nieuws

Bouw experimenteel circulair woongebouw in Amsterdam-Noord van start

Techniek

In 2016 heeft de gemeente Amsterdam kavel 20 in Buiksloterham beschikbaar gesteld voor innovatieve bebouwing. Het kavel is opgedeeld in zes kavels waarop geëxperimenteerd kan worden met onder andere circulair bouwen. Een van de kavels is beschikbaar gesteld aan architectenbureau GAAGA. Zij ontwikkelde hier een plan voor een demontabel woongebouw dat zonder ingrijpende structurele wijzigingen is aan te passen aan een veranderend gebruik.

Het ontwerp van GAAGA beslaat twee gebouwen op één kavel, met elkaar verbonden door een collectieve daktuin boven een gedeelde parkeergarage. Het ene gebouw telt vijf verdiepingen met in totaal negen appartementen, het ander omvat drie rijwoningen. Om te voldoen aan de eis van twintig procent werkfunctie die de gemeente Amsterdam stelde, is in het appartementsgebouw gekozen voor werkruimtes aan huis. Ook de rijwoningen beschikken over een werkruimte, ditmaal op de begane grond.

Buiksloterham Demontabe woongebouw door GAAGA

De werkruimtes zijn nadrukkelijk geschikt voor meerdere functies en beschikken over een eigen toegang. Dit geeft het gebouw de bewegingsvrijheid die nodig is om zich naar toekomstig gebruik te voegen. Een andere ontwerpkeuze die het gebouw adaptief maakt, is de open woonruimte met kolommenstructuur en zonder dragende scheidingswanden tussen de woningen. Hierdoor is het bijvoorbeeld mogelijk om in de toekomst relatief eenvoudig woningen samen te voegen.

Buiksloterham Demontabe woongebouw door GAAGA

Zowel de hoofddraagconstructie als de gevel van het woongebouw zijn demontabel ontworpen. Dat is niet alleen relevant voor hergebruik, maar maakt het ook eenvoudiger om gedurende de levensloop onderdelen te vervangen. Verschillende onderdelen zijn vervaardigd van hergebruikte materialen, zoals de gevelafwerking van gebruikt hout. Meer dan 90 procent van het bouwmateriaal is recycle- of herbruikbaar.

Buiksloterham Demontabe woongebouw door GAAGA

Demontabel en recyclebaar

Voorbeeld van demontabel bouwen is het prefab betonnen casco. Normaliter wordt het leidingwerk ingestort in de vloeren. Bij dit project zijn de waterleiding, elektra en riolering daarentegen opgenomen in voorzetwanden en verlaagde plafonds. Door de scheiding van constructie en installaties én de demontabele constructieve verbindingen is het casco volledig demontabel. Ook is de draagvloer door het ontbreken van ingestorte installaties aanmerkelijk dunner, wat materiaal scheelt. Naast bouwen op een manier dat je de materialen kunt hergebruiken, draait circulair bouwen ook om het hergebruiken van materialen van andere bouwwerken. Zo is in de gevels gebruikgemaakt van oude damwandprofielen van azobé, een zeer hard en duurzaam West-Afrikaans hardhout.

Bouwgroep

De ontwikkeling van het demontabele woongebouw vindt plaats in de vorm van een bouwgroep, waar naast GAAGA en de toekomstige bewoners ook OntwerpJeWoning deel van uitmaakt. Deze werkwijze geeft de bewoners invloed op het ontwerpproces. Het ontwerp voorziet voor meer dan twintig procent van de oppervlakte in een werkfunctie, maar laat expliciet de mogelijkheid open van andere vormen van gebruik. Dit maakt het gebouw zowel toekomst- als levensloopbestendig.

Buiksloterham Demontabe woongebouw door GAAGA

Best fit

Met het ontwerp geeft GAAGA uiting aan de ontwerpfilosofie ‘best fit’. De gedachte hierachter is dat er in een samenleving die steeds diverser wordt geen plaats is voor generieke gebouwen voor de gemiddelde mens. Dit ‘one size fits all’-denken leidt volgens het bureau tot onnodig ruimte- en materiaalgebruik. Zij zoeken de oplossing daarom in architectuur voor de niet-gemiddelde mens, specifiek en doelmatig met ingebouwde flexibiliteit. Dat betekent: zo bouwen dat het gebouw eenvoudig geschikt te maken is voor ander gebruik, andere gebruikers of hergebruik.

Projectgegevens

Architect: GAAGA
Team:  Esther Stevelink, Arie Bergsma, Maaike van der Veer
Locatie: Ridderspoorweg, Amsterdam
Opdrachtgever: Bouwgroep BSH20E / OntwerpJeWoning BV
Aannemer: Vinkbouw Nieuwkoop BV, Bestcon BV
Adviseur duurzaamheid: Nibe, Bussum
Constructeur: Van Rossum BV,  Amsterdam
Akoestiek en brandveiligheid: Mobius BV, Delft
Installaties: Hiensch BV, Amsterdam

Lees meer over dit project


Lees ook

 

Foto's

Reageer op dit artikel