Project

Herontwikkeling ’t Karregat in Eindhoven door Diederendirrix en architecten|en|en

Geen categorie

Multifunctionele accommodaties schieten de afgelopen jaren als paddestoelen uit de grond. De MFA-typologie heeft een duidelijk aanwijsbare voorvader, en dat is ’t Karregat van Frank van Klingeren uit 1973. Dit wijkcentrum in Eindhoven was een gestolde droom over de maakbare samenleving. Het gebouw zou de gebruikers activeren en verenigen. De praktijk was echter weerbarstig. Openheid maakte plaats voor provisorische afscheidingen. Veertig jaar later was het gebouw flink verloederd. Diederendirrix en architecten|en|en bliezen het nieuw leven in.

Herontwikkeling ’t Karregat in Eindhoven door Diederendirrix en architecten|en|en

Van Klingeren ontwierp een gebouw dat zich kenmerkte door een doorlopend dak, gedragen door sculpturale stalen elementen. Daaronder lag een vrije ruimte zonder tussenwanden. De functies waren niet duidelijk begrensd, wat interactie en collectieve verantwoordelijkheid voor het gebouw moest bewerkstelligen. Het zorgde echter vooral voor geluids- en stofoverlast. De school in het gebouw stelde de leraren voor een probleem: hoe geef je les in een gebouw zonder muren? Door de jaren heen ontstonden er steeds meer afscheidingen.

Nooit gefunctioneerd, wel waardevol

Na veertig jaar was het oorspronkelijke open plan van Frank van Klingeren langzaam dichtgeslibd tot een introvert en gesloten geheel. Diederendirrix architecten & architecten|en|en stonden voor de moeilijke opdracht het complex nieuw leven in te blazen. Hoe ga je als architect om met een gebouw dat ooit vanuit een zeer sterke visie is gebouwd, die echter nooit goed heeft gefunctioneerd? Hoe ga je respectvol om met de kwaliteiten van het gebouw en maak je tegelijkertijd een functioneel gebouw voor de gebruikers?

Eenvoudige uitgangspunten

Het gebouw volledig opdelen in separate ruimtes was geen optie omdat het gebouw daar niet voor is gemaakt. Het grote dakvlak en de constructie maakten vroeger het indelen al lastig en met de huidige bouwfysische eisen is deze uitdaging alleen maar groter geworden.

De architecten hebben uiteindelijk met eenvoudige uitgangspunten een oplossing geformuleerd. De bestaande vloer, draagconstructie en het houten dak zijn hersteld en verduurzaamd, Aan deze originele basis van het ontwerp van Van Klingeren hebben de architecten nieuwe binnen- en buitenwanden toegevoegd. Ze ontwikkelden een binnenwandsysteem met dichte en transparante delen die goed aansluiten op de draagconstructie en het houten dak. Er is een nieuwe heldere indeling voor het gebouw gemaakt met enkele duidelijke entrees en een nieuwe transparante gevel.

Het stofprobleem is opgelost door de bijzondere parapluconstructies in te pakken met transparante panelen. Hierdoor kan daglicht ongehinderd binnenvallen in de ruimte en zijn ook de klimatologische problemen voor een groot deel opgelost.

Gevel strakgetrokken

Het originele gevellijn van ’t Karregat van Van Klingeren had een zeer grillig verloop met vele nissen en verspringen. Dit werkte als een magneet op hangjongeren en zwerfvuil. Daarom is de gevellijn strakgetrokken. De nissen zijn verwijderd en de verspringen zijn tot een minimum beperkt. De grens tussen binnen en buiten is nu een duidelijke rechte lijn die meer en minder dakvlak vrijlaat als overdekte buitenruimte.


Fotograaf Arthur Bagen

To be continued

“Van Klingeren zat ernaast met zijn maakbaarheidsprincipes”, zo schrijven de architecten. “Maar hij ontwierp een gebouw dat grote kwaliteiten heeft en tot de dag van vandaag aanpassingen assimileert.” De verduurzaming van de oorspronkelijke structuur en de toevoeging van een nieuw systeem van binnenwanden en gevelpuien maakt aanpassingen en uitbreiding eenvoudig mogelijk in de toekomst. Een deel van ´t Karregat zal de komende jaren worden herontwikkeld.

Foto's

Ontwerp en realisatie

  • Adres Urkhovenseweg
  • Plaats Eindhoven
  • Projecttitel Herontwikkeling ’t Karregat in Eindhoven door Diederendirrix en architecten|en|en
  • Projectarchitect(en) Paul Diederen, Marco de Groot, Paul Muselaers, Arie van Angelrooy, Frans Benjamins
  • Toeleveranciers false
  • Bruto vloeroppervlakte (m2) 7300 m2
  • Aanvang bouw 27-01-2016
  • Oplevering 01-08-2015
  • Opdrachtgever Gemeente Eindhoven
  • Ontwerpbureau Diederendirrix architecten en architecten|en|en
Reageer op dit artikel