blog

Blog – Schaft Mark Rutte de architectuur af?

Architectuur

Door Harm Tilman – In Berlijn pleitte minister-president Mark Rutte begin van deze maand voor het afschaffen van beschermde beroepen als architectuur. Is dit een verstandig besluit?

Begin maart hield minister-president Mark Rutte in Berlijn een lezing over de toekomst van de Europese Unie. Alle kranten berichten over deze redevoering maar nauwelijks over de inhoud ervan. Rutte deed in zijn verhaal negen voorstellen voor verbetering van de werking van de EU. Volgens Peter Noordhoek, directeur van Northedge, wil Rutte de zon laten zakken over het rijk van de beschermde beroepen. Onze minister-president noemde daarbij expliciet ook het beroep van architect.

Afschaffing van beschermde beroepen

Letterlijk zei Rutte: ”Maak de Europese dienstenmarkt nu echt open. Er zijn nu 5000 beschermde beroepen in de EU. Dat zijn 50 miljoen mensen, 22% van alle werkenden. Schaf die beschermde beroepen af. Alleen waar veiligheid, gezondheid en consumentenbescherming aan de orde zijn zouden we nog specifieke en bindende eisen moeten stellen. Notarissen en architecten, om er maar eens twee te noemen, hebben geen nationale bescherming nodig.”

Titelbescherming

Op sociale media werd door Kees van der Hoeven en Dirk Baalman direct al opgemerkt dat Rutte op vrij onnozele wijze titel- en beroepsbescherming met elkaar verwart. Nederland kent helemaal geen beroepsbescherming, maar alleen titelbescherming. Noordhoek heeft in zijn stuk vooral het notariaat op het oog als hij diverse redenen aanvoert om de beroepsbescherming niet af te schaffen. Maar deze gaan evengoed op voor de architectuur.

Publieke rol

Volgens Noordhoek gaat Rutte met zijn dereguleringsvoorstel voorbij aan wat nodig is om een beroep te laten groeien. Zorgen dat iedereen even weinig weet is geen slimme manier om Europa beter te laten concurreren. Het voorstel ontkent ook het publieke element dat in veel beroepen zit. Volgens Noordhoek mag het notariaat worden aangesproken op de vraag of ze zelf haar publieke rol wel serieus neemt, maar is dat geen reden de bescherming ervan af te halen.

Tweedeling van grote en kleine bedrijven

Het zijn overwegingen die in hoge mate ook voor de architectuur opgaan. Dat geldt evenzeer voor de vragen waarmee Noordhoek zijn betoog afsluit. Leidt afschaffing van bescherming niet tot een marktwerking die de huidige tweedeling van grote en kleine bedrijven verder versterkt? Willen we niet eerder een markt waarin diversiteit de toon zet; een diversiteit die voortkomt uit kwaliteit, ranking en bescherming?

Maatschappelijke meerwaarde

Opdrachtgevers krijgen van architecten wat zij vragen maar niet verwachten, vertelde Willem Jan Neutelings me, toen ik hem afgelopen week sprak over zijn nieuwe prachtboek ‘Ornament and Identity‘. Voor Neutelings overstijgen projecten een directe vraag en kennen ze een maatschappelijke meerwaarde. Voor architecten is het dan ook belangrijk dat ze de toegevoegde waarde en betekenis van architectuur kunnen verduidelijken en aantonen.

De Rozet in Arnhem voegt een nieuwe publieke ruimte toe aan de Arnhemse binnenstad. Foto scagliolabrakkee © Neutelings Riedijk Architects

De Rozet in Arnhem voegt een nieuwe publieke ruimte toe aan de Arnhemse binnenstad. Foto scagliolabrakkee © Neutelings Riedijk Architects

Verschil maken

Maar willen ze dat kunnen doen dan moet het ook mogelijk zijn dat ze hun plek in de wereld claimen en dat ze laten zien het verschil te kunnen maken. Dat is, naast bezwaren als onredelijke aanbestedingseisen en zware verliezen, wellicht nog wel het grootste euvel van de huidige aanbestedings- en prijsvraagcultuur. Zij maakt dit de architectuur zo goed als onmogelijk.


Lees meer:

Blog – Waarover we praten als we het over architectuur hebben

Reageer op dit artikel