blog

Blog – Autonoom en betrokken: Papaverhof in Den Haag

Architectuur

Door Harm Tilman – Ergens tussen autonomie en betrokkenheid houdt zich goede architectuur op. Ze komt voor zichzelf op maar heeft daaraan niet genoeg. De Papaverhof van Jan Wils laat dit voor die tijd goed zien. Kan ook de huidige architectuur zich in het midden ophouden?

Afgelopen zaterdag bezocht ik in Den Haag, na er een tijd niet te zijn geweest, weer eens de Papaverhof. De eerste keer dat ik er kwam, was vanuit het Delftse onderwijs van Max Risselada. Dat was in de jaren zeventig van de vorige eeuw. Sinds die tijd kom ik er geregeld terug. Het voelt alsof je een oude vriend opzoekt.

Op vakantie

Ik kwam op straat een mevrouw tegen die geheel spontaan tegen me zei er al vijftig jaar te wonen en op weg te zijn naar haar dochter die jarig was en ook in de Papaverhof woonde. “Je hoeft er niet voor op vakantie”, riep ze bij wijze van afscheid.

Papaverhof_Opinie_HTI

Woningen rond groen plein

De Papaverhof is ontworpen door Jan Wils en bestaat uit 128 woningen rond een centraal groen plein van 70 bij 50 meter. De buitengewoon ingenieuze schakeling van de woningen maakt dit mogelijk.

Mooie details

De woningen zijn mooi opgebouwd, aan zowel de voor- als achterzijde hebben ze uitzicht op het groene plein. Over licht en ventilatie is goed nagedacht. Ook vallen de sterke details op. Boven de erkers lopen bijvoorbeeld stroken die licht diep de woning in brengen.

Stevige agenda

De Papaverhof is voortgekomen uit een sterke agenda maar oogt niet spectaculair. De wijk springt er uit, zeker op de zonnige dag dat ik er was, maar de architectuur van de omliggende wijken doet niet veel onder voor die van Wils.

Verbondenheid met de buurt

Dwalend door de Papaverhof kwam het me voor dat je je hier in een soort midden bevindt, de Papaverhof is een buurt die volstrekt zichzelf is en waar mensen zich mee verbonden voelen, maar die tegelijk sterk betrokken is bij het omliggende stedelijke gebied. Het is precies het soort strategie dat je nu in de architectuur op meer plaatsen ziet opduiken. De woningbouw van Wils kent een eigen autonomie maar is ook optimaal aangesloten op de omgeving.

10-90 procent

Het contrasteert sterk met de huidige architectuur. De productie bestaat nu voor 10 procent uit iconische gebouwen en voor de rest uit ‘zooi’. In de architectuur ligt veel nadruk op de exceptionele gebouwen, in de hoop dat deze ontwikkelingen zullen doorsijpelen in de reguliere productie. Dat model gaat echter niet meer op en de afstand tussen beide groepen is de laatste jaren alleen maar groter geworden. De aandacht waarin de 10 procent zich mag verheugen gaat jammer genoeg gepaard met een dreigend verlies aan relevantie voor de architectuur.

Papaverhof Den Haag _Wils

Overvloed aan beelden

Daarom is een bezoek aan wijken als die van Wils ook zo inspirerend. Aandacht vanuit de architectuur voor dit soort specifieke momenten lijkt me een nuttig tegengif tegen de alom aanwezige beeldcultuur met zijn overvloed aan beelden.

Maatschappelijke kracht

De Papaverhof bewijst dat architectuur wel degelijk relevant is en dat ze dit nog steeds kan zijn. De blokken hebben een kracht op zichzelf als architectuur maar ook een maatschappelijke betekenis. Deze verschilt van die van andere culturele praktijken en de conclusie zou kunnen zijn dat het niet handig is om deze in elkaar te laten opgaan om er daarna een grote, flauwe soep van te maken.

Papaverhof Den Haag Wils

Nieuwe gedachten

Architectuur is in staat nieuwe percepties en nieuwe gedachten voort te brengen, zelfs vele jaren nadat ze is gemaakt en opgeleverd. De Papaverhof is daarvan het levende bewijs.


Resultaten voor ‘De Stijl’

Foto's

Reageer op dit artikel