artikel

Renderen als vakmanschap: 3D Studio Prins

Business Premium

Renderings, of kort gezegd renders, zijn al langer onderwerp van discussie. Ze worden gehaat en geliefd, maar zijn niet meer weg te denken uit de praktijk. Er wordt vaak erg algemeen over renders gesproken, terwijl er juist een enorme variatie aan platen bestaat en de render een sterke ontwikkeling doormaakt. Voor 3D Studio Prins is renderen naast een vak tevens een passie.

Tekst Willem Wopereis
Beeld 3D Studio Prins

Wie renders met elkaar vergelijkt, ontdekt grote verschillen. Die kunnen ontstaan uit de wens van de opdrachtgever, maar net zozeer voortkomen uit de geest van de maker. Dat renders vaker in publieke artikelen over een kam worden geschoren en verworpen stoort Jeroen Prins, oprichter van 3D Studio Prins. Net als zijn collega Joel Langeveld vertelt hij met liefde en passie over het rendervak. De essentie ervan ligt in het vermogen een beeld dat je in je hoofd hebt, zo goed mogelijk te vertalen in een digitale plaat. Het feitelijke renderen, als het vertalen van een 3D-model in een beeld, is maar een deel van het vak. Het nabewerken ervan in Photoshop vormt vaak het grootste aandeel, en juist dat maakt dat een plaat tot leven komt. Dit is ook waarom 3D Studio Prins liever de term impressies gebruikt.

Renderen als vakmanschap Willem Wopereis - magazine maart 2018 - Studio-Nine-Dots-Synchroon-Rebel-Streetcorner

Streetcorner, Studio Nine Dots voor Synchroon, Rebel, Amsterdam

Moderne kunstvorm

Over of de render een moderne kunstvorm is, zoals Harm Tilman beweerde in een reactie op een Volkskrant-artikel dat de render afschetste als ‘slecht voor de architectuur’, zijn Prins en Langeveld niet zeker. Wellicht is het een vorm van digital art, maar hangt dit samen met de mate van vrijheid tijdens het maakproces. Vaak dienen impressies een beoordelingscommissie te overtuigen van de kwaliteiten van een plan en dus ook te verleiden. Af en toe maken ze een beeld op eigen initiatief, om nieuwe mogelijkheden te testen die tijdens opdrachten niet kunnen. De tijd daarvoor is echter schaars, want als een van de weinige professionele visualisatiebureaus in Nederland zitten ze niet om werk verlegen.

Zo dicht mogelijk bij de realiteit komen is de uitdaging

Tenders

Acht op de tien beelden die ze maken, zijn bedoeld voor tenders. De feitelijke opdrachtgever is dan een ontwikkelaar, maar de communicatie verloopt grotendeels via de betrokken architect met wie ze in twee à drie weken een aantal beelden produceren. Volgens Langeveld is dat een voordeel, omdat architecten vaak poëtischer denken en minder platte ideeën hebben dan ontwikkelaars. Toch denkt hij dat ook architecten minder clichématig naar de render kunnen kijken. Een beeld hoeft niet alles te verklappen en kan ook inspelen op emotie, juist een verrassend standpunt blijft langer in je geheugen hangen. De impressie van het Nhow Hotel door OMA met een standpunt vanaf een perron op station Amsterdam Rai is daar een voorbeeld van. In dit geval maakte ontwikkelaar Being Development zich hier hard voor.

Renderen als vakmanschap Willem Wopereis maart magazine 2018 OMA - End Station nhow

Switching Platforms, OMA voor Being Development, Nhow Hotel, Amsterdam

Eigen visie

In een wereld waarin beeldconsumptie een steeds groter deel van het bestaan vormt, is het cureren van beelden essentieel. Architectenbureaus met een strikt pr-beleid zitten hier bovenop. Wat renders betreft, ziet Langeveld een verschil tussen bureaus die hierin vrijheid geven en bureaus die een ‘eigenwijze kijk’ op de beelden hebben. Het is niet altijd eenvoudig om rekening te houden met specifieke wensen, die bijvoorbeeld afstammen van andere middelen waarmee architecten altijd beelden hebben geproduceerd. Als visualisatiebureau is het soms moeilijk daarop aan te sluiten, omdat ze zelf ook een bepaalde kwaliteit willen halen en een sterke eigen visie hebben.

Renderen als vakmanschap door Willem Wopereis magazine maart 2018 - In line with the trees door Powerhouse Company

In line with the trees, Powerhouse Company voor Being Development, Het Grote Huis, Voorschoten

Natuurlijk realisme

Die visie is zichtbaar in het werk van 3D Studio Prins. Naast dat de beelden vanwege de hoge kwaliteit soms nauwelijks van fotografie te onderscheiden zijn, tonen ze ook wat sfeer betreft vaak een natuurlijk realisme. Dit betekent dat er niet alleen blauwe luchten en spelende kinderen te zien zijn, maar evengoed grauwe dagen en natte straten. Zo dicht mogelijk bij de realiteit komen is de uitdaging. Bijna altijd maken ze hiervoor zelf foto’s van de context om in de impressie te verwerken. Als er discussie is over een beeld, komt het vaak doordat architecten onmogelijke dingen vragen. Juist daarop stoelt ook het commentaar op renders, omdat ze in dat geval de toekomst mooier afspiegelen dan hij ooit kan worden. Die hang naar realisme in het maken van impressies draagt dus bij aan de geloofwaardigheid van architectuur en kan daarmee de positie van het vak versterken.

Renderen als vakmanschap - ZECC Marienhove - magazine maart 2018

Exterior, Zecc Architecten, Villa, provincie Utrecht

Ping-pong-spel

De productie van renders verloopt vaak parallel aan het ontwerpproces tijdens de tenderfase. Al vroeg wordt een begin gemaakt met conceptbeelden, die in een aantal stappen leidt tot een selectie van beelden. De basis is vaak een SketchUp-model van het architectenbureau. Vanuit daar zet 3D Studio Prins een aantal voorstellen op, die steeds verder worden ontwikkeld in een ping-pong-spel met de architect. In deze fase worden aan de hand van conceptbeelden keuzen gemaakt over het ontwerp, waarmee de render ook een ontwerpinstrument is geworden. Soms is er nog veel onbeslist in het ontwerp en moeten zaken worden ingevuld, zoals materialen of hoogten van volumes. Dat velen die professioneel renderen en impressies produceren een opleiding in architectuur hebben genoten, komt dan goed van pas. Echter wordt bij die beslissing dan puur gekeken naar wat voor het beeld het best is.

Renderen als vakmanschap_Willem Wopereis_Magazine Maart 2018

Serenity, Studio Nine Dots voor Synchroon, Rebel, Amsterdam

Standpunt, belichting & sfeer

Het standpunt, de belichting en de sfeer zijn de drie elementen die de basis vormen voor een beeld. De beeldcompositie wordt door het standpunt en de camerahoek bepaald en is beslissend voor wat wel of juist niet wordt getoond. Voor de belichting is het tijdstip en de stand van de zon bepalend en tegelijkertijd het weertype. Dit bepaalt of en hoe de schaduwen vallen en is sterk van invloed op de sfeer. In het optimaliseren en beïnvloeden van deze drie ligt de kunst van het vak. Daarmee creëert 3D Studio Prins beelden die zowel overtuigen en verleiden, als neigen naar realiteit en zo tonen dat ook in het alledaagse schoonheid schuilt. Daarmee is renderen, of beter gezegd het maken van impressies, een moderne vorm van vakmanschap die de architectuur beïnvloedt en dat zeker, en waarschijnlijk in toenemende mate, zal blijven doen.

 

Meer over renderen

Foto's

Reageer op dit artikel