Project

Transformatie en uitbreiding Basisschool de Tweesprong (Nederweert-Eind)

Geen categorie

De voormalige basisschool Budschop ligt in de kern van het buurtschap Budschop in de gemeente Nederweert. Het buurtschap heeft een historische kern, die in de twintigste eeuw sterk is uitgebreid. De meest ingrijpende uitbreiding is die uit 1956, waarbij een groot aantal woningen en de school werden gebouwd. Van de basisschool is bekend dat deze in 1956 is gebouwd en is ontworpen door de architect Pierre Weegels. Kenmerkend aan deze voormalige school is de eenzijdige gang ontsluiting naar de klaslokalen en de religieuze motieven die in het interieur terugkomen, zoals een Christusbeeld op een sokkel, iconografie glas-in-lood uit 1956 boven de voordeur. De scènes zijn afkomstig uit het leven van de Heilige Antonius van Weert (circa 1522-1572), die afkomstig was uit het gehucht Kampershoek tussen Weert en Nederweert. Hij trad in als monnik het franciscaner klooster van Gorinchem. Op 9 juli 1572 werd hij samen met nog 17 andere religieuzen vermoord door de geuzen. Ze werden opgehangen in een schuur bij Brielle en staan sindsdien bekend als “de martelaren van Gorinchem.”

Transformatie en uitbreiding Basisschool de Tweesprong (Nederweert-Eind)

De architect Pierre Weegels heeft ook school de Tweesprong (1960) gelegen in Nederweert–Eind ontworpen. Beide scholen hebben een gemeentelijke monumentenstatus, met name de oorspronkelijke staat en niet de latere uitbreidingen en toevoegingen aan de oorspronkelijke scholen. De latere toevoegingen aan de scholen hebben in beide situaties de monumenten ernstig aangetast. Wij hebben ons bij beide projecten voorgenomen de oorspronkelijke kenmerken van de monumenten te laten herstellen en de nieuwbouw behoedzaam en zorgvuldig aan te sluiten. Kenmerkend aan de bestaande architectuur zijn de religieuze motieven (katholieke thema’s) die terugkomen in interieur en exterieur, de gevel schilderingen bij de Tweesprong waarbij de kleuren rood, zwart, lichtblauw en geel worden gebruikt tegen een lichtgrijze achtergrond. Deze lichtgrijze achtergrond wordt zo meteen de architectonische drager van de nieuwbouwprojecten. Pierre Weegels is ook de architect geweest van de diagonaal aan de overzijde gelegen St. Gerardus Majella kerk (1954), eveneens een gemeentelijk monument. In beide dorpen blijkt dat in de begin jaren 50 religie sterk verbonden was aan de gemeenschap en de projecten die werden gerealiseerd zijn deels hierdoor sterk beïnvloed. Deze invloed is verwerkt in de beide nieuwbouw projecten.

Ontwerp toelichting van de scholen Budschop en de Tweesprong

De meerwaarde van de nieuwe brede scholen is dat de huidige versnippering tussen onderwijs, kinderdagopvang en peuterspeelzaalwerk wordt verminderd en uiteindelijk wordt opgeheven. Dit in tegenstelling tot de vele kleine scholen die in kleine woongemeenschappen worden gesloten kan juist op deze locaties van de beide scholen een herstart en opwaardering krijgen.

Door een integrale, holistische aanpak ontstaat er één ontwikkelingsklimaat voor kinderen. Ook de meerwaarde voor ouders is evident: een gemeenschappelijk gedeelde pedagogische visie en dag arrangementen die het kind een leerzame en plezierige tijd bieden. Op basisschool Budschop en de Tweesprong ontstaat door de toekomstige verbouwing een geweldige kans om onderwijs en opvang te integreren in de kleine woongemeenschappen. Onderwijs en kinderdagopvang, met onder andere peuterspeelzaalwerk, kunnen gezamenlijk vorm en inhoud geven aan een doorgaande ontwikkelingslijn voor kinderen van nul tot dertien jaar. Hierdoor kan een naadloze overgang tussen onderwijs, opvang en vrije tijd plaatsvinden op de beide scholen

Met behulp van het project Kunst Van Lezen is een eigen schoolbibliotheek opgezet voor dit project. Leerlingen kunnen hier boeken voor school en thuis lezen. Met de verbouwing ontstaat een uitgelezen kans om alle kinderen van Budschop en de Tweesprong gebruik te laten maken van deze bibliotheek.

De routing in de nieuwbouwprojecten is overzichtelijk en ruimtelijk. Er is voldoende ruimte om leerplekken aan de gang te situeren. De klaslokalen kunnen naar elkaar en naar de gangzijde volledig worden opengezet om hiermee een open setting voor leren en uitwisseling van kennis mogelijk te maken. Dit in tegenstelling tot het vroegere klassikale onderwijs. Wij hebben gezocht om daglicht meer te laten doordringen diep tot van de scholen. Niet alleen vanuit besparing van elektriciteit maar ook vanuit de beleving van de ruimtes en de overgangen naar de monumenten hiermee te belichten en te dramatiseren.

Principe van natuurlijk daglicht is eveneens bij beide projecten versterkt door de ruimtes schuin te laten oplopen door een schuin dak dat extra uit steekt naar het noorden. Hiermee kunnen wij bereiken dat de ruimtes diep in het gebouw worden overstroomd met indirect daglicht door de gecreëerde openingen. Wij leggen de nieuwe verbindingen tussen monument en nieuwbouw op een respectvolle wijze ten aanzien van de monumenten en benadrukken hiermee de betekenis van de monumenten

Monument en nieuwbouw worden ook verbonden in het interieur door transparante bovenlichten waar deze bouwvolumes elkaar ontmoeten in het centrale hart /ontmoetingsruimte van de beide projecten, een knipoog naar het hemels daglicht. De scheiding en ontmoeting van verleden en heden zijn de bovenlichten een middel om de oude ruimte met de nieuwe ruimte met elkaar te verbinden.

Bij de verdere verdieping en de uitwerking van de ontwerpen hebben wij ons leiden door de context van de projecten.

De agrarische gemeenschap en de religieuze thema’s hebben ons gemotiveerd in de aanpak van de beide projecten om op een ingetogen wijze het verleden met een rustige toonkleur neer te zetten, van wit tot verschillende grijstinten. Er wordt bewust niet gekozen voor uitgesproken, expressieve kleur en materiaal toonpassing. De houten delen aan de buitenzijde van de projecten zijn een verwijzing naar de schuren die in het landelijk gebied her en der zijn verspreid. Met baksteen wanden met sterk terug liggende lintvoegen van het metselwerk is een link gelegd naar de akkergebieden die het agrarische buitengebied kenmerken.

Beide locaties zoals Nederweert en Nederweert – Eind zijn ontstaan uit een agrarisch georiënteerde gemeenschap waar geloofbelijdenis één van de bindende factoren was en is in de dorpen. De verticale houten delen (verwijzing houten schuren) op de gevels die alvast licht transparant zijn behandeld om de natuurlijke vergrijzing hiermee in te leiden en de duidelijk afgezette diepe lint voegen (verwijzingen akkerlandschap) verbinden de verticale en horizontale bewegingen van de beide projecten met de context. Textuur en richting van de gevels zijn horizontaal en verticaal ingezet. Wij hebben bewust gekozen om de gevels geen direct afleesbare decoratie te laten zijn maar een gevelarchitectuur die zich (on)bewust laat aflezen omtrent de intrinsieke dieper liggende invloeden van de omgevingen op de beide projecten.

Foto's

Ontwerp en realisatie

  • Adres Sint Gerardusstraat 22
  • Plaats Nederweert
  • Projecttitel Transformatie en uitbreiding Basisschool de Tweesprong (Nederweert-Eind)
  • Projectarchitect(en) Misak Terzibasiyan & Emile van Vugt
  • Toeleveranciers false
  • Voorlopig ontwerp 01-04-2013
  • Definitief ontwerp 01-07-2013
  • Aanvang bouw 25-08-2015
  • Oplevering 20-09-2014
  • Opdrachtgever Stichting Meerderweert
  • Ontwerpbureau UArchitects
Reageer op dit artikel