk aan liften, installatieruimten, parkeren of deelauto’s, fietsenstallingen en afvalopslag.

In de gebiedsagenda staat dat de buitenruimte de drager is van de kwaliteit van het gebied. In de buitenruimte komt alles samen: naast een prettige groene inrichting en een goede invulling van de plinten gaat het om de noodzakelijke woon gebonden binnen- en buitenfuncties. Experts denken dat er niet genoeg ruimte is rond de torens voor in- en uitgaande bewoners, bestelauto’s, vuilafvoer, ambulances en verhuiswagens. Ook is er behoefte aan speelgebieden, kinderopvang, groen en prettige verpoosplekken. Daarvoor is meer onderzoek naar windhinder en zon nodig. In de 3D plaatjes van de gebiedsagenda lijkt de zon aan de evenaar te staan.

Oproep voor stedenbouwkundige structuurvisie

De torens die zijn getekend in de studies, lijken slank, maar in deze beperkte oppervlaktes kun je geen woningen kwijt, laat staan kantoren. De tekeningen geven dus een vertekend beeld. De experts pleiten daarom voor een integrale stedenbouwkundige structuurvisie waarin de buitenruimte in samenhang wordt bekeken met de programmering, logistiek, bouwmassa, duurzaamheid, plint, wind, zon en mobiliteitsvraagstukken. Hoewel op niveau van de afzonderlijke kavels door de gemeente zeer zorgvuldig wordt gewerkt, mist deze zorgvuldigheid op het stedenbouwkundig niveau. Voor een goed plan is meer ontwerpend onderzoek nodig. Een plan dat het niveau ontstijgt van een rij toevallig beschikbare plots. Dan pas wordt duidelijk of de buitenruimte niet overbelast wordt door de extreme verdichting met 7000 nieuwe woningen in vooral grondexploitatie gedreven bouwplannen

Platform STAD is het onafhankelijke platform voor Stedelijke ontwikkeling en Architectuur in Den Haag. De plek waar inwoners, professionals, ondernemers en beleidsmakers samen vormgeven aan de stad. Deelnemers aan het Stadsconsult: Ton Schaap (gemeente Amsterdam – senior Urbanist), Vincent Smit (De Haagse Hogeschool – lector grootstedelijke ontwikkeling), Leon Thier (Studio Leon Thier architectuur), Jan Brouwer (Architect en ruimtelijk adviseur), Anjelica Cicilia (Syntrus Achmea Real Estate and Finance), Emiel Arends (gemeente Rotterdam – stedelijk adviseur), Rico Zweers (de Mannen van Schuim – strategic design in real estate), Casper Hulsman (Bouwinvest) en Alexander Pols (Kollhoff en Pols architecten).

Het nieuwe cultuurcomplex in Den Haag gezien vanaf de Schedeldoekshaven. Afbeelding gemeente Den Haag

Schrappen sociale huurwoningen Cultuurcomplex

Afgelopen week kwam ook het schrappen van de sociale huurwoningen in een van de torens naast het nieuwe cultuurcomplex in Den Haag in het nieuws. De bouwer, ontwikkelaar Volker Wessels, krijgt het financieel niet voor elkaar om hier, zoals eerder afgesproken, 88 huurwoningen te realiseren. De oppositie in de Haagse gemeenteraad is ‘furieus’.

We moeten geen Amsterdam worden, geen yuppenstad

Naast het nieuwe onderwijs- en cultuurcentrum aan het Spuiplein in Den Haag komen drie hoge torens. In één daarvan zouden 88 sociale woningen komen. De discussie daarover liep in de vorige collegeperiode hoog op. Vooral omdat de totale kosten voor het cultuurcomplex daardoor hoger werden. De gemeente Den Haag zou namelijk een miljoen euro bijdragen aan die huizen.

Vooral de PvdA, toen nog een coalitiepartij, was trots op dat resultaat. ‘Wij zijn ontzettend tevreden en trots dat er 88 huurwoningen komen op een AAA-locatie. We moeten geen Amsterdam worden, geen yuppenstad. Wij moeten ervoor zorgen dat er in de hele stad sociale huurwoningen komen en niet alleen in bepaalde wijken’, aldus toenmalig PvdA-raadslid Rajesh Ramnewash.

Financiering niet rond

De coalitiegenoten van destijds, VVD en CDA, voelden echter weinig voor die constructie. De VVD dreigde zelfs even tegen de plannen te stemmen. Uiteindelijk werden de gemoederen gesust en ging de raad toch akkoord met het beschikbaar stellen van het geld.

Wethouder Boudewijn Revis (VVD, stadsontwikkeling) meldt echter vrijdagavond aan de gemeenteraad dat de bouw van de sociale woningen in de toren niet doorgaat. De ontwikkelaar – die ook onderdeel is van de combinatie die het cultuurcomplex bouwt – krijgt het financieel niet rond. Lees meer op Omroep West.

Lees ook

SELECT Op weg naar de Midden-Europese stad: Leidsche Rijn Centrum

 

Haagse politiek: Hoogbouw kan maar onder bepaalde voorwaarden

Bouw appartemententorens Den Haag HS dichterbij

 

Concrete plannen voor hoogbouw in Den Haag

 

Krachtenbundeling noodzakelijk voor duurzame Binckhorst

Reageer op dit artikel