artikel

Bezoek Bauhaus in Berlijn

Architectuur

Bezoek Bauhaus in Berlijn
Neue Nationalgalerie in Berlijn door Ludwig Mies van der Rohe, beeld Shutterstock

Door Marieke Giele – In 1932 verhuisde het Bauhaus van Dessau naar Berlijn, waar de opleiding onder leiding van Mies van der Rohe nog een jaar heeft bestaan. Desondanks zijn er in de stad nog veel gebouwen die herinneren aan de erfenis van de beroemde school. Wij nemen je mee langs zeven belangrijke locaties in de stad.

Duitsland viert dit jaar het 100-jarig jubileum van het Bauhaus. Reden dus voor een bezoek aan Weimar, waar de bekende school ooit ontstond, en natuurlijk aan de beroemde projecten in Dessau. Maar ook in de hoofdstad zijn genoeg interessante plekken om te bezoeken.

 

1. Hufeisensiedlung

Ten zuidoosten van Berlijn ligt het grootschalige woningbouwproject Hufeisensiedlung naar ontwerp van Bruno Taut en Martin Wagner. In kader van een grootschalig woningbouwprogramma zijn hier tussen 1925 en 1930 ruim 2000 appartementen gerealiseerd. Het complex dankt zijn naam aan de opvallende vorm van het hoofdgebouw, dat rondom een oud meer uit de ijstijd is gebouwd.

Hufeisensiedlung in Berlijn door Bruno Taut en Martin Wagner, beeld Shutterstock

Hufeisensiedlung in Berlijn door Bruno Taut en Martin Wagner, beeld Shutterstock

2. Weiße Stadt

Aan het eind van de jaren twintig is ten noorden van Berlijn het woningbouwcomplex Weiße Stadt gerealiseerd. De verschillende gebouwen zijn in nauwe samenwerking ontworpen door Martin Wagner, Otto Rudolf Salvisberg, Bruno Ahrends en Wilhelm Büning. Zij experimenteerden met opvallende kleuren voor de kozijnen, dakranden en de hemelwaterafvoer, waardoor de gevels nog witter lijken.

Weiße Stadt in Berlijn door Martin Wagner, Otto Rudolf Salvisberg, Bruno Ahrends en Wilhelm Büning, beeld Shutterstock

Weiße Stadt in Berlijn door Martin Wagner, Otto Rudolf Salvisberg, Bruno Ahrends en Wilhelm Büning, beeld Shutterstock

3. Großsiedlung Siemensstadt

In dezelfde periode is ten westen van Berlijn eveneens een grootschalig woningbouwproject gerealiseerd. Hier ontwierpen Walter Gropius, Hans Scharoun, Martin Wagner, Fred Forbat, Otto Bartning, Paul Rudolf Henning en Hugo Häring het complex Großsiedlung Siemensstadt. Kenmerkend zijn de ruime terrassen en rijke details van de appartementen.

Großsiedlung Siemensstadt in Berlijn door Walter Gropius, Hans Scharoun, Martin Wagner, Fred Forbat, Otto Bartning, Paul Rudolf Henning en Hugo Häring, beeld Shutterstock

Großsiedlung Siemensstadt in Berlijn door Walter Gropius, Hans Scharoun, Martin Wagner, Fred Forbat, Otto Bartning, Paul Rudolf Henning en Hugo Häring, beeld Shutterstock

4. Haus Lemke / Mies van der Rohe Haus

In 1932 heeft Ludwig Mies van der Rohe voor de familie Lemke een moderne villa ontworpen. De woning, die zowel bekend staat als Haus Lemke en Mies van der Rohe Haus, kenmerkt zich door de L-vormige plattegrond. De villa is direct gelegen aan de Obersee in Hohenschönhausen en richt zich met een ruim terras en grote ramen op de tuin en het aangrenzende water.

Haus Lemke / Mies van der Rohe Haus in Berlijn door Ludwig Mies van der Rohe, beeld Shutterstock

Haus Lemke / Mies van der Rohe Haus in Berlijn door Ludwig Mies van der Rohe, beeld Shutterstock

5. Hansaviertel

Tussen de Spree en het park Großer Tiergarten ligt het stadsdeel Hansaviertel. In de Tweede Wereldoorlog was dit gebied bijna volledig verwoest, waarna hier tussen 1957 en 1961 door 53 nationale en internationale architecten een nieuwe wijk is gerealiseerd. Dat heeft geleid tot een diversiteit aan gebouwen in een groenrijke omgeving.

Onder andere Walter Gropius, Le Corbusier, Sep Ruf, Egon Eiermann, Max Taut, Alvar Aalto, Arne Jacobsen en Oscar Niemeyer waren betrokken bij dit grootschalige project. Ook het Nederlandse bureau Van den Broek en Bakema was verantwoordelijk voor de bouw van een woontoren in het noorden van het gebied. Deze kenmerkt zich door de combinatie van grauw beton met opvallende kleurvlakken.

Woongebouw in het Hansaviertel Berlijn door Van den Broek en Bakema, beeld Marieke Giele

Woongebouw in het Hansaviertel Berlijn door Van den Broek en Bakema, beeld Marieke Giele

6. Neue Nationalgalerie

Van 1962 tot 1968 werkte Mies van der Rohe aan het ontwerp voor de Neue Nationalgalerie op het nieuwe Kulturforum Berlin. Daarmee is het zijn enige gebouw dat na de Tweede Wereldoorlog in Duitsland is gerealiseerd. Tegenwoordig geldt de Neue Nationalgalerie als een belangrijk icoon van de moderne architectuur.

Sinds eind 2014 is de Neue Nationalgalerie gesloten voor een grootschalige renovatie onder leiding van David Chipperfield Architects. Naar verwachting opent het museum weer in 2020.

Neue Nationalgalerie in Berlijn door Ludwig Mies van der Rohe, beeld Shutterstock

Neue Nationalgalerie in Berlijn door Ludwig Mies van der Rohe, beeld Shutterstock

7. Bauhaus Archiv

In 1960 werd in Darmstadt het Bauhaus Archiv gevestigd. Al snel barstte het museum uit zijn voegen en vond het een nieuwe locatie in Berlijn. Daar hebben Alex Cvijanovic en Hans Bandel, op basis van eerdere plannen van Walter Gropius, tussen 1976 en 1979 het archief gerealiseerd zoals we dat vandaag de dag kennen.

Sinds april 2018 is het Bauhaus Archiv gesloten voor een grootschalige renovatie. Daarnaast wordt een nieuwbouw, naar ontwerp van Staab Architekten, toegevoegd. Naar verwachting opent het museum weer in 2022.

Bauhaus Archiv in Berlijn door Walter Gropius, Alex Cvijanovic en Hans Bandel, beeld Marieke Giele

Bauhaus Archiv in Berlijn door Walter Gropius, Alex Cvijanovic en Hans Bandel, beeld Marieke Giele

Tijdelijk: Bauhaus Archiv

Vanwege de verbouwing heeft het Bauhaus Archiv een tijdelijk onderkomen gekregen in Haus Hardenberg. Deze voormalige boekhandel werd halverwege de jaren vijftig ontworpen door Architekten Paul Schwebes. Nu staan hier niet alleen de belangrijkste stukken uit de collectie van het Bauhaus Archiv, maar is er ook een presentatie te vinden over de nieuwbouwplannen van Staab Architekten.

Haus Hardenberg in Berlijn door Architekten Paul Schwebes, beeld Marieke Giele

Haus Hardenberg in Berlijn door Architekten Paul Schwebes, beeld Marieke Giele

Lees verder

 

 

Reageer op dit artikel