China staat bekend om sterke overheidsaansturing, ook in de ruimtelijke ordening. Kunnen haventransformaties in Rotterdam of Amsterdam leren van de Chinese aanpak? Harry den Hartog ziet naast grote verschillen wel degelijk ook overeenkomsten.
Het Deense meubelmerk Mater probeert de plasticproblematiek in de oceanen met een stoel op te lossen. Zij gebruiken afgedankte visnetten en ander plasticafval voor de Ocean Collection, bestaande uit stoelen, loungestoelen, banken en (lounge)tafels. Met de leuze 'Wat als je volgende stoel de oceaan kan redden?' wil Mater mensen inspireren en aanzetten tot duurzamer gedrag.
Op het Cadixterrein in Antwerpen verrijst een nieuwe woonwijk met stedelijke bouwblokken waar het ontwerpplezier vanaf spat. Recent is bouwblok A5 opgeleverd. De ligging aan de Londenstraat - in ontwikkeling als nieuwe stadsboulevard - vroeg om een sterk gebaar. BULK architecten kreeg de opdracht om met drie woongebouwen aan te sluiten op de pakhuisarchitectuur van 't Eilandje.
Hoe lang duurt het nog voor er een boze menigte bij mij op de stoep staat? Kan ik nog wel architectuurprojecten realiseren waarop toekomstige generaties mij niet verwijtend aanspreken? Doordat we veel te weinig bouwen rijzen de woningprijzen de pan uit. Daarnaast stoten de gebouwen die we maken nog steeds zoveel CO2 uit dat we daarmee het klimaat om zeep helpen.
Wonen in de haven klinkt romantisch en avontuurlijk, met industriële architectuur en wijds water voor de deur, maar het mengen van wonen en industrie levert makkelijk conflicten op. In Deventer werkt de gemeente al vijftien jaar aan het Havenkwartier: "Toekomstige bewoners moeten zich goed realiseren dat ze aan een werkzame binnenhaven komen te wonen."
In veel havensteden in de wereld verschuift de havengerelateerde bedrijvigheid weg van de traditionele locaties naar productievere gebieden. De vrijkomende haventerreinen worden langzaam getransformeerd tot volwaardige onderdelen van de stad. Het maartnummer van de Architect toont hoe je van de haven een stad maakt zonder het verleden weg te polijsten.
Het Droogdokkenterrein in Antwerpen ligt net ten noorden van het ingrijpend getransformeerde Eilandje, de oudste havenbuurt van de stad. Er zijn weinig plekken waar de veranderende verhouding tussen stad en haven duidelijker zichtbaar is dan hier. Tot amper vier jaar geleden was het Droogdokkenterrein in gebruik als scheepswerf, nu proberen de geplande en spontane stad elkaar hier te vinden.
In het digimagazine 'Van haven tot stad' staan alle afleveringen van de podcasts over dit thema en de verdiepende artikelen op een rijtje.
Het is geen toeval dat juist in havensteden hoogbouw de architectuur domineert. En dat er grote gebouwen met gemengd programma ontstaan. In een havenstad komen en gaan schepen van verschillende bouw, met verschillende vorm en kleur, met verschillende bemanningen en vrachten. Het havengezicht sprankelt door verscheidenheid.
Wat is de identiteit van een getransformeerde haven? Ariadne Onclin twijfelt of op de NDSM-werf 'behoud door ontwikkeling' wel voldoende serieus wordt genomen. Een goed voorbeeld vindt zij Almere Haven. Michelle Gulickx betwist of het stoere karakter van projecten als HafenCity in Hamburg en 't Eilandje in Antwerpen uitingen zijn van een echte identiteit. Is het meer dan een romantisch, historisch havenbeeld?
