Groeten uit China

Taiyuan

In deze villawijk zijn onbekenden niet gewenst, zo merken we als we de slagboom naderen. Een bewaker gebaart driftig dat we moeten doorlopen en begint luidt te schreeuwen als we een foto willen maken. ‘Kom, laten we snel gaan’, zegt onze vertaler die nattigheid voelt. ‘Hier wonen alleen maar hoge partijfunctionarissen. Ik wil geen problemen.’

We zijn in Taiyuan, een Chinese kolenstad die in rap tempo bouwt aan haar toekomst als internationale metropool. Taiyuan telt drie miljoen inwoners en ligt zo’n 500 kilometer ten westen van Peking, met de nieuwe bullet train een tocht van minder dan drie uur. De stad verwacht de komende tien jaar een miljoen extra inwoners, waarvoor overal druk wordt gebouwd.

Bij de bewaakte slagboom wanen we ons even in Amerika’s suburbia: geschakelde villa’s van twee onder een kap met een trap die omhoog loopt naar de voordeur. Je verwacht dat op elk moment een van de kinderen uit de Cosby Show naar beneden kan komen gelopen.

In Europa zouden weinig projectontwikkelaars het in hun hoofd halen deze ultieme suburbaniteit te combineren met ultieme stedelijkheid. In Taiyuan wel: 28 etages appartementen toornen boven de villa’s uit. Hier wonen gezinnen uit China’s groeiende middenklasse.

De flats staan, net als de villa’s, op het zuiden georiënteerd, zoals de regels van feng shui verlangen. Alle woningen in China moeten een gedeelte van de dag direct zonlicht hebben. Geen wonder dat de flats ten noorden van de villa’s staan.

De kantoorwerkers, ondernemers en lagere ambtenaren in de flats kijken neer op de partijbonzen en kunnen precies zien wat er rondom hun huizen gebeurt. Het is alsof de architect van deze compound een klein democratisch element heeft willen inbouwen in dit autoritair bestuurde land. In deze wijk kijkt het volk neer op haar bestuurders.

Het volledige artikel verscheen eerder in de Architect, nummer 9, 2009.