Het Vlaams Architectuurinstituut (VAi) nodigt architecten, stedenbouwkundigen, ontwerpers, onderzoekers, critici en kunstenaars uit om een tentoonstellingsconcept te ontwikkelen voor het Belgische paviljoen op de Biennale Architettura 2025 in Venetië. De 19e Internationale Architectuurtentoonstelling - La Biennale di Venezia wordt gehouden van 24 mei tot 23 november 2025.
'We hebben als architecten de taak om gebouwen te maken waar mensen van gaan houden', aldus Liesbeth van der Pol in de laatste aflevering van de podcast 'Merel en Tracy praten door' over zorgzame architectuur. Daarmee trok ze het gesprek over zorgzame architectuur in een hele andere richting. We hadden het ineens niet meer over ouderenhuisvesting, ziekenhuizen of zorgboerderijen, maar over karaktervolle architectuur. 'Een gebouw kan geen kanker voorkomen, maar de sfeer en toon in je hoofd kan door karaktervolle esthetiek verheven worden.'
Met een dubbel gevoel vertrek ik naar Venetië. De Architectuurbiënnale is traditioneel de plek waar landen laten zien wat de 'state of the art' is op het gebied van stedenbouw en architectuur. Dat verschuift de laatste jaren steeds meer naar een perspectief op de toekomst. Dit jaar is dat vrij letterlijk het geval met de titel 'Laboratorium van de toekomst'. Maar kunnen we nog wel praten over de toekomst nu de opwarming van de aarde vraagt om actie?
Op welke manier willen we samenleven? Deze vraag stelt curator Hashim Sarkis op de Architectuurbiënnale Venetië. Hij verbindt hieraan de oproep tot een nieuw sociaal en ruimtelijk contract. Het maakt een bezoek aan de Biennale zeer de moeite waard. Sarkis' biënnale laat onder meer zien dat architectuur als ecologische discipline veel te bieden heeft.
In het Belgisch paviljoen is op de maat van poppenhuizen een stad gebouwd. In de tentoonstellingscatalogus zijn de maquettes gedocumenteerd en bieden essays een blik achter het gepresenteerde. Institutionaliseert Composite Presence de status quo van de schilderachtige Vlaamse stad als een wensbeeld?
Van uitstel komt geen afstel. Dat geldt in ieder geval voor de Biënnale van Venetië. Dit jaar bracht ik met collega Afke Laarakker een bezoek aan deze internationale architectuurmanifestatie. En deze landenpaviljoens zijn zeker een kijkje waard.
Met 'Variations on a Birdcage' onderzoekt Studio Ossidiana hoe mens en vogel kunnen samenleven. Het heeft geleid tot een metershoge duiventoren op vogelpootjes. Voor mensen is het zowel een charmante als een ironische installatie. De vraag is nu wat de vogels er van vinden.
Tijdens onze eerste dag Venetië dwaalde ik samen met Marieke Giele door de stad. Morgen bezoeken we de paviljoens, daarna het Arsenale, maar vandaag laten we ons nog verrassen door het 'officiële' parallelle programma. In winkels, galerieën en op eilanden bevinden zich kleine exposities die gerelateerd zijn aan het thema van de biënnale: How will we live together?
Samen met collega Afke Laarakker bezoek ik de Biënnale van Venetië. Vanuit de zalen van het Arsenale en de paviljoens in de Gardini delen we onze bevindingen.
Het Nieuwe Instituut presenteert in samenwerking met architect Afaina de Jong en kunstenaar Debra Solomon tijdens de La Biennale di Venezia in het Nederlandse paviljoen 'Who is We?' waarmee wordt gereageerd tegen de monocultuur.
