artikel

Staatssecretaris Knops gaat in gesprek met OMA over contract Binnenhof

Architectuur

Staatssecretaris Knops gaat in gesprek met OMA over contract Binnenhof
Staatssecretaris Raymond Knops. Beeld Arenda Oomen

Door Marieke Giele – OMA hield wel degelijk rekening met de wensen van de gebruikers. Dat blijkt uit brieven die staatssecretaris Raymond Knops (Binnenlandse Zaken) naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. Tevens gaat de bewindsman met Ellen van Loon (OMA) en Pi de Bruijn (de Architekten Cie.) in gesprek om tot een nadere samenwerking te komen. Zoals het hoort dus.

OMA kreeg in 2017 de opdracht voor de renovatie van het Binnenhof. Het Rotterdamse bureau sloot destijds een contract voor zowel het voorlopig ontwerp als het definitief ontwerp van de renovatie van de Tweede Kamer. In november 2018 leverde OMA, volgens gemaakte afspraken, het voorlopig ontwerp in.

Dat ontwerp is gebaseerd op het Programma van Eisen van de Tweede Kamer. Dit PvE is in september 2017 door de Bouwbegeleidingscommissie (BBC) besproken en vervolgens voorgelegd aan het Presidium. Begin oktober van dat jaar heeft de Bestuurlijke Stuurgroep Renovatie Binnenhof het programma daadwerkelijk vastgesteld.

Bestuurlijke Stuurgroep

De Bestuurlijke Stuurgroep Renovatie Binnenhof bestaat uit de gebruikers van het Binnenhofcomplex en het Rijksvastgoedbedrijf. De leden zijn de griffiers van de Eerste Kamer (Remco Nehmelman) en Tweede Kamer (Simone Roos), de secretaris van de Raad van State (Rob Visser) en de secretaris-generaal van het ministerie van Algemene Zaken (Paul Huijts). Sinds begin 2018 is Jan Kees de Jager onafhankelijk voorzitter van de stuurgroep.

De Rijksbouwmeester (Floris Alkemade) en de Nationaal Coördinator en Veiligheid (Pieter-Jaap Aalbersberg) hebben een permanente uitnodiging voor de Bestuurlijke Stuurgroep. In aangewezen gevallen vindt onder voorzitterschap van de voorzitter van de Stuurgroep bestuurlijk overleg plaats tussen de voorzitters van Eerste Kamer (Ankie Broekers-Knol) en Tweede Kamer (Khadija Arib), de minister-president (Mark Rutte) en de vice-president van de Raad van State (Thom de Graaf).

In de zomer van 2018 leverde OMA zijn voorlopig ontwerp af. Op basis van dit ontwerp kwamen vanuit de Tweede Kamer signalen dat een nadere overweging over het programma op zijn plaats was. Het bureau werkte vervolgens twee alternatieve opties voor de renovatie uit.

Renovatie Binnenhof Den Haag, beeld Rijksvastgoedbedrijf

OMA is verantwoordelijk voor de renovatie van het Tweede Kamercomplex van het Binnenhof. Beeld Rijksvastgoedbedrijf

Herzien Programma van Eisen

In februari van dit jaar is een herziene versie van het Programma van Eisen vastgesteld. Afgelopen week heeft OMA op basis van dit nieuwe PvE het herziene voorontwerp opgeleverd. Het nieuwe ontwerp benut al het het werk waarover geen discussie is. In deze versie blijven, anders dan de kamer eerst wilde, de ledenrestaurants op dezelfde plek en komt er geen XL-vergaderzaal.

Dat is een opvallende verandering. Eerder waren de gebruikers juist voor het verplaatsen van alle restaurants naar de eerste verdieping. Tevens hadden zij een duidelijke wens voor een nieuwe, grote commissiezaal in het complex. Dat blijkt uit onze reconstructie over de totstandkoming van het Programma van Eisen in 2017.

Aanbod Pi de Bruijn

Van het herziene voorontwerp maakt bouwdeel N geen deel uit, een opvallende verandering. Bouwdeel N is het nieuwbouwgedeelte dat in 1992 door Pi de Bruijn (de Architekten Cie.) is gerealiseerd. Staatssecretaris Knops wil de opdracht voor de renovatie van dit deel nu aan Pi de Bruijn gunnen.

Knops schrijft dat hij op 21 december 2018 al een aanbod deed aan Pi de Bruijn voor een opgave. Tot op heden heeft de heer De Bruijn dit aanbod in beraad. Of OMA op de hoogte was van dit aanbod blijft onbekend.

Nadere taakafbakening

Knops belooft met OMA en Pi de Bruijn in gesprek te gaan over een nadere taakafbakening en samenwerking. De staatssecretaris wil pas definitief een architect aanstellen als “dat instemming heeft van de gebruikers en de huidige en nieuwe architect en het teamwerk gewaarborgd is”.

Mocht dat niet lukken, dan gaat Knops een onafhankelijke derde aanstellen die een voor hem bindend advies geeft over welk deel van het werk gereed is. Tevens moet deze onafhankelijke derde adviseren over de te betrekken architecten.

Renovatie Binnenhof Den Haag. Beeld Shutterstock

Binnenhof Den Haag. Beeld Shutterstock

Contract OMA

Enkele Kamerleden hebben voorgesteld om alle samenwerking met OMA te beëindigen. Volgens Knops kan een dergelijke contractbreuk vergaande consequenties hebben. Letterlijk zegt hij: “Voor een eventuele aanpassing van de overeenkomst met OMA geldt dat onbekend is hoe OMA zich zal opstellen op het vlak van het intellectueel eigendom van het Voorontwerp van OMA.”

Logischerwijs geeft de staatssecretaris dan ook sterk de voorkeur aan een minnelijke oplossing. Hij acht het niet waarschijnlijk dat OMA bij een ontbinding van het contract afstand zal doen van zijn intellectuele eigendom. In dat geval loopt het Rijk grote risico’s.

Opheffen geheimhouding

In zijn brieven belooft de staatssecretaris meer openheid van zaken te geven. Zowel in de politiek als daarbuiten is er een grote vraag naar een publiek debat over de plannen.

Knops maakt alle plannen inclusief de tekeningen openbaar, tenzij veiligheid, commerciële vertrouwelijkheid en bescherming van personen dit onmogelijk maken. Waar dat niet mogelijk is, zal de informatie vertrouwelijk worden gedeeld met de Kamerleden. “Dit zal het proces naar mijn verwachting beter stroomlijnen,” meent Knops.

Het is volgens de staatssecretaris niet mogelijk om meer openbaarheid te geven aan de aanbestedingsprocedure. “Het nu aanpassen van dit beleid zou betekenen dat het project vertraagt omdat het selectieproces om tot een keuze voor de aannemers te komen opnieuw moet starten,” aldus Knops. Over de eerdere selectie van de architecten doet de staatssecretaris geen uitspraken.

Lees ook

 

 

Reageer op dit artikel