artikel

SELECT Resultaat van een lange relatie: Provinciehuis De Librije in de Abdij Middelburg door M+R

Interieur

SELECT Resultaat van een lange relatie: Provinciehuis De Librije in de Abdij Middelburg door M+R
Librije Middelburg – M+R Interior Architecture – beeld M+R

Door Afke Laarakker – M+R kent inmiddels haar weg in de Abdij van Middelburg. De Provincie Zeeland gebruikt een groot deel van het complex en nodigde het architectenbureau een aantal keer uit voor een advies of ontwerp. Voordat M+R in 2018 De Librije renoveerde, nam het de paardenstallen, binnentuin en Heerenkamer onder handen.   

De paardenstallen bevinden zich in één van de oudste delen van de Abdij. In 2002 herstelde M+R moer- en kinderbinten, glas-in-loodramen, stenen details en historische tegels in oude staat. De gerenoveerde ruimte is ingericht als bedrijfsrestaurant.

Iets meer dan een decennium later, in 2014, leverde die samenwerking een nieuwe opdracht op. De Provincie Zeeland vroeg M+R om een ontwerp voor de binnentuin en Heerenkamer. Goed op de hoogte van de ambities van de Provincie, ontwierp M+R een ontmoetingsruimte. De Heerenkamer is, ingericht met zitjes op driehoekige tapijten met zeer in het oog springende primaire kleuren en een pantry met koffie, geschikt voor flexibel werken. De hoog ommuurde binnentuin is ingericht als gemeenschappelijke buitenruimte, met witte tafeltjes en stoeltjes rondom een driehoekig grasveldje.

M+R Provinciehuis Zeeland, ontmoetingsruimte

M+R ontwierp in 2014 de ontmoetingsruimte in de Heerenkamer van het provinciehuis

Visies op flexibel werken

In 2016 kreeg ook dit een vervolg, de Provincie nodige M+R en drie andere bureaus uit om een ontwerpvisie op deze nieuwe vorm van werken te presenteren. Belangrijke eis was dat in de Librije plek kwam voor de werknemers van Statengriffie en Statenfractie die elders in Middelburg een kantoor hadden. Het door de verhuizing vrijgekomen vastgoed leverde 1.2 miljoen van de voor de verbouwing Abdij benodigde 2.7 miljoen op. De Librije zelf is verbouwd voor 1.9 miljoen. Om dit mogelijk te maken moest de indeling van de Librije compacter; naast een grondige renovatie was een efficiënter gebruik van de ruimte nodig.

Librije Middelburg - M+R Interior Architecture - beeld M+R

De Abdij van Middelburg

Naast M+R presenteerden Rothuizen van Doorn ’t Hooft; Architecten Alliantie en V&G Architecten hun visie. Twee partijen mochten die uitwerken tot schetsontwerp. M+R won uiteindelijk de competitie.

Betaalde schetsontwerpfase

Zowel M+R als het ander geselecteerde team, Rothuizen van Doorn ’t Hooft, kregen betaald tijdens de schetsontwerpfase. Architect Hans Maréchal van M+R en projectleider van de Provincie Henk Leeftink zijn tevreden over deze redelijk ongebruikelijke gang van zaken. “Het aanbestedingssysteem in Nederland is ziek,” licht Maréchal toe, “de procedure kost veel tijd, de opdrachtgever krijgt vaak niet wat hij wil en de architect levert vreselijk veel onbetaald werk, wat vervolgens met andere opdrachten moet worden terugverdient. Tijd en soms ook kwaliteit gaan zo verloren”

M+R had het voordeel dankzij eerdere samenwerkingen met de provincie op de hoogte te zijn van de werkcultuur. Maar liever nog had Maréchal met de gebruikers kunnen overleggen over de eerste schetsen voor de renovatie, in plaats van te moeten wachten tot na de aanbesteding. Een keuze gebaseerd op bureaupresentaties zou wat Maréchal betreft een goede oplossing zijn.

De pap is al gegoten

Maar tijdens het eerste overleg met de medewerkers van de Librije lag er dus al een vlekkenplan. “De pap is al gegoten” was de eerste reactie van één van hen, herinnert Maréchal zich nog goed. Toch was er nog wel degelijk inspraak mogelijk, alleen het overtuigen van de circa 20 deelnemers dat dit kon ging in eerste instantie niet zonder slag of stoot, vertelt hij.

M+R bedacht hiervoor een slim systeem. Het architectenbureau ontwierp de grote lijnen van het plan en maakte hiervan schetsmaquettes op poppenhuisformaat. Met losse inzetbare delen van vergaderzalen, flexwerkplekken en stilteruimten puzzelden de medewerkers vervolgens de gewenste indeling.

Librije Middelburg - M+R Interior Architecture - beeld M+R

M+R liet de medewerkers met behulp van schetsmaquettes de details van het plan bepalen.

Ook liet de architect met behulp van moodboards de provinciemedewerkers de kleuren kiezen. En M+R liet genoeg ruimte in het schetsontwerp om door de medewerkers gevraagde grotere ontwerpbeslissingen, zoals het verplaatsen van de bestaande wc’s en het rolstoelvriendelijker maken van het gebouw, nog te verwerken.

Librije Middelburg - M+R Interior Architecture - beeld M+R

M+R maakte moadboards om de sfeer en het kleurgebruik duidelijk te maken

Niet alles is letterlijk in de plattegrond vertaald, vertellen medewerker Marcel Buuron en Maréchal, maar de behoeften en knelpunten die tijdens de workshops voren kwamen zijn meegenomen in het ontwerpproces.

Pakken papier

Het flexwerken is voor sommige medewerkers een flinke overgang. Vooral diegenen die met zijn tweeën een kamer deelden hadden het zwaar, vertelt Buuron. De eerste weken kon je medewerkers grote pakken papier onder de arm zien meeslepen. Inmiddels blijven die het grootste gedeelte van de tijd in de door M+R ontworpen kluisjes liggen.

Librije Middelburg - M+R Interior Architecture - beeld M+R

De door M+R ontworpen flexwerkruimten, met op de achtergrond de kluisjes voor de medewerkers

M+R had door hun ruime ervaring met flexwerkprojecten een belangrijke adviserende rol. Maréchal legt uit dat het een grote uitdaging is een afweging te maken tussen wat mensen nu willen en wat de behoefte over een aantal jaren zou kunnen zijn. De Provincie Zeeland heeft daarom ook een aantal jaar geleden flexwerkbegeleider aangesteld, in de hoop de transitie naar deze nieuwe werkvorm beter te begeleiden.

Het vervolg

Of het project aan de huidige wensen voldoet wordt in februari 2019, drie maanden na de oplevering, geëvalueerd. Leeftink denkt dat het kan resulteren in kleine aanpassingen: een brainstormruimte moet misschien een extra stilteruimte worden.

Librije Middelburg - M+R Interior Architecture - beeld M+R

Op de achtergrond één van de stilteruimtes in de Librije

Maar dat de Provincie Zeeland blij is met het ontwerp van M+R en de samenwerking is duidelijk: de architect werkt inmiddels aan een nieuw project in de Abdij. Een kleiner project, dus een aanbesteding was niet nodig. Maréchal hoopt dat met het nieuwe project de Abdij een semi-openbaar karakter krijgt: er komt een ‘netwerkruimte’, een ruimte met ‘aanlandplekken’ waar externe partners als de gemeenten, het Waterschap of Rijkswaterstaat samenwerken met medewerkers van de provincie.

 

Opdrachtgever Provincie Zeeland, de Abdij Middelburg Ontwerp gebouw ‘de Librije’ onderdeel van de Abdij te Middelburg Projectarchitect(en)Hans Maréchal Medewerkers Bart Diederen; Miranda van Mensvoort; Daphne van der Ploeg; Emy Liebregts Adviseur constructie Vianen Bouwadvies, Nuenen Adviseur installaties Nelissen ingenieursbureau Eindhoven Adviseur akoestiek Nelissen ingenieursbureau Eindhoven Aannemer Leenhouts, Oostbrug Interieurarchitect M+R interior architecture, Eindhoven Bruto vloeroppervlakte 2.250 m2 Netto vloeroppervlakte 1.500 m2 Programma Restauratie, verbouwen en herinrichten monumentaal gebouw ‘de Librije’ Datum voorlopig ontwerp september 2016 Datum definitief ontwerp mei 2017 Aanvang bouw Januari 2018 Oplevering November 2018 Bouwsom inclusief installaties € 1.450.000,– excl. BTW Bouwsom exclusief installaties € 870.000,–  excl. BTW Aannemer Leenhouts, Oostbrug

Meer over de projecten van M+R in de Librije

 

 

Reageer op dit artikel