artikel

Unilever Food Centre Wageningen door Paul de Ruiter Architects en Fokkema en Partners

Architectuur

Unilever Food Centre Wageningen door Paul de Ruiter Architects en Fokkema en Partners
Unilever Food Centre Wageningen door Paul de Ruiter Architects en Fokkema en Partners

Op de universiteitscampus van Wageningen bouwt Paul de Ruiter Architects aan het nieuwe Unilever Food Centre. Het gebouw behaalde in de ontwerpfase de BREEAM-NL Outstanding-score.

door Afke Laarakker

From farm to fork

In het centrum zal Unilever fundamenteel onderzoek verrichten naar voedsel. In de laboratoria ontwikkelt het bedrijf producten en onderzoekt bijvoorbeeld hoe zo veel mogelijk voedingsstoffen bij het verwerken van ingrediënten behouden kunnen blijven. In de Pilot Plant produceert Unilever de producten op kleine schaal om ze vervolgens in de ‘Experience Kitchen’ door medewerkers, studenten en andere bezoekers te laten testen op smaak.

De ruimte waar het restaurant en de keuken zich bevinden, functioneert door de centrale ligging en het zonnedak als een intern plein en is een belangrijke ruimte in het ontwerp. Unilever vroeg Paul de Ruiter Architects een gebouw te ontwerpen dat open is naar bezoekers en een verbinding aangaat met de universiteitscampus. Het atrium is door de transparante façade zichtbaar vanaf de straat en is tot halverwege toegankelijk voor publiek. Er bevindt zich een auditorium, maar het biedt vooral ook ruimte voor informele ontmoetingen en dus kennisoverdracht, aldus Paul de Ruiter.

Unilever Food Centre Wageningen door Paul de Ruiter Architects en Fokkema en Partners

Unilever Food Centre Wageningen door Paul de Ruiter Architects en Fokkema en Partners

Rondom het plein zijn op compacte wijze twee lagen laboratoria en kantoren ondergebracht. De efficiënte indeling zorgt voor minimaal warmteverlies. De normalerwijs verborgen laboratoria hebben ramen richting de straat om de werkzaamheden zichtbaar te maken. Om de kennisoverdracht met externen verder te stimuleren bevinden zich in het gebouw kantoren waar start-ups zich kunnen vestigen.

Lees, luister en bekijk hier het Digimagazine Duurzaamheid >

BREEAM Outstanding

De duurzaamheidsambities van Paul de Ruiter Architects en Unilever liggen hoog. Het Food Centre behaalde in de ontwerpfase de BREEAM-NL Outstanding-score. Paul de Ruiter vertelt dat ontwerpen met een zo klein mogelijke ecologische footprint voor de ontwerpen door zijn bureau het belangrijkste uitgangspunt is om goede architectuur te maken. Zo ontmoedigt de centrale houten trap bijvoorbeeld het gebruik van de lift, maar zorgt tegelijk voor dynamiek en meer ontmoetingen.

Unilever Food Centre Wageningen door Paul de Ruiter Architects en Fokkema en Partners

Unilever Food Centre Wageningen door Paul de Ruiter Architects en Fokkema en Partners

Marlous Vriethoff, architect bij Paul de Ruiter Architects, merkt op dat het echter niet zo is dat de certificaten leidend zijn, veel van de aspecten die met BREEAM zijn getest, behoren tot de standaard uitgangspunten van het architectenbureau. Zoals de fietsenstalling die is uitgerust met douches en kluisjes.

En een hoge BREEAM-score is een mooie verdienste, maar zegt niet alles, vertelt Vriethoff. Sommige ontwerpbeslissingen waarmee veel is bereikt, zijn niet meegenomen in de score, terwijl het op andere aspecten onmogelijk is om invloed uit te oefenen. Bereikbaarheid met openbaar vervoer en het maken van een ecologische verbindingsbrug zijn bijvoorbeeld niet aan het architectenbureau om te bepalen. Dat er een honderd procent score is behaald op management is onder andere te danken aan de voorlichting over het gebouw in de omgeving.

Unilever Food Centre Wageningen door Paul de Ruiter Architects en Fokkema en Partners

Unilever Food Centre Wageningen door Paul de Ruiter Architects en Fokkema en Partners

Lees, luister en bekijk hier het Digimagazine Duurzaamheid >

Circulair interieur

De berekening van de materiaalscore gaat vooral over het casco, waardoor het ingewikkeld is de volledige score te behalen. Aan bouwmaterialen in de constructie zitten hoge veiligheidseisen en deze kun je niet zomaar een-op-een hergebruiken. De circulaire ambitie voor het interieurontwerp is juist niet in de score terug te zien.

Patrick Levie van Fokkema & Partners werkt aan het interieurontwerp en vertelt dat alleen van duurzame en hergebruikte materialen is uitgegaan. Spaanplaat wordt niet gebruikt, omdat het nog heel lang vluchtige stoffen afgeeft. Als alternatief is multiplex toegepast, voor bijvoorbeeld de zitmeubelen in de centrale hal. De meubels zijn ontworpen als modules met zo min mogelijk verlijmde verbindingen. Als uitgangspunt zijn hele plaatmaten gebruikt, om zaagverlies bij de productie te beperken.

Het hergebruik is vooral te danken aan de sluiting van drie vestigingen van Unilever en de verhuizing daarvan naar Wageningen. Keukenapparatuur en meubels uit gebouwen in Polen, Duitsland en Vlaardingen zijn in het interieurontwerp opgenomen.

Unilever Food Centre Wageningen door Paul de Ruiter Architects en Fokkema en Partners

Unilever Food Centre Wageningen door Paul de Ruiter Architects en Fokkema en Partners

Gezond binnenklimaat

Veel aandacht is besteed aan een gezond binnenklimaat. Het klimaat is met diverse technieken gereguleerd, maar twee innovatieve technieken springen in het oog en leverden extra BREEAM-punten op. Hoge luchtkwaliteit wordt bereikt door ionisatie van de ventilatielucht. Dankzij de gezuiverde lucht minimaliseert de bacteriëngroei. Dit is gunstig voor de gezondheid van de medewerkers en het laboratoriumonderzoek.

Ook het experiment met ‘multisensoring’ is interessant. Het systeem meet in plaats van de luchttemperatuur de stralingstemperatuur, waardoor in de toekomst hopelijk nauwkeuriger een aangenaam klimaat kan worden geregeld.

Unilever Food Centre Wageningen door Paul de Ruiter Architects en Fokkema en Partners

Unilever Food Centre Wageningen door Paul de Ruiter Architects en Fokkema en Partners

Landbouwthema

Rondom het gebouw bevindt zich een tuin. Bij de keuze van inrichting is gelet op de leefbaarheid voor dieren. Er bevinden zich nestkasten voor gierzwaluwen en huismussen, een insectenhotel, planten voor nestjes en beperkte uitstraling door terreinverlichting voorkomt dat vleermuizen wegblijven. Daarnaast eist de gemeente Wageningen dat het landschap rond elk gebouw een bepaald thema heeft. Unilever koos voor een tuin in landbouwthema, uitgevoerd met fruitbomen en gewassen. Daarmee zijn alle stadia van de voedselproductie, ‘from farm to fork’, in het Unilever Food Centre op kleine schaal vertegenwoordigd.

Unilever Food Centre Wageningen door Paul de Ruiter Architects en Fokkema en Partners

Unilever Food Centre Wageningen door Paul de Ruiter Architects en Fokkema en Partners

Projectgegevens

Ontwerp Paul de Ruiter Architects
Adviseur constructie Lucassen Bouwconstructies
Adviseur technische installaties DWA
Adviseur bouwfysica en brandveiligheid DGMR
Stedenbouw en landschap loos en vliet
Installateur Holland Techniek
Aannemer Dura Vermeer Bouw Hengelo
Projectmanagement Arcadis
Interieurarchitect Fokkema en Partners
Adviseur laboratoria dr. Heinekamp
Adviseur Pilot Plant D&S Process Solutions
Adviseur BREEAM MAT25

Digimagazine Duurzaamheid

Dit artikel is afkomstig uit het Digimagazine Duurzaamheid. Lees nu online >
Nog geen abonnee? Vraag een proefmaand aan en lees de Architect direct.

Reageer op dit artikel