blog

Blog – Gemeenschappelijk wonen: Collective Old Oak in Londen door PLP Architects en DH Liberty

Architectuur

Blog – Gemeenschappelijk wonen: Collective Old Oak in Londen door PLP Architects en DH Liberty
Collective Old Oak in Londen door PLP Architects en DH Liberty

Door Philip Krabbendam – Hoe stimuleer je de onderlinge interactie tussen bewoners? In Londen realiseerden PLP Architects en DH Liberty het co-living initiatief Collective Old Oak. Hier wonen studenten en starters in kleine units en delen zij gemeenschappelijke voorzieningen met elkaar.

In deze serie wil ik nagaan hoe projecten voor ‘gemeenschappelijk wonen’ op verschillende manieren zijn vormgegeven. Dit om bewoners die een nieuw project willen opzetten te informeren en inspireren. Hierbij zal ik kijken naar de:
-schaalniveaus en voorzieningen
-bewonersgroep
-ontsluiting
-aansluiting met de buitenwereld
Ook zal ik ook aandacht besteden aan ‘extra’s’: kwaliteiten die niet altijd gevraagd worden maar die evengoed een bijdrage kunnen leveren aan deze woonvorm. Zoals flaneergebieden, wandelgangen, tussendeuren, en drempelgebieden. 

Algemeen

Het project bestaat uit 550 units en het is ontwikkeld door het Britse co-living initiatief ‘The Collective’, een commerciële organisatie die het plan ontwikkelde, in samenwerking met de architect en de interieurarchitect, zonder dat daar toekomstige bewoners in zijn betrokken.

Het idee achter dit collectief is dat de huizenprijzen in Londen voor studenten en starters onbetaalbaar zijn terwijl ook de manier van leven van jongeren aan het veranderen is: zij hebben minder behoefte aan bezittingen, in plaats daarvan zijn zij meer geneigd bezittingen en voorzieningen te delen. Het  project werd opgeleverd in 2016.

Collective Old Oak in Londen door PLP Architects en DH Liberty

Schaalniveaus en voorzieningen

Vanuit het idee dat jongeren tegenwoordig weinig voor zichzelf nodig hebben en meer willen delen, en ook om de prijs laag te houden, zijn de privé units minimaal. Zij bevatten een slaapruimte, een badkamertje en een kooknis. Als variant hierop zijn er ook units die samen een kooknis en een eettafel delen.

Collective Old Oak in Londen door PLP Architects en DH Liberty

Elke verdieping beschikt over een gemeenschappelijke keuken voor een kleine groep. Op de onderste woonverdiepingen is plaats voor ca 80 bewoners, zie onderstaande plattegrond. Op de hogere verdiepingen zijn dit er ca 40. Dit zijn grote groepen om te dienen als sociale context voor de individuele bewoner. De lange interne corridors zouden dit gevoel nog wel eens kunnen versterken.

Collective Old Oak in Londen door PLP Architects en DH Liberty

Groepskeuken aangegeven door pijl. De ruimte in het midden is een voorziening voor het project als geheel  

Bovendien is het de vraag of een gemeenschappelijke keuken wel de juiste voorziening is om een sociaal niveau dat bestaat uit 40 tot 80 personen te ondersteunen, want het gebruiken en beheren van een keuken met zo’n grote groep zal misschien leiden tot verwarring en verwaarlozing. Ook al worden deze schoongemaakt door professionals, die zijn ingehuurd door de verhuurder, en worden er boetes opgelegd als apparaten of servies uit deze keukens worden aangetroffen in privé units.

Collective Old Oak in Londen door PLP Architects en DH Liberty

Groepskeuken

De sociale niveaus van de verdiepingen zijn opgenomen in een sociale context van 9 verdiepingen, een overzichtelijk aantal, waarbij het de vraag blijft of deze verdiepingen voldoende kans maken zich tot een sociale context te ontwikkelen.

Voor de 9 verdiepingen die het geheel vormen zijn er vele voorzieningen. Wie de maaltijd wil gebruiken in gezelschap van anderen kan ook terecht in een van de restaurants of eetcafé’s.

Collective Old Oak in Londen door PLP Architects en DH Liberty

Franse Bistro

Om het leggen van contacten op het niveau van het project te faciliteren, zijn er verschillende voorzieningen ondergebracht op de plaats waar de twee bouwvolumen elkaar overlappen. Zoals een game room, een bibliotheek, een ‘spa’ (wellness), een ‘secret garden’ (ontmoeting in ongedwongen sfeer) een cinema, een bibliotheek of een wasserette. Zie de middelste rechthoek in de plattegrond.

Collective Old Oak in Londen door PLP Architects en DH Liberty

Secret Garden

Extra: werkruimten

Bijzonder aan dit project zijn ook de verschillende ruimten waar men kan werken. Men kan een ‘hot desk’ huren in een gezamenlijke werkruimte, maar er zijn ook ‘private office desks’ te huur. Hierbij heeft men ook een soort broedplaats willen vormgeven, met faciliteiten waar  start-ups elkaar kunnen steunen of inspireren. Op de begane grond en de eerste verdieping zijn er een ‘galery’, een ‘event space’, een ‘incubator’, een conferentieruimte met keuken, werkruimten en verschillende lounges.

Collective Old Oak in Londen door PLP Architects en DH Liberty

Werkruimte

Het is denkbaar dat deze verschillende faciliteiten die met werk te maken hebben de onderlinge contacten versterken, zodat er kleinschalige subgroepen ontstaan die effectiever zijn voor het vormen van een sociale context voor het individu dan de groepskeukens op de verdiepingen.

Collective Old Oak in Londen door PLP Architects en DH Liberty

Lounge

Wat mogelijk belemmerend kan werken is het feit dat de bewoners geen invloed hebben op de gang van zaken in het project. Zij zijn slechts huurders met (hoge huren en) beperkte bevoegdheden. Ook de vormgeving van de interieurs zou hier, hoe smaakvol ook, een belemmerende factor kunnen zijn. Voelen zij zich thuis, voelen zij zich vrij om zichzelf te zijn?

Collective Old Oak in Londen door PLP Architects en DH Liberty

Is dit nodig als bewoners zich thuis voelen?

Bewonersgroep

Het project is opgezet voor studenten en pas afgestudeerden. Maar men heeft geen bezwaar tegen oudere bewoners, als zij de beoogde leefstijl accepteren en waarderen. Het project is niet opgezet voor gezinnen of alleenstaande ouders met kinderen.

Ontsluiting

De entree van het gebouw bevindt zich aan de kant van het kanaal. Eenmaal binnen kan men de liften bereiken in het midden van het gebouw, waar beide bouwvolumen elkaar overlappen.

Collective Old Oak in Londen door PLP Architects en DH Liberty

Entree

Zoals we gezien hebben bevinden een aantal voorzieningen voor het geheel zich op verschillende verdiepingen. Als deze door trappen werden ontsloten, zou dit betekenen dat bewoners van hogere verdiepingen, als zij uitgaan of thuis komen, met meer voorzieningen in contact komen dan bewoners van lagere verdiepingen. Maar de situatie is nog ongunstiger doordat voor de ontsluiting liften worden gebruikt, waardoor bewoners deze voorzieningen ‘blind’ passeren… Het contact met deze voorzieningen zou meer kans maken als deze in de onderste lagen waren gesitueerd, daar waar men deze te voet passeert.

De gemeenschappelijke keukens die op alle verdiepingen aanwezig zijn, liggen, zoals op de plattegrond is te zien, naast de lift, dus wel in de loop.

Aansluiting bij de omgeving

Een moeilijk punt omdat het gebouw zich bevindt te midden van industriële voorzieningen, zoals een busremise. Een pluspunt is hier misschien de bereikbaarheid van het project met de bus, en in de toekomst, als het geplande treinstation is gerealiseerd, met de trein.

Collective Old Oak in Londen door PLP Architects en DH Liberty

Extra: drempelgebied

Collective Old Oak in Londen door PLP Architects en DH Liberty

Nawoord

In deze serie kijk ik alleen naar hoe projecten zijn vormgegeven. Voor een antwoord op de vraag of de opzet werkt en of voorzieningen functioneren, en of er kwaliteiten gemist worden, is ‘nader onderzoek’ nodig, dat wil zeggen interviews met bewoners en andere belanghebbenden. Dit valt helaas buiten het bestek van deze serie.  Voor meer info over achtergronden en dagelijks leven in het project zie de BBC.

Intussen zijn in Londen nog een vergelijkbaar project in voorbereiding, namelijk in Strattford.

Bronnen

‘The Planner’, jan. 2019, p 22-25
PLP Architecture
The Collective
The Collective Zendesk
Forbes

Lees verder

 

 

Foto's

Reageer op dit artikel