blog

Blog – Leren van Chinese megasteden: een provocatief vertoog?

Stedenbouw

Blog – Leren van Chinese megasteden: een provocatief vertoog?
TEDtalk Joost van den Hoek: Leren van Chinese megasteden

Door Joost van den Hoek – Het overkomt me steeds vaker in China dat opdrachtgevers in de grotere steden aan me vragen Joost, vertel ons eens iets over de Circulaire economie of de circulaire benadering. Het verhaal gaat dan verder, ja “onze leider” is pas in Nederland geweest en die heeft daar iets gehoord (op de TU Delft, op bezoek in Den Haag of op bezoek bij in een andere mooie Nederlandse stad) over de circulaire economie en dat wil die nu hier ook. Zelf denk ik dat er in termen van duurzame verstedelijking in toenemende mate ook van de Chinezen te leren valt.

Chinezen zijn nogal dol op de nieuwste snufjes uit het Westen en goed in het doorgronden en toepassen van technologie voor de eigen vooruitgang. Ze krijgen geen genoeg van circulaire verhalen over paddenstoelen kweken op koffie drab, passieve huizen, oogst kaarten, hergebruik van kozijnen en andere bouwonderdelen, houtbouw, pleinen met waterberging etc.

Ook hebben ze grote belangstelling voor sociale duurzaamheid die bijvoorbeeld ontstaat door het betrekken van eindgebruikers bij planvorming- en bouwprocessen. Ik probeer de Chinese belangstellenden dan altijd zo goed mogelijk door te verwijzen naar de bronnen en de personen en bedrijven waarvan ik zelf denk dat ze er echt goed en integer mee bezig zijn.

Circulaire speldenprikjes

Toch als het over circulariteit gaat dan reageert altijd ook de cynicus in mij, niet omdat ik niet onder de indruk ben inventieve energieke mensen die echt oprecht proberen om hogere doelstelling te verwezenlijkheden, maar meer omdat het container begrip circulair tegenwoordig te pas en te onpas voor van alles en nog wat door overheid en bedrijfsleven wordt ingezet. En vooral ook omdat ik denk dat allemaal circulaire speldenprikjes van onderop vooral worden ingezet om de aandacht af te leiden van zaken waar het echt om gaat.

Als je bijvoorbeeld klimaatafspraken wil nakomen zoals het op de kortere termijn realiseren minder uitstoot in relatie tot vliegen, transport, autorijden, vlees eten, etc. En mijn cynisme strekt zich verder uit naar het democratisch bestel onder invloed van het populisme. Gaat er echt ooit een meerderheid instemmen, met drastische verandering van eigen leefomstandigheden? Dat gaat alleen gebeuren onder invloed van zeer grimmige gebeurtenissen.

Transit Oriented Development

Ik ben nog altijd diep onder de indruk van het continue sleutelen aan en verbeteren van de samenleving in China. Chinezen zijn enorm goed in het omgaan met verandering. Invoeren van of overschakelen op werkwijzen die de kwaliteit van het dagelijks leven verbeteren of duurzaamheid vergroten gebeurt van de ene op de andere dag. In mijn eigen periode hier heb ik al veel gezien.

Alle steden zijn georganiseerd rond TOD (transit oriented development) in combinatie met gemengde stedelijke hoge dichtheidsontwikkeling. Elektrisch vervoer, smart mobility en hogesnelheidstreinen komen heel snel op, het percentage hernieuwbare energie neemt met de dag toe. Het betalen per telefoon en digitalisering van het dagelijks leven voor sociale culturele economische en educatieve doeleinden gaat het Westers voorstellingsvermogen ver te boven. Of kijk bijvoorbeeld naar de zeer verfijnde afvalscheiding zoals die een paar maanden terug van de ene op de andere dag in Shanghai voor 24 miljoen mensen is ingevoerd.

Provocatief vertoog

Zelf denk ik dat voor verduurzaming van de samenleving naast de circulaire speldenprikjes van onderop ook grotere veranderingen nodig zijn, opgelegd of geïnitieerd van bovenaf. Als stedenbouwkundige denk ik dat in termen van een duurzame ruimtelijke orde en verstedelijking het Westen zomenteen meer kan leren van China, dan omgekeerd. Recentelijk heb ik dit idee verder uitgewerkt in een TEDtalk. Onder de titel ‘Wat kunnen we leren van de Chinese megastad’ heb ik mijn verhaal verteld.

Hierin leg ik het verschil uit tussen de suburbane westerse auto stad met met verdichting rondom historische kerngebieden versus de urbane Chinese stad op basis van TOD. Zeker geen weeïg praatje om de populariteitsprijs te winnen. Gewoon omdat ik denk dat het verteld moet worden. Zoals een goede vriend tegen mij zei: “Een provocatief vertoog”.


Kijkt en oordeel zelf.

Lees verder

 

 

Reageer op dit artikel