blog

Blog – ARC Talks: Kracht van architectuur

Architectuur

Blog – ARC Talks: Kracht van architectuur

Door Harm Tilman – Afgelopen week lanceerde de Architect het programma voor ARC Talks op 22 november in de Kunsthal te Rotterdam. Goede zaak om over de toekomst van architectuur te spreken, maar is de balans niet zoek als je de verzakelijking van de architectuur buiten beschouwing laat en het debat met alleen mannen voert.

Al lang bestaat het gevoel dat de bijdrage van architectuur op een aantal gebieden sterk lijkt terug te lopen. Zo worden aanbestedingen en prijsvragen in Nederland zelden beslist op basis van architectonische argumenten. Dit jaar was de aanwezigheid van Nederlandse architecten op de Architectuur Biënnale van Venetië minimaal. De ongevoeligheid jegens architectuur lijkt te groeien.

De Amsterdamse wijk Bijlmermeer

Wat architectuur onderscheidt

In de architectuur wordt nu veel gesproken over onderwerpen als samenwerking, bottom-up ontwikkeling en verbinding met anderen. Tegelijkertijd zien we een enthousiaste en onbetwiste deelname aan de zoektocht naar duurzaamheid. Het maakt de vraag opportuun wat architectuur onderscheidt van andere disciplines en de mogelijke kracht van architectuur zelf.

Hans Hollein, Alles Ist Architektur

Ondernemerschap in architectuur

Een startpunt is misschien het herwonnen ondernemerschap van architectuur. Ze probeert potentieel te ontdekken in kansen waar risico’s mee zijn verbonden. Innovatie en experiment zijn onlosmakelijk onderdeel van de architectuur. Architectuur is immers een creatieve daad die kansen genereert die voorheen niet bestonden.

Robert Venturi, gefotografeerd door Denise Scott Brown in Las Vegas

Kansen

Met de ARC Talks willen we een verkenning uitvoeren van de uitdagingen en contradicties die binnen de huidige identiteit van de discipline liggen opgesloten. We vermoeden dat dit kansen biedt om te laten zien wat architectuur kan worden.

Office for Metropolitan Architecture (OMA) The Pleasure of Architecture, 1983

Toekomst van het vak

Afgelopen week werd al energiek een flink voorschot genomen op deze inzet. De vraag naar de toekomst van het vak blijkt het nodige los te maken. Wat dat betreft lijkt een gevoelige snaar te zijn geraakt. We ontvingen twee soorten reacties.

Verzakelijking van de architectuur

De eerste betreft de groeiende verzakelijking van de architectuur. Die zou je ook moeten adresseren op de ARC Talks, schreef een lezer ons. Binnen de architectuur wordt succes afgemeten aan het aantal werknemers en gewonnen prijsvragen, in mindere mate aan de kwaliteit van het gebouwde werk of de innovatieve kracht van een bureau. De verzakelijking van de architectuur hangt samen met de fragmentatie van de huidige architectonische praktijk. Welke antwoorden geven architecten op deze verzakelijking?

Occupy Wall Street, affiche

Alleen besproken door mannen?

Ook een tweede, hiermee samenhangende vraag beweegt zich op het snijvlak van samenleving en discipline. Waarom worden de ARC18 Talks alleen bevolkt door mannen, zo luidde de prangende reactie op het eerste programma dat we afgelopen week bekend maakten. Het kan toch niet zo zijn dat de toekomst van de Nederlandse architectuur alleen wordt besproken door mannen? Wat mij betreft een goed en terecht punt, pijnlijk ook dat ik dit niet eerder heb onderkend.

Vrouwelijke partner

Iedereen kent de verhalen. Onlangs nog presenteerde de vrouwelijke partner van een bureau een project bij een grote onderneming, maar voor de presentatie bij de Raad van Bestuur moest toch de mannelijke partner komen opdraven. Maar naar mijn gevoel is meer aan de hand: ze bepaalt de mogelijkheden en beperkingen waarin architectonische praktijken plaats vinden.

Discussie toekomst architectuur

Komende week gaan we dan ook de balans van de ARC18 Talks verbeteren. Ik verwacht dat daarmee op 22 november een nog rijkere en meer toegespitste discussie over de toekomst van de architectuur kunnen houden.

Lees verder

Blog – Hebben architecten nog een agenda voor de toekomst?

 

Reageer op dit artikel