nieuws

Winnaars ontwerpprijsvraag Brood en Spelen bekend

Stedenbouw

Vanmiddag zijn de winnaars van de ontwerpprijsvraag Brood en Spelen bekend gemaakt. De prijsvraag beloont kansrijke en innovatieve ideeën voor vernieuwing van het platteland. In totaal gaan zestien teams uit Brabant, Gelderland en Overijssel de komende maanden hun plannen verder uitwerken.

Het platteland zal de komende jaren grote veranderingen ondergaan, die nu vragen om voorbereiding en actie. Er liggen grote kansen, maar ook stevige uitdagingen: klimaatverandering, de wateropgave, natuurbeheer, energietransitie en dierziektes. Ook vergrijzing en een krimpende bevolking vragen om aanpassingen van de inrichting van het platteland.

Brood en Spelen

Daarom schreven Rijksbouwmeester Floris Alkemade en Rijksadviseur Berno Strootman de ontwerpprijsvraag Brood en Spelen uit. Ze riepen grondeigenaren in Brabant, Overijssel en Gelderland op om samen met ontwerpers tot nieuwe plannen te komen. Uiteindelijk hebben 51 teams in totaal 95 ideeën ingezonden.

Van schuur tot regio

De verschillende inzendingen tonen radicale, realistische en realiseerbare voorstellen voor de opgaven waar het platteland nu voor staat. Ze variëren van de kleine schaal van een schuur tot aan de de grote schaal van een volledige regio. Daarnaast verkennen ze nieuwe oplossingen voor de functionele invulling van het platteland.

Inzendingen ontwerpprijsvraag Brood en Spelen

Inzendingen ontwerpprijsvraag Brood en Spelen

Verschillen tussen regio’s

Vandaag zijn in Barneveld de winnaars van de ontwerpprijsvraag Brood en Spelen bekend gemaakt. De jury is van mening dat de complexe opgave vraagt om verschillende benaderingen. Daarom zijn er in totaal zestien winnaars benoemd. De verschillende projecten moeten meer inzicht geven in de mogelijkheden om het platteland te innoveren. Tegelijkertijd geven ze inzicht in de belemmeringen die vernieuwing tegenhouden.

De Overijsselse winnaars van de ontwerpprijsvraag Brood en Spelen op het podium

Vier Overijsselse winnaars van de ontwerpprijsvraag Brood en Spelen

Boeren en landgoederen

Opvallend zijn de grote verschillen tussen de inzendingen. Uit de regio Gelderland en Overijssel zijn veel plannen voor boeren en landgoederen binnengekomen, die zich kenmerken door hunnostalgische aard. De inzendingen vanuit Brabant kenmerken zich juist door de vernieuwende ideeën.

Winnaars regio Zuid

De acht winnaars uit de regio Zuid (Brabant) zijn:

  • Circulaire boerderij Beers door Marco Vermeulen en Marco Smits
    De Proefboerderij fungeert als aanjager voor de transitie naar duurzame productie van dierlijke en plantaardige eiwitten. Het uitgangspunt voor een proeflocatie is het creëren van een innovatieomgeving voor samenwerking. Met dit model kan worden geëxperimenteerd en kunnen verschillende ‘schakels’ en bedrijfsvoeringen optimaal worden afgestemd voor schaalvergroting in de circulaire transitie.
    Circulaire boerderij Beers door Marco Vermeulen en Marco Smits

 

  • De Natuurakker door Erwin van Woudenberg, Joeri de Bekker en Jos Klessens
    De Natuurakker brengt natuurontwikkeling en landbouwproductie samen. In een radicaal anders, maar realiseerbaar en realistisch inrichtingsplan worden economische waarden en natuurwaarden gecombineerd. Het realiseren van het plan zorgt voor een gebied waar men niet vast kan stellen of het een natuurgebied of landbouwgebied is. De inrichting is opschaalbaar door het gebruik van gangbare gewassen.
    De Natuurakker door Erwin van Woudenberg, Joeri de Bekker en Jos Klessens

 

  • De wederkeer van het pastorale landschap door Lisa Franke, Nicolas Lernouldt en Rob van de Langenberg
    Het voorstel is om het kleinschalige pastorale landschap terug te brengen en deze te laten vigeren als katalysator voor sociale en technologische innovaties, passend bij de schaal die het landschap rond 1850 had. De boerderij van een boerencoöperatie in Boxtel is gebruikt als voorbeeldlocatie voor een initiatief dat inspeelt op de kleinschaligheid van het landschap.
    De wederkeer van het pastorale landschap door Lisa Franke, Nicolas Lernouldt en Rob van de Langenberg

 

  • Educatie, recreatie en duurzaam wonen op het boerenerf door Ad Schoenmakers en J.A.J. Braspenning
    Het ontwikkelen van een boerenerf, waar educatie, recreatie, cultuurhistorie en duurzaam wonen samen komen. In de bebouwing op het erf gaan (vitale) ouderen wonen: in appartementen (energie-neutraal en gelijkvloers). Naast het erf komt een opengestelde moestuin (1,5 ha). Deze moestuin met biologisch geteelde fruit en groente wordt aangelegd voor recreatie- en educatiedoeleinden.
    Educatie, recreatie en duurzaam wonen op het boerenerf door Ad Schoenmakers en J.A.J. Braspenning

 

  • Kwatrijn: Generatiebestendig boeren in het hart van Brabant door Henk Antonissen, Bas Combee en R. de Visser
    Het Kwatrijnconcept biedt toekomst voor melkveeboeren in kwetsbare landschappen, die verder willen met hun bedrijf, maar dat vanwege planologische en financiële druk niet kunnen op de oude manier. De innovatieve Kwatrijnstal voldoet aan de strengste eisen voor milieu, dierenwelzijn en landschappelijke inpassing, en is economisch haalbaar omdat daar substantiële baten tegenover staan.
    Kwatrijn: Generatiebestendig boeren in het hart van Brabant door Henk Antonissen, Bas Combee en R. de Visser

 

 

  • Productief Peppelland door Job Wittens, Joost van der Waal en Frans van Boeckel
    De populier inzetten als dé leverancier van het nieuwe constructieve hout van de toekomst. Als alternatief van (milieubelastend) beton en staal. We plaatsen een demo gebouw midden in een populierenbos in de Meierij. Een primeur omdat het constructief is opgebouwd uit kruislaags verlijmd populierenhout. Als katalysator van een proces om een complete keten te ontwikkelen in Nederland.
    Productief Peppelland door Job Wittens, Joost van der Waal en Frans van Boeckel

 

  • Smaakstaat door Eva Pfannes, G.J.M. van der Kaa, Bennie Meek en Vincent Wittenberg
    SMAAKSTAAT is een programma dat specifieke gebieden op het platteland met stedelijke culturele instellingen en hun bezoekers verbindt. Deze kleinschalige boerderijen blazen bijzondere rassen, soorten en de lokale voedselcultuur nieuw leven in en krijgen dus een speciale status. Via de smaak van hun producten en een ander betrokkenheid van de consument, ontwikkeld zich een duurzaam voedselcultuur.
    Smaakstaat door Eva Pfannes, G.J.M. van der Kaa, Bennie Meek en Vincent Wittenberg

 

Winnaars regio Oost

Zeven winnaars uit de regio Oost (Gelderland en Overijssel) zijn:

  • Melk & Noot | een fijnschalig landschap door Rick Huis in t Veld, Lisan van der Wielen, Ruud Dubbeld, Berrie Klein Swormink, Charlotte van der Woude en Wim Bovendeerd
    Project Melk en Noot introduceert een natuurinclusief landbouwsysteem, waarbij er een combinatie wordt gemaakt van stripgrazen en eetbare, productieve houtwallen. Hiermee ontstaat een recreatief aantrekkelijk en fijnschalig cultuurlandschap, een verhoging van de biodiversiteit en een verrijking van lokale producten. Opdat we samen een gezond landschap achter kunnen laten voor volgende generaties.
    Melk & Noot | een fijnschalig landschap door Rick Huis in t Veld, Lisan van der Wielen, Ruud Dubbeld, Berrie Klein Swormink, Charlotte van der Woude en Wim Bovendeerd

 

  • Proefboerderij Haverkamp, gemengd bedrijf voor toekomstboeren door Wim Hekkert, Xiaoyu Xu, Eline van de Veen, Agnes Schneiders, Herman Hobbelink, Peter Bisschop, Melvin Kaersenhout en Judith van der Poel
    Proefboerderij Haverkamp is een alternatieve bedrijfsopvolging dat kans biedt aan ca. 10 duurzame starters die experimenteren met verschillende intensieve toekomstteelten. De nieuwe boeren zijn samen redzaam als gemengd bedrijf met een zelfvoorzienende kringloop en delen grond, voorzieningen en diensten. De afzet is regionaal. De afbouwende boer biedt ruimte voor flexibele pacht en klein wonen.
    Proefboerderij Haverkamp, gemengd bedrijf voor toekomstboeren door Wim Hekkert, Xiaoyu Xu, Eline van de Veen, Agnes Schneiders, Herman Hobbelink, Peter Bisschop, Melvin Kaersenhout en Judith van der Poel

 

  • Start-up farm door Moon Brader, Rayhaneh Farhoudi, Alexander Herrebout, Vincent Overgoor en Wouter Spijkerman
    Een kwekerij met één verdienmodel omzetten naar een innovatiemotor in de vorm van een bedrijf met meerdere gerelateerde en duurzame verdienmodellen en hiermee samen met andere kleinschalige bedrijven en landgoederen in de regio aan een nieuwe ecologische en ondernemende hoofdstructuur bouwen.
    Start-up farm door Moon Brader, Rayhaneh Farhoudi, Alexander Herrebout, Vincent Overgoor en Wouter Spijkerman

 

  • Sterboeren: sterren voor het landschap door Mariëtte Claringbould en Dirk-Jan Schoonman
    Boeren belonen met sterren voor maatregelen die bijdragen aan verbetering van de kwaliteit van het landschap, d.w.z. vergroting biodiversiteit, voedselkwaliteit, veerkracht en schoonheid van het landschap.
    Sterboeren: sterren voor het landschap door Mariëtte Claringbould en Dirk-Jan Schoonman

 

  • Verborgen landschap door Marco Henssen, Henk Wentink, Henny Roelofsen en Hans Jungerius
    Verborgen Landschap ontwikkelt een modern landgoed waar Natuur (natura 2000), Landbouw (agroforestry), Cultuur (kunstpodium Hangar-boerderij) en Geschiedenis (Tweede wereldoorlog erfgoed Fliegenhorst Deelen) elkaar versterken en economisch ondersteunen. Waar kunstenaars, ontwerpers en boeren de basis vormen voor een duurzame en creatieve gebiedsontwikkeling.
    Verborgen landschap door Marco Henssen, Henk Wentink, Henny Roelofsen en Hans Jungerius

 

  • Wat een eikels in het Twentse landschap door Liane Lankreijer, Yvonne Cuijpers, Bart Achterkamp, Pauline van den Broeke, Anne-Jifke Haarsma en Anne-Jifke Haarsma
    Schakel over naar een productielandschap gebaseerd op struiken en bomen. Rijk aan natuurwaarde en het levert een groot deel van het voedsel voor de regio. Noten zoals eikels leveren de benodigde koolhydraten in een coöperatief netwerk. Verwerking vindt plaats in VoedselHubs waar producent en consument samenwerken in voedselcirkels. Zo creëren we een voedende kringloop van, voor en door de regio.
    Wat een eikels in het Twentse landschap door Liane Lankreijer, Yvonne Cuijpers, Bart Achterkamp, Pauline van den Broeke, Anne-Jifke Haarsma en Anne-Jifke Haarsma

 

  • Weet wat je eet door Vincent B. Wittenhorst, J.C. (Ank) van Maanen, A.J.J. (Sander) Giesen en Casper van der Veen
    De voedselcoöperatie wil voedsel- en biodiversiteit bevorderen d.m.v. agroforestry. Circulair werken m.b.t. water, energie en grondstoffen. Boeren die onze visie delen over natuurinclusieve landbouw, verwerking en vermarkting, die geen grond of gebouwen hebben, krijgen hier de kans hun ambitie in de praktijk te brengen. Burgers die natuurvriendelijke en gezonde voeding willen kunnen lid worden.
    Weet wat je eet door Vincent B. Wittenhorst, J.C. (Ank) van Maanen, A.J.J. (Sander) Giesen en Casper van der Veen

 

Leeromgeving

Floris Alkemade wil graag een leeromgeving creëren waar ontwerpers, boeren en grondeigenaren samen tot innovatieve ideeën komen: “Veel boeren willen graag veranderen, maar dan moeten ze ook de mogelijkheid krijgen om te kunnen veranderen. Dat vraagt om een overheid die initiatieven en innovatie steunt, maar het vraagt ook om creativiteit en denkruimte,” vertelt de Rijksbouwmeester.

Floris Alkemade maakt winnaars ontwerpprijsvraag Brood en Spelen bekend

Floris Alkemade maakt winnaars ontwerpprijsvraag Brood en Spelen bekend

De prijsvraag krijgt de komende maanden nog een vervolg. Dan werken de acht winnende teams uit Brabant en de acht winnende teams uit Gelderland en Overijssel hun plannen verder uit. Daarvoor ontvangen zij ieder een bedrag van € 25.000 exclusief btw. “Dit is geen einde maar een nieuw begin,” aldus Alkemade in zijn afsluitende woord.

Lees verder

Reageer op dit artikel