blog

Blog – Nudging voor architectuur

Architectuur

Door Harm Tilman – Lange tijd stond in de werkomgeving het nieuwe werken centraal. De nieuwste ontwikkeling is de introductie van nudging op het werk. Maar wat is Workplace Nudging en wat betekent het voor de architectuur?

Een nudge is een duwtje dat je mensen in de rug kunt geven in hun dagelijkse besluitvorming. Tot nu maakten vooral ontwerpers van openbare ruimtes en winkels hier gebruik van om het gedrag van bezoekers te beïnvloeden.

High Line in New York door Diller, Scofidio + Renfro: een krachtige stedelijke nudge

Vlieg in de pot

Een bekend voorbeeld van zo’n nudge is de sticker van een vlieg dat op Schiphol in de wc-potten is geplakt. Het heeft geleid tot een daling van tien in de schoonmaakkosten van de mannelijke wc’s. Mannen zwabberen minder, maar mikken dankzij het vliegje ineens goed.

Keuze-architectuur

Nudging gaat om de introductie van keuze-architectuur die het gedrag van mensen beïnvloedt op een voorspelbare manier, zonder dingen te verbieden of hun economische gedragingen te veranderen.

Poster over de inzet van architectonische nudges ten behoeve van gezonde actie

Persoonlijke verantwoordelijkheid

Een nudge probeert de context van een beslissing te veranderen, niet de grotere omgeving. In nudging ligt de aandacht op de individuele besluitvorming en niet op de bredere maatschappelijke context. Met nudging wordt vooral de persoonlijke verantwoordelijkheid gestimuleerd.

Neem de trap, zegt deze affiche

Lichten in parkeergarage

Soms werken nudges anders dan verwacht. Een goed voorbeeld daarvan zijn lichten in de parkeergarage die het makkelijker maken om een vrije parkeerplaats te vinden. Het leidt er echter ook toe dat mensen minder goed opletten en harder gaan rijden.

Stoplichten bij Maastunnel

Nudges bestaan al veel langer. Een mooi voorbeeld zijn de stoplichten bij de Maastunnel: door twee stromen om en om door de tunnel te laten rijden, neemt de verkeerscapaciteit toe en wordt de doorstroming bevorderd. Dit gaat overigens tot op zekere hoogte op; wanneer het te druk wordt staat het verkeer alsnog vast.

Entree van de Maastunnel in Rotterdam

Centraal Beheer door Herman Hertzberger

Ook denk ik aan Herman Hertzberger’s Centraal Beheer in Apeldoorn uit 1972, een uit beton opgetrokken gebouw met kubusvormige elementen van negen bij negen meter. In iedere kubus bevinden zich vier tot acht werkplekken per verdieping. Deze open structuur was uitgerust met kantoortuinen, balkons, bruggen en ontmoetingsplekken, waarmee de werkplekken zowel horizontaal als verticaal met elkaar in verbinding stonden.

Centraal Beheer in Apeldoorn: een krachtige architectonische nudge

Zwarte zaterdag in Frankrijk

Maar een nudge is ook de jaarlijkse berichtgeving over de te verwachten vakantiedrukte in augustus op de Franse autowegen. Dat leidt er steevast toe dat mensen hun reis gaan uitstellen en de aangekondigde zwarte zaterdag uitblijft, omdat een zekere spreiding van het vakantieverkeer op gang komt .

Nudges voor de werkomgeving

Nudges worden nu naar de werkomgeving gebracht en afgestemd op de werkprocessen van een onderneming. Met behulp van nudges kunnen mensen op de bedoelde manier gebruik maken van deze werkomgeving, is de gedachte. Dus niet via gedragsafspraken die moeten worden bewaakt, maar via maatregelen die mensen verleiden binnen de lijnen te blijven kleuren.

Effectieve taal

Nudging is te beschouwen als een antwoord op de verandering van de werkomgeving die nu plaats vindt. Het kantoor heeft zich ontwikkeld van een gang met kamers naar een open landschap.  In dergelijke omstandigheden moet een taal worden ontwikkeld die effectief is in de nieuwe werkomgeving. Middelen hiervoor zijn kleur en licht.

Natuur en duurzaamheid

Twee andere ontwikkelingen in de werkomgeving sluiten hierop aan. Zo worden gebouwen steeds vaker in verband gebracht met een natuurlijke omgeving. Tuinen en hoven introduceren onverwachte groene ruimtes die verbonden zijn met publieke routes. Dit houdt gelijke tred met maatregelen op het gebied van duurzaamheid en met de verschuiving naar slimme kantoren.

Opera in Oslo (N) door Snøhetta: een krachtige architectonische nudge

Consistentie en samenhang

Nudging is een poging om schijnbaar discontinue werkprocessen een graad van consistentie en samenhang te geven. Het is poging mensen optimaal te laten werken in een wereld die geheel is gemaakt door mensen, dus te werken in een fantasie, zonder dat dit openlijk wordt aangegeven.

Interieur en de ervaring ervan

Voor de architectuur betekent het dat het interieur en de ervaring ervan aan belang winnen. Dat is goed nieuws. Het zal minder gaan over hoe een gebouw eruit ziet en meer over de vraag wat het is om in deze gebouwen te werken.

Reageer op dit artikel