nieuws

Ontwerpvoorstellen finalisten Prix de Rome 2018

Architectuur

Ontwerpvoorstellen finalisten Prix de Rome 2018

De vier finalisten van de Prix de Rome Architectuur 2018, Alessandra Covini / Studio Ossidiana, Bram van Kaathoven, Katarzyna Nowak en het duo Rademacher de Vries, bogen zich de afgelopen maanden over een fictieve opdracht, toegespitst op het Sixhaven-gebied in Amsterdam. Onderstaand een preview van hun plannen die vanaf 19 oktober bij Het Nieuwe Instituut worden tentoongesteld. Op 18 oktober wordt de winnaar bekendgemaakt.

Waar de open oproep voor de eerste ronde zich richtte op een Low Pressure gebied in Oost-Groningen, concentreert de eindronde zich op High Pressure: een opdracht in een populaire stedelijke omgeving, op een locatie waar iedereen wil wonen. Zij maakten een architectonisch voorstel voor het gebied bij de Sixhaven tegenover het Centraal Station in Amsterdam-Noord, een plan met een kritisch perspectief op Amsterdam in de 21e eeuw.

Prix de Rome Alessandra Covini (Milaan 1988, eigenaar Studio Ossidiana, Rotterdam)

Alessandra Covini (Milaan 1988, eigenaar Studio Ossidiana, Rotterdam)

Alessandra Covini (Milaan 1988, eigenaar Studio Ossidiana, Rotterdam)

In Alessandra Covini’s ontwerpvoorstel Amsterdam Allegories wordt ‘high pressure’ vervangen door ‘hoge intensiteit’: een dynamische, waterrijke haven met 21 ‘eilanden voor de toekomst van Amsterdam.’ De eilanden verwijzen door een verscheidenheid aan zintuiglijke gewaarwordingen op poëtische wijze naar de identiteit van de stad, haar dromen en obsessies, verlangens en eigenaardigheden. Het is niet het type programma dat hen karakteriseert, maar de mogelijkheden voor ontmoetingen tussen mensen en andere dieren, planten en mineralen. Covini tracht op deze wijze een nieuw soort publieke ruimte te scheppen. Eén waar ontspanning re-creatie wordt: Een plek voor actie, in plaats van passieve consumptie. Het is in dit surreële, experimentele publieke domein dat  Amsterdammers transformeren van gebruikers naar zeevaarders, verzamelaars, agrariërs, cartografen en ontdekkingsreizigers.

Bram van Kaathoven, Nieuw-Atlantis, inzending Sixhaven

Bram van Kaathoven, Nieuw-Atlantis, inzending Sixhaven

Bram van Kaathoven (1991 Lieshout, werkt bij Bauhütte / TU Eindhoven)
Voor Bram van Kaathoven symboliseert de Sixhaven een cruciale keuze, waarvan de uitkomst niet alleen bepalend is voor de toekomst van de stad, maar te meer voor de samenleving als geheel. In plaats van enkel na te denken over gebiedsontwikkeling is het volgens hem noodzaak deze zeldzaamheid te waarderen. Zijn voorstel Nieuw-Atlantis stelt dan ook de leegheid van Sixhaven centraal, door deze letterlijk met een gebouw te omsluiten. Het dusdanig behouden, onbebouwde binnenterrein verkrijgt hierdoor monumentale waarde. Van Kaathoven vertaalt het thema ‘high pressure’ uit de door de jury geformuleerde opdracht naar de druk die op stedelingen wordt uitgeoefend door constant toenemende technologische ‘oplossingen’.  Zijn bouwwerk voorziet hij als een Bewaarplaats voor Beëindigde Technieken: een plek waar voorgestelde en te verwachten innovaties worden onderzocht en getest. Indien deze nadelig of onnodig zijn bevonden, worden ze afgekeurd en bewaard zodat toekomstige generaties kunnen aanschouwen waarvan zij zijn gevrijwaard. ‘Een echte blijk van beschaving is in te zien dat niet alles wat mogelijk is, ook daadwerkelijk dient te worden uitgevoerd,’ zegt Van Kaathoven.

Prix de Rome Katarzyna Nowak (1985 Czestichowa/Polen, werkt bij MVRDV, Rotterdam, winnaar Archiprix 2016)

Katarzyna Nowak (1985 Czestichowa/Polen, werkt bij MVRDV, Rotterdam, winnaar Archiprix 2016)

Katarzyna Nowak (1985 Czestichowa/Polen, werkt bij MVRDV, Rotterdam, winnaar Archiprix 2016)

Het voorstel van Katarzyna Nowak voor de aankomende uitbreiding van Amsterdam-Noord biedt een nieuwe kijk op het publiek domein. Haar ontwerp, Vrijhaven, laat ons anders nadenken over wat de openbare ruimte behelst. Nowak stelt dat betekenisvolle publieke ruimte een vereiste is voor een gezonde, groeiende stad. Haar aanpak gooit de gangbare rangorde van stedelijke bebouwing om door openbare ruimte voorrang in het proces te verlenen. Door deze driedimensionaal uit te werken wint de openbare ruimte aan aanzien en tilt het de typologie naar een hoger niveau. Vrijhaven is een geheel van ‘significante publieke ruimtes’ en draagt bij aan de immateriële waarden van de stedelijke beleving. Het project stelt leegheid voor: ruimtes, gevat in vorm, tekenen de architecturale voorgrond. Deze ruimten zijn zelf niet bepalend, maar laten betekenis verrijzen.

Prix de Rome 2018 Rademacher de Vries / David Rademacher (1984 Maastricht), Christopher de Vries (1985, Maastricht) (partners Rademacher de Vries Architects, Amsterdam

Rademacher de Vries / David Rademacher (1984 Maastricht), Christopher de Vries (1985, Maastricht) (partners Rademacher de Vries Architects, Amsterdam

Rademacher de Vries / David Rademacher (1984 Maastricht), Christopher de Vries (1985, Maastricht) (partners Rademacher de Vries Architects, Amsterdam en genomineerd voor de ARC18 Jong Talent Award)

De oorsprong van hun voorstel Foundations ligt in de denkbeeldige toekomst, na het jaar 2032. Speculeren met vastgoed heeft geleid tot een vreemdsoortig nieuw Amsterdams monument: de verlaten grondvestingen van de reusachtige SixTower in Sixhaven. De kolossale, doolhofwaardige funderingen — a conto van de laatste beurscrash — worden verhuurd aan verschillende groepen mensen die feitelijk niks met elkaar gemeen hebben. Behalve dan dat ze allen worden gemarginaliseerd in de moderne stad. Deze groepen gebruiken de funderingen voor hun activiteiten, van bovenaf geobserveerd door buitenstaanders. Een situatie die bestaat bij de gratie van de standvastigheid van de stad in het stand houden van de erfpacht, haar aloude systeem van pachtgrond. Met Foundations spiegelen David Rademacher en Christopher de Vries ons een pluralistische monumentaliteit voor die “de constructie van een stad als podium gebruikt waarop het geschiedkundig proces van de beschaving op concrete wijze wordt getoond”. Voor Rademacher de Vries staat deze pluraliteit, gekend van haar fictieve geschiedenis en zelfbeeld, centraal voor de toekomst van Amsterdam.

Prix de Rome

De Prix de Rome is de oudste en meest genereuze prijs in Nederland voor architecten onder de 35 jaar en voor beeldend kunstenaars onder de 40. Het doel van de prijs is getalenteerde architecten en beeldend kunstenaars te traceren en hen te stimuleren zich verder te ontwikkelen en hun zichtbaarheid te vergroten. Sinds 2012 wordt de prijs georganiseerd en gefinancierd door het Mondriaan Fonds. Het Mondriaan Fonds werkt voor de Prix de Rome 2018 samen met onder andere Het Nieuwe Instituut (tentoonstelling) en uitgeverij nai010 (publicatie).

Lees meer over de Prix de Rome

Reageer op dit artikel